İŞLETMELERDE AYRIMCILIK: ÖRNEK OLAYLAR İLE BİR İNCELEME

Öz

Ayrımcılık hem toplumlara hem de işletmelere zarar veren, istenmeyen bir durum olmasına rağmen yine de çok farklı şekillerde uygulanmaya devam etmektedir. Bu uygulamalar uzun dönemde maddi ve manevi birçok olumsuz etki yaratmaktadır. Ayrımcılıkla mücadele konusunda işletmelerde özellikle ele alınmakta ve olumsuz sonuçları için çözüm yolları ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Bu mücadele kapsamında araştırmada işletmelerde ayrımcılığın farklı boyutları tanımlanmış ve analiz edilmiştir. Araştırmada işletmelerde ortaya çıkan geçmişten günümüze ayrımcılık çeşitlerinin literatür kaynaklı incelenmesinin yanı sıra işletmelerde mevcut ayrımcılık davranışları tespit edilmeye çalışılmıştır. Literatürdeki ayrımcılığın çeşitli türleri, cinsiyet, yaş, etnik köken, cinsel yönelim, engellilik durumu gibi farklı kategorilerdeki ayrımcılık biçimlerini içermektedir. Araştırmada bu farklı ayrımcılık türlerini iş dünyasındaki deneyimlerle ilişkilendirerek işletme çalışanlarının bu tür ayrımcılıklara nasıl maruz kaldığını ortaya konulmuştur. Bu kapsamda 38 beyaz yakalı çalışana mülakat yöntemi ile yarı yapılandırılmış sorular sorulmuştur. Katılımcıların deneyimleri analiz edilirken, ayrımcılığın iş yaşamına olan etkileri ve işyerlerindeki çeşitlilik ve eşitlik politikalarının etkinliği gibi önemli konular da göz önünde bulundurulmuştur. Sonuç olarak bu araştırma işletme çalışanlarının farklı ayrımcılık türleriyle nasıl başa çıktıklarını ve iş yerinde daha adil bir ortam oluşturmanın yollarını anlamamıza katkı sağlamaktadır. Bu araştırmanın ayrımcılıkla mücadele stratejilerini geliştirmek ve iş dünyasında daha eşitlikçi bir ortam oluşturmasına katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ayrımcılık
• Örgütlerde Ayrımcılık
• İşletmelerde Ayrımcılık

DISCRIMINATION IN BUSINESSES: A STUDY WITH CASE STUDIES

Öz

Although discrimination is an undesirable situation that harms both societies oath businesses, it continues to be implemented in many different ways. These practices create many negative effects, both material and morale, in the long term. The issue of combating discrimination is specifically addressed within businesses, where efforts are made to propose solutions for its negative consequences. Within the scope of this struggle, different dimensions of discrimination in businesses were defined and analyzed in the research. In the research, in addition to examining the types of discrimination that have emerged in businesses from past to present, based on the literature current discriminatory behaviors in businesses were also identified. Various types of discrimination in the literature include forms of discrimination in different categories such as gender, age, ethnicity, sexual orientation, disability. By associating these different types of discrimination with experiences in the business world, the research reveals how business employees are exposed to this type of discrimination . Of this context, semi- structured questions were asked to 38 white-collar employees using the interview. During the analysis of the participants' experiences, significant issues were considered, including the impact of discrimination on business life and the effectiveness of diversity and equality policies in workplaces. As a result, this research contributes to our understanding of how business employees deal with different types of discrimination and ways to create more fair environment in the workplace. It is expected that this research will contribute to improving anti-discrimination strategies oath creating more egalitarian environment in the business world.

Anahtar Kelimeler

• Discrimination
• Discrimination in Organizations
• Discrimination in Business.

Kaynakça

1. Aközer, M. (2003). Kamuoyu gözüyle kamuda yolsuzluk. Görüş Dergisi, 57, 14–22. Genel Eşit Muamele Yasası (AGG) Rehberi, Çevrimiçi) http://www. antidiskriminierungsstelle. de/SharedDocs/Downloads/DE/publika tionen/agg_wegweiser_tuerkisch. pdf (2010).
2. Altman, A. (2011). Discrimination.
3. Ascenzi, A., & Bergagio, G. L. (2000). Mobbing, marketing. Sociale Come Strumento Per Combatterlo, Torino.
4. Ayan, S. (2014). Cinsiyetçilik: Çelişik duygulu cinsiyetçilik. Cumhuriyet Medical Journal, 36(2), 147–156.
5. Baybora, D. (2010). Çalışma yaşamında yaş ayrımcılığı ve Amerika Birleşik Devletleri’nde yaş ayrımcılığı düzenlemesi üzerine. Çalışma ve Toplum, 1(24), 1–30.
6. Bayhan, V. (2002). Demokrasi ve sivil toplum örgütlerinin engelleri: Patronaj ve nepotizm. CÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 1–13.
7. Bible, D., & Hill, K. L. (2007). Discrimination: Women in business. Journal of Organizational Culture, Communication and Conflict, 11(1), 65–76.
8. Büsch, V., & Königstein, M. (2001). Age discrimination in hiring decisions: A questionnaire study. Mimeo. Retrieved from http://www. cepii. fr/anglaisgraph/communications/pdf.

