Otomotiv Sektöründe Sürdürülebilir Kalkınma: Sorumlu Üretim ve Tüketim

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 2, 216 - 248, 31.12.2025

Melis Şimal Taze , Seniye Ümit Fırat , Aleyna Bilin

https://doi.org/10.58654/jebi.1598235

Öz

Küresel çapta ekonomik, toplumsal ve çevresel değişimler geniş kapsamda bir kalkınma ihtiyacını meydana getirmiş ve sürdürülebilir kalkınma planları hazırlamak zorunluluk haline gelmiştir. Sürdürülebilirlik çerçevesinde, kaynakların dağıtımında, üretimde optimum koşullarda mal ve hizmet üretimini ve tüketimini sağlamak bunlardan biridir. Sürdürülebilirlik, kısıtlı olan kaynakların gelecek nesillere de devamının sağlanabilmesi demektir. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, Birleşmiş Milletler üyesi ülkelerin bu sürekliliği sağlamak için ulaşması gereken hedefleri içeren ve 17 kategoriden oluşan bir çağrıdır. İlgili çağrının 2030 yılına kadar tamamlanması hedeflenmektedir. Bu 17 amaç altında toplam 169 gösterge yapılandırılmıştır. Bu araştırmada, 12. Sürdürülebilir Kalkınma Amacı olan “Sorumlu Üretim ve Tüketim” kapsamında Türkiye otomotiv sektörü incelenmiştir.
Çalışmanın, uygulama kısmında önce İstanbul Sanayi Odası (ISO) tarafından yayınlanan Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu İlk 500 ve İkinci 500 listelerine girmiş, otomotiv sektöründeki firmaların sürdürülebilirlik raporları web sayfaları üzerinden incelenmiştir. 12. SKA’nın indikatörleri olan üretim ve ithalata yönelik azot salınımları ile plastik atık ihracatına yönelik çalışmaları olup olmadığı belirlenmiştir. İkinci aşamada ise anket çalışması gerçekleştirerek Türkiye’de otomotiv sektöründe Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarından “Sorumlu Üretim ve Tüketime” yönelik yapılan çalışmalar ve sektör çalışanlarının farkındalıkları ölçülmüştür. Elde edilen veriler, istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiş, bulgulara dayanarak öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları , Sorumlu Üretim ve Tüketim , Otomotiv Sektörü

Sustainable Development in the Automotive Sector: Responsible Production and Consumption

Öz

Global economic, social and environmental changes have created a wide-ranging need for development and it has become necessary to prepare sustainable development plans. Within the framework of sustainability, ensuring the production and consumption of goods and services under optimum conditions in the distribution of resources and production is one of them. Sustainability means ensuring the continuation of limited resources for future generations. The Sustainable Development Goals are a call consisting of 17 categories that include the goals that United Nations member countries must achieve to ensure this continuity. The relevant call is aimed to be completed by 2030. A total of 169 indicators were structured under these 17 objectives. In this research, the Turkish automotive sector was examined within the scope of the 12th Sustainable Development Goal, "Responsible Production and Consumption".
In the application part of the study, firstly, the sustainability reports of the companies in the automotive industry, which were included in the Top 500 and Second 500 lists of Turkey's 500 Largest Industrial Enterprises published by the Istanbul Chamber of Industry (ISO), were examined on their web pages. It has been determined whether there are studies on nitrogen emissions for production and import and plastic waste export, which are indicators of 12th SDG. In the second stage, a survey was conducted to measure the studies carried out on "Responsible Production and Consumption", one of the Sustainable Development Goals, in the automotive industry in Turkey and the awareness of sector employees. The data obtained was analyzed using statistical methods and recommendations were developed based on the findings.

Anahtar Kelimeler

Sustainable Development Goals , Responsible Production and Consumption , Automotive Sector

