Hemşirelerin Çoklu İlaca Dirençli Enfeksiyonlarda Kullanılan Antibiyotikler Konusunda Bilgi Düzeylerinin ve Uygulama Durumlarının İncelenmesi

Öz

Son zamanlarda antibiyotiğe dirençli mikroorganizmaların oluşturduğu hastane enfeksiyonlarında artış görülmektedir. Bu durum antibiyotik kullanım sıklığı ve uygulama durumlarının önemini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hemşirelerin çoklu ilaca dirençli enfeksiyonlarda kullanılan antibiyotikler konusunda bilgi düzeyini ölçmek, uygulama durumlarını incelemek ve yanlış ya da eksik uygulamalar üzerine dikkat çekmektir. Araştırma kesitsel tanımlayıcı türdedir. Araştırmanın verileri bir üniversite hastanesinde çalışmakta olan 213 hemşireden toplanmıştır. Araştırmada hemşirelerin sosyo-demografik özelliklerini ve çoklu ilaca dirençli enfeksiyonlarda kullanılan antibiyotikler hakkında bilgi durumlarını belirlemeye yönelik anket formu ile ilaç uygulama sekiz doğru ilkesine yönelik gözlem formu kullanılmıştır. Hemşireler random olarak seçilen tedavi saatleri içerisinde araştırmacı gözlemleri sonucu gözlem formu doldurulmuştur. Gözlem formu sonrası anket formunu yüz yüze doldurmaları sağlanmıştır. Çalışma bulguları arasında hemşirelerin çoğunluğunun antibiyotikleri uygularken tedavi planındaki diğer ilaçlara dikkat ettiği, flakon içinde kalan antibiyotiğin uygun koşullarda saklandığı belirlenmiştir. Yapılan gözlemelere göre hemşirelerin ilaç uygulama sekiz doğru ilkelerinden en fazla doğru doz ilkesinde yanlış uygulama yapıldığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda; hemşirelere çoklu ilaca dirençli enfeksiyonlarda kullanılan antibiyotiklere yönelik eğitimler düzenlenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hemşirelik
• antibiyotik
• ilaç güvenliği
• ilaç hataları

Investigation of Nurses' Knowledge Levels and Application Status of Antibiotics Used in Multidrug Resistant Infections

Öz

Recently, there has been an increase in nosocomial infections caused by antibiotic-resistant microorganisms. This situation reveals the importance of the frequency of antibiotic use and application status. The aim of this study is to measure the level of knowledge of nurses about antibiotics used in multidrug-resistant infections, to examine their application status and to draw attention to incorrect or incomplete applications. The research is cross-sectional descriptive. The data of the study were collected from 213 nurses working in a university hospital. In the study, a questionnaire form was used to determine the socio-demographic characteristics of nurses and their knowledge about antibiotics used in multidrug-resistant infections, and an observation form for the eight correct principles of drug administration. The nurses filled out the observation form as a result of the observations of the researchers during the randomly selected treatment hours. After the observation form, they were provided to fill out the questionnaire form face-to-face. Among the findings of the study, it was determined that the majority of the nurses paid attention to other drugs in the treatment plan while administering antibiotics, and the antibiotic remaining in the vial was stored under appropriate conditions. According to the observations, it was determined that the nurses made the most wrong application in the correct dose principle of the eight correct principles of drug administration. As a result of the research; it is recommended that nurses be trained on antibiotics used in multidrug-resistant infections.