9. Çelenk, S. (2010). Ayrımcılık ve Medya, Televizyon Haberciliğinde Etik Sorunlar. İndirildiği adres: http://ilef. ankara. edu. tr/etik/wpcontent/uploads ….
10. Demir, M. (2011). İş yaşamında ayrımcılık: Turizm sektörü örneği. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 760–784.
11. Ford, R., & McLaughlin, F. (1985). Nepotism. Personnel Journal.
12. Grant, A. (2013). Intersectional discrimination in U visa certification denials: An irremediable violation of equal protection. Colum. J. Race & L., 3, 253.
13. Gül, İ. I., & Karan, U. (2011). Ayrımcılık Yasağı: Kavram, hukuk, izleme ve belgeleme.
14. Haan, A. de. (1998). ‘SocialExclusion’: An Alternative Concept for the Study of Deprivation? IDS Bulletin, 29(1), 10–19.
15. Heilman, M. E., & Caleo, S. (2018). Gender discrimination in the workplace. The Oxford Handbook of Workplace Discrimination, 73–88.
16. Hepple, B. (2001). Equality and empowerment for decent work. Int’l Lab. Rev., 140, 5.
17. Horn, S. (1971). Civil Rights-Restricting the Use of General Aptitude Tests as Employment Criteria-Griggs v. Duke Power Co., 401 US 424 (1971). Seton Hall Law Review, 3(1), 9.
18. Karakaş, M., & Çak, M. (2007). Yolsuzlukla mücadelede uluslararası kuruluşların rolü. Maliye Dergisi, 153, 74–101.
19. Kite, M. E. (1984). Sex differences in attitudes toward homosexuals: A meta-analytic review. Journal of Homosexuality, 10(1–2), 69–81.
20. Köllen, T. (2021). Diversity management: A critical review and agenda for the future. Journal of Management Inquiry, 30(3), 259–272.
21. Korkut, L. (2009). Ayrımcılık karşıtı hukuk. İnsan Hakları Gündemi Derneği. Lang, K., & Spitzer, A. K.-L. (2020). Race discrimination: An economic perspective. Journal of Economic Perspectives, 34(2), 68–89.
22. Leymann, H. (1996). Identification of mobbing activities. The Mobbing Encyclopedia.
23. Lippert-Rasmussen, K. (2006). The badness of discrimination. Ethical Theory and Moral Practice, 9, 167–185.
24. Macnicol, J. (2006). Age discrimination: An historical and contemporary analysis. Cambridge University Press.
25. McCrudden, C., Ford, R., & Heath, A. (2004). Legal regulation of affirmative action in Northern Ireland: an empirical assessment. Oxford Journal of Legal Studies, 24(3), 363–415.
26. Merton, R. K. (1972). Insiders and outsiders: A chapter in the sociology of knowledge. American Journal of Sociology, 78(1), 9–47.
27. Nayler, M. (2003). Time For Equality at Work. In International Labour Organisation. ILO: International Labour Organisation. https://policycommons.net/artifacts/2229076/time-for-equality-at-work/2986508/
28. Oppenheimer, D. B. (1995). Understanding affirmative action. Hastings Const. LQ, 23, 921.
29. Organization, I. L., & Director-General, I. L. O. (2007). Equality at Work: Tackling the Challenges: Global Report Under the Follow-up to the ILO Declaration on Fundamental Principles and Rights at Work (Vol. 1). International Labour Organization.
30. Pokharel, S. (2008). Gender discrimination: Women perspectives. Nepalese Journal of Development and Rural Studies, 5(2), 80–87.
31. Reskin, B. (2012). The race discrimination system. Annual Review of Sociology, 38, 17–35. Rosenberg, A. S. (2023). Racial Discrimination in International Visa Policies. International Studies Quarterly, 67(2), sqad032.
32. Russell, H., Quinn, E., King O’Riain, R., & McGinnity, F. (2008). The Experience of Discrimination in Ireland. Analysis of the QNHS Equality Module.
33. Sapancalı, F. (2005). Avrupa Birliği’nde sosyal dışlanma sorunu ve mücadele yöntemleri. Çalışma ve Toplum, 3(6), 50–106.
34. Shedlin, M. G., Decena, C. U., Noboa, H., & Betancourt, Ó. (2014). Sending-country violence and receiving-country discrimination: effects on the health of Colombian refugees in Ecuador. Journal of Immigrant and Minority Health, 16, 119–124.
35. Sowell, T. (2004). Affirmative action around the world: An empirical study. Yale University Press.
36. Szego, A. (2007). Mobbing e diritto penale (Vol. 2). Jovene.
37. Temizel, H., Turan, E., & Temizel, M. (2008). Küresel İşletmecilikte Ülkelerin Sosyo-Kültürel Yapılarından Kaynaklanan Sorunlar. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 459–474.
38. Thompson, D. E., Hauserman, N. R., & Jordan, J. L. (1986). Age discrimination in reduction-in-force: The metamorphosis of McDonnell Douglas continues. Indus. Rel. LJ, 8, 46.
39. Tınaz, P. (2006). İşyerinde Psikolojik Taciz Mobbing. Çalışma ve Toplum, 4(11), 13–28.
40. Vandenhole, W. (2005). Non-discrimination and equality in the view of the UN human rights treaty bodies. Intersentia nv.
41. Walker, A., & Walker, C. (1997). Britain divided: The growth of social exclusion in the 1980s and 1990s (Vol. 96). Cpag.
42. Walt, A. (2004). The treatment of age and age discrimination in employment in the United States, Canada and South Africa. Elder Law Review, 3.
43. Yücel, E. (2016). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa Birliği Direktiflerinde Ayrımcılık Yasağı Hukuku. Adam Academy Journal of Social Sciences, 6(1), 59–84.