Kaynakça

• Alami, A. H., Olabi, A. G., Alashkar, A., Alasad, S., Aljaghoub, H., Rezk, H., & Abdelkareem, M. A. (2023). Additive manufacturing in the aerospace and automotive industries: Recent trends and role in achieving sustainable development goals. Ain Shams Engineering Journal.
• Billedeau, D. B., & Wilson, J. (2025). Misalignment in the automotive supply Chain: Sustainability commitments of automotive manufacturing firms and their suppliers. Journal of Cleaner Production.
• Birleşmiş Milletler. (2015). Birleşmiş Milletler Web sitesi: https://turkiye.un.org/tr/sdgs/6 adresinden alındı
• Dieguez, T., Ferreira, L. P., Silva, F. J., & Tjahjono, B. (2020). Open Innovation and Sustainable Development through Industry-Academia Collaboration: A Case Study of Automotive Sector. Procedia Manufacturing, s. 1773-1778.
• Durmuşoğlu, B., Selam, A. A., & Fırat, S. Ü. (2017). A Comparative Study on the Relations among Sustainability Focused Indexes with REC, CO2, and GDP. American Scientific Research Journal for Engineering, Technology and Sciences, s. 81-94.
• Fırat, S. Ü., Yurtsever, Ö., & Bilsel, M. (2015). Taşıtlarda Enerji Verimliliği. İstanbul: İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye).
• Fırat, S. Ü., Yurtsever, Ö., İleri, Ç., & Kıvılcım, İ. (2017). Sürdürülebilir Bir Dünyaya Doğru: Küresel Gündem ve Türkiye. İstanbul: İktisadi Kalkınma Vakfı.
• Ghosh, S., Bhowmik, C., Sinha, S., Raut, R. D., Mandal, M. C., & Ray, A. (2023). An integrated multi-criteria decision-making and multivariate analysis towards sustainable procurement with application in automotive industry. Supply Chain Analytics.
• Kara, M. E., & Fırat, S. Ü. (2017). A Review on Sustainability and Risk Management. International Conference on Sustainable Development, (s. 210-215). Sarajevo.
• Lampon, J. F., & Dueñas, P. M. (2023). Are sustainable mobility firms reshaping the traditional relationships in the automotive industry value Chain? Journal of Cleaner Production.
• Lenort, R., Wicher, P., & Zapletal, F. (2023). On influencing factors for Sustainable Development goal prioritisation in the automotive industry. Journal of Cleaner Production.
• Martire, R. N., Erguvan, M., & Amini, S. (2025). Integrated solar organic Rankine Cycle and Direct Air Capture System for sustainable automotive manufacturing plants. Energy Conversion and Management: X.
• Mishra, R., Singh, R. K., & Rana, N. P. (2022). Developing environmental collaboration among supply chain partners for sustainable consumption & production: Insights from an auto sector supply chain. Journal of Cleaner Production.
• Mumcu, A. Y., & Bakoğlu, R. (2021). Otomotiv Sektöründe Kurumsal Sürdürülebilirlik Uygulamalarının Eşbenzeşmesi Üzerine Bir Araştırma: BMW, Toyota, Ford Örneği. Global Journal of Economics and Business Studies, s. 48-59.
• Mumcu, A. Y. (2024). Exploring the intersection of utilitarianism and sustainability in business: A conceptual analysis. Economics, Management and Sustainability, 9(1), 119-131.
• Mumcu, A. Y. (2025). An Overview of the Concept of Green Logistics in Terms of Sustainability and Business Practices: A Bibliographic Analysis. İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(2), 1091-1108. Narassima, M. S., Mohanavelu, T., McDermott, O., Harssheny, G., Shruthi, S. V., & Suraj, T. (2025). Coupling responsible consumption and sustainable production using consumers’ green purchase behaviour. Cleaner and Responsible Consumption.
• Pallaro, E., Subramanian, N., Abdulrahman, M. D., & Liu, C. (2015). Sustainable production and consumption in the automotive sector: Integrated review framework and research directions. Sustainable Production and Consumption, s. 47-61.
• Sampath, M., Konikkara, N., David, S., S., R., Rath, J. P., & P., A. S. (2025). Advancements in sustainable materials for environmentally responsible tyre production: a comprehensive review. Royal Society of Chemistry, 4336-4363.
• S´anchez-García, E., Martínez-Falco, J., Marco-Lajara, B., & Zakimova, A. (2025). Achieving environmentally responsible production through green managerial awareness, human resource management and employee behavior. Journal of Environmental Management.
• Sustainable Development Report. (2023). Sustainable Development Report Web sitesi: https://dashboards.sdgindex.org/ adresinden alındı
• Tanrıverdi, İ. (2023, Mayıs 2023). Otomotiv Sektöründe Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Uygulamalarına Yönelik Bir İçerik Analizi. Journal of Yasar University, s. 216-236.
• University, K. S. (2024). Kent State University. SPSS Tutorials: Chi-Square Test of Independence: https://libguides.library.kent.edu/SPSS/ChiSquare adresinden alındı