Anahtar Kelimeler

• Nursing
• antibiotics
• drug safety
• medication errors

Kaynakça

1. Alparslan, Ö., & Erdemir, F. (1997). Pediatri servislerinde kullanılan antibiyotiklerin sulandırılması, saklanması ve hastaya verilmesi konusunda hemşirelerin bilgi ve uygulamalarının belirlenmesi. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 1(1), 41–52.
2. Antibiotic / Antimicrobial Resistance (AR / AMR) Biggest Threats and Data. (2013). https://www.cdc.gov/drugresistance/index.html
3. Aşçı Toraman, Z., & Üstündağ, Y. (2023). Mikrobiyolojide Güncel Çalışmalar. Livre De Lyon Publishing.
4. Aslan, S. K., Avcı, G. G., Özel, Z., & Kuralay, T. M. (2023). İlaç Uygulamalarının Değerlendirilmesi : Hemşirelik Alışkanlıkları Evaluation of Medicine Implementation : Nursing Habits. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 251–256.
5. Aygin, D., & Cengiz, H. (2011). İlaç Uygulama Hataları Ve Hemşirenin Sorumluluğu. Şişli Etfal Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Tıp Bülteni, 45(3), 110–114.
6. Baharlı, N., Günseren, F., Saba, R., Dönmez, L., & L Mamıkoğlu. (1999). Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde sistemik antimikrobiyal ilaç kullanımı. Hastane İnfeksiyonları Dergisi, 3(3), 156–160.
7. Bal, F. (2006). Diş hekimliğinde profilaktik ve terapötik antibiyotik kullanımı: Diş hekimliğinde doğru antibiyotik kullanımı. Hastane İnfeksiyonları Dergisi, 10(1), 30–36.
8. Baran, Z., & Akin, E. (2023). Hemşire Kaynaklı İlaç Hatalarının Nedenleri ve Önlenmesine Yönelik Güncel Yaklaşımlar : Sistematik Derleme Causes of Nurse-Related Medication Errors and Current Approaches to Prevent Them : Systematic Review. Necmettin Erbakan Üniversitesi Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 5, 58–76.

9. Barker, K. N., Flynn, E. A., Pepper, G. A., & RL Mikeal. (2002). Medication Errors Observed in 36 Health Care Facilities. Arch Intern Med., 162(16), 1897–1903. https://doi.org/doi:10.1001/archinte.162.16.1897
10. Biskin, S., & Cebeci, F. (2018). Hastanede İlaç Hatalarının Önlenmesine Yönelik Hemşirelerin Yaptığı Uygulamalar: Sistematik Derleme. Journal of Anatolia Nursing and Health Science, 21(3), 203–217. https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunihem/issue/39680/339517 Cheragi, M. A., Manoocheri, H., Mohammadnejad, E., & Ehsani, S. R. (2013). Types and causes of medication errors from nurse's viewpoint. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 18(3), 228–231.
11. Çiftçi, B., & Aksoy, M. (2017). Çocuklarda Akılcı İlaç Kullanımı ve Hemşirelerin Sorumlulukları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3), 191–194.
12. Çoban, G. İ., Şirin, M., Kavuran, E., & Çiftçi, B. (2015). Üniversite hastanesinde hemşirelerin oral ilaç uygulama güvenliğini tehdit eden faktörlerin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 28–43.
13. Fahimi, F., Ariapanah, P., Faizi, M., Shafaghi, B., Namdar, R., & Maria Tavakoli Ardakani. (2008). Errors in preparation and administration of intravenous medications in the intensive care unit of a teaching hospital: an observational study. Aust Crit Care, 21(2), 110–116. https://doi.org/10.1016/j.aucc.2007.10.004
14. Fathi, A., Hajizadeh, M., Moradi, K., Zandian, H., Dezhkameh, M., Kazemzadeh, S., & Rezaei, S. (2017). Medication errors among nurses in teaching hospitals in the west of Iran: what we need to know about prevalence, types, and barriers to reporting. Epidemiology and Health, 39, e2017022. https://doi.org/10.4178/epih.e2017022 Fisun, V., Seval, Ç., & Birol, V. (2014). Sık Karşılaşılan İlaç Uygulama Hataları ve İlaç Güvenliği. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(4), 271–275.
15. Gube, A. A., Gonfa, R., & Tadesse, T. (2017). Evaluation of Antibiotic Use in Medical Ward of Fitche District Hospital, North Showa Zone, Oromia Region, Ethiopia. Advances in Pharmacoepidemiology and Drug Safety, 06(03), 3–6. https://doi.org/10.4172/2167-1052.1000217 Gürler, N. (2005). Hastane infeksiyonlarına yol açan sorunlu mikroorganizmalar nelerdir? Sorun oluşturma nedenleri nelerdir? 4. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi Kongre Kitabı, 690–701.
16. Hoefel, H. H., Lautert, L., Schmitt, C., Soares, T., & Jordan, S. (2008). Vancomycin administration: mistakes made by nursing staff. Nursing Standard (Royal College of Nursing (Great Britain), 22(39), 35–42. https://doi.org/10.7748/ns2008.06.22.39.35.c6567 Izadpanah, F., Nikfar, S., Bakhshi Imcheh, F., Amini, M., & Zargaran, M. (2018). Assessment of Frequency and Causes of Medication Errors in Pediatrics and Emergency Wards of Teaching Hospitals Affiliated to Tehran University of Medical Sciences (24 Hospitals). Journal of Medicine and Life, 11(4), 299–305. https://doi.org/10.25122/jml-2018-0046
17. Jim, O. (2016). The Review on Antimicrobial Resistance: Final Report and Recommendations. Tacklıng Drug-Resıstant Infectıons Globally, 1.
18. Karaoğlan, H., Keskin, S., Günseren, F., İnan, D., Gül, G., & Mamıkoğlu, L. (2005). Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde Hemşirelik Hizmetlerinde Antimikrobiyal İlaç Uygulamalarının Araştırılması. Flora, 10(1), 24–29.
19. Magiorakos, A. P., Srinivasan, A., Carey, R. B., Carmeli, Y., Falagas, M. E., Giske, C. G., Harbarth, S., Hindler, J. F., Kahlmeter, G., Olsson-Liljequist, B., Paterson, D. L., Rice, L. B., Stelling, J., Struelens, M. J., Vatopoulos, A., Weber, J. T., & Monnet, D. L. (2012). Multidrug-resistant, extensively drug-resistant and pandrug-resistant bacteria: An international expert proposal for interim standard definitions for acquired resistance. Clinical Microbiology and Infection, 18(3), 268–281. https://doi.org/10.1111/j.1469-0691.2011.03570.x
20. Olans, R. N., Olans, R. D., & Demaria, A. (2016). The Critical Role of the Staff Nurse in Antimicrobial Stewardship - Unrecognized, but Already There. Clinical Infectious Diseases, 62(1), 84–89. https://doi.org/10.1093/cid/civ697
21. Özlü, K., Eskici, Z., Aksoy, V., Özer, D., Yayla, N., Avşar, A., & Gülçin, G. (2015). Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin ilaç uygulama hatalarına yönelik görüş ve deneyimlerinin belirlenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(123), 83–103. https://doi.org/10.1501/asbd_0000000052
22. Öztürk, R. (2002). Acil enfeksiyon hastalıklarında antibiyotik kullanımı ve profilaksi. İç Hastalıklarında Aciller Kitabı Sempozyum Dizisi No: 29 İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri, İstanbul, 361–372.
23. Say, A., Ayar, A., Sildir, E., & Çakır, D. (2018). Amasya Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Öğrencilerinin İlaç Uygulama Hataları. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 481-490.
24. Semiz Aydın, S., Akın, S., & Işıl, Ö. (2017). Evaluating the Knowledge Levels of Nurses Regarding Medication Errors and the Views of Nurses on Reporting Medication Errors. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 14(17), 14–24.
25. Tanık, M., Sarıbay, E., & Baba, D. (2018). Hemşirelerin ilaç uygulama adımlarına uyumu ve sağlık kalitesindeki yeri. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 5(17), 230–240. https://doi.org/10.26450/jshsr.336
26. Tokur Keskin, M., Zengin, S., & Çağlar, S. (2022). Toplumda Anti̇bi̇yoti̇k Kullanımı: Bolu İli̇nden Bi̇r Kesi̇t. Ahi Evran Medical Journal, 7(2), 145–154. https://doi.org/10.46332/aemj.1081991
27. Tunay, H., Demirdal, T., & Demirtürk, N. (2012). Acinetobacter Enfeksiyonlarında Dirençle İlgili Değişen Tanımlamalar ve Dirençte Güncel Durum. Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi, 42(4), 123–126. https://doi.org/10.5222/tmcd.2012.123
28. Wentzel, J., Van Velsen, L., Van Limburg, M., De Jong, N., Karreman, J., Hendrix, R., & Van Gemert-Pijnen, J. E. W. C. (2014). Participatory eHealth development to support nurses in antimicrobial stewardship. BMC Medical Informatics and Decision Making, 14(1). https://doi.org/10.1186/1472-6947-14-45