ARTVİN’DE BOĞA SALDIRISINA BAĞLI ÖLÜMLER: OLGU SERİSİ

Öz

Büyükbaş hayvanların, özellikle boğaların agresif ve öngörülemez davranışları, hayvancılıkla uğraşan çiftçiler için ciddi yaralanma ve ölüm riski oluşturmaktadır. Boğa yetiştiriciliği Artvin'in kültürel yapısında önemli bir yere sahip olduğundan, burada meydana gelen yaralanmaların analiz edilmesi ve değerlendirilmesi hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Artvin'de boğa kaynaklı yaralanmalar sonucu otopsisi yapılan vakaları sunarak, hayvan müdahalesi sonrası meydana gelebilecek ölümcül yaralanmalara dikkat çekmektir. Artvin Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nde 2016-2024 yılları arasında yapılan otopsiler arasında, yetiştirdikleri sığırların saldırısı sonucu hayatını kaybeden vakalar retrospektif olarak analiz edildi. Yetiştirdikleri boğaların saldırısı sonucu hayatını kaybeden dört vaka olduğu tespit edildi. Vakaların otopsilerinde, üçünde sternum, kaburga ve omurgada kırıklar ile iç organ yaralanmaları olduğu tespit edildi. Bir vakanın ise boğa tekmesi sonucu oluşan kafa travması ve beyin kanaması nedeniyle hayatını kaybettiği bulundu. Boğa yetiştiriciliği ile uğraşan bireylerde, hayvanların fiziksel gücü ve davranışsal tepkileri, kafa travmasına, iç organ hasarına ve çoklu kemik kırıklarına neden olabilmektedir. Bu nedenle, hayvancılıkla uğraşan bireylerin güvenliği için koruyucu ekipman kullanımı ve bu ekipmanların tüm çalışanlar arasında yaygınlaştırılması hayati öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Boğa
• Ölümcül Yaralanma
• Otopsi

DEATHS DUE TO BULL ATTACK IN ARTVIN: CASE SERIES

Öz

Aggressive and unpredictable behaviors of livestock, particularly bulls, present a significant risk of injury and death to farmers involved in animal husbandry. Given the cultural importance of bull breeding in Artvin, analyzing and evaluating the injuries that occur in this context is crucial. This study aims to present cases of bull-related injuries resulting in autopsy in Artvin, highlighting fatal injuries that may occur during animal handling. We retrospectively analyzed cases of individuals who died due to attacks by the cattle they raised among the autopsies performed at the Artvin Forensic Medicine Branch Directorate between 2016 and 2024. Four cases were identified where individuals succumbed to attacks by the bulls. In the autopsies, three of these cases exhibited fractures of the sternum, ribs, and spine, along with internal organ injuries. One individual died from head trauma and cerebral hemorrhage caused by a bull kick. For those engaged in bull breeding, the physical strength and behavioral responses of the animals can lead to head trauma, internal organ damage, and multiple bone fractures. Therefore, the use of protective equipment and its widespread adoption among all workers is essential for ensuring the safety of individuals involved in animal husbandry.

Anahtar Kelimeler

• Bull
• Fatal Injury
• Autopsy

Kaynakça

1. 1. Nogalski A, Jankiewicz L, Cwik G, Karski J, Matuszewski L. Animal related injuries related at the Department of Trauma and Emergency Medicine, Medical University of Lublin. Ann Agric Environ Med. 2007;(4):57–61.
2. 2. Martinez-Ramos D, Miralles-Tena JM, Escrig-Sos J, Traver- Martinez G, Cisneros-Reig I, Salvador-Sanchis JL. [Bull horn wounds in Castellon General Hospital. A study of 387 patients.] (In Spanish.) CirEsp. 2006;(80):16–22.
3. 3. Byard, Roger W. “Death and injuries caused by cattle: A forensic overview.” Forensic Science, Medicine and Pathology. 2024: 1-5.
4. 4. Ketenci, Hüseyin Çetin, et al. “An evaluation of traumatic deaths associated with animal attacks: A 10-year autopsy study.” Turkish Journal of Trauma&Emergency Surgery. 2022;28(3): 254.
5. 5. Dogan KH, Demirci S, Erkol Z, Sunam GS, Kucukkartallar T. Injuries and deaths occurring as a result of bull attacks. J Agromedicine. 2008;13:191–6.
6. 6. Bury, Danielle, Neil Langlois, and Roger W. Byard. “Animalrelated fatalities—part I: Characteristic autopsy findings and variable causes of death associated with blunt and sharp trauma.” Journal of forensic sciences. 2012;57(2):370-374.
7. 7. Boyle, Debora, et al. “Injury from dairy cattle activities.” Epidemiology. 1997;8(1):37-41.
8. 8. Minka, N. S., and J. O. Ayo. “Effects of loading behaviour and road transport stress on traumatic injuries in cattle transported by road during the hot-dry season.” Livestock Science. 2007;107(1):91-95.

9. 9. Watts, Martin, and Ethan M. Meisel. “Cattle associated trauma–A one year prospective study of all injuries.” Injury. 2011;42(10):1084-1087.
10. 10. Mercan, Mustafa, Mehmet Yücel, and Şule Sanal. “Artvin İli Folklorunda Boğa Güreşi Festivalleri.” Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi. 2020;10(3):317-326.
11. 11. Keskin K.E. Mert Alkışlar: Artvin Boğa Güreşlerinde Erkeklik, Gelenek ve Zaman. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Antropoloji Anabilim Dalı Sosyal Antropoloji Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. Ankara (2021).
12. 12. Ehrhard S, Botte F, Klukowska-Rotzler J, Exadaktylos AK, Jakob DA. Cattle-relatedtrauma: A 10-year retrospective cohort study of patients admitted to a single tertiary trauma centre in Switzerland. Swiss Med Wkly 2022;152:w30201.
13. 13. Sheldon, Kristi J., et al. “Bull-related incidents: their prevalence and nature.” Journal of agromedicine. 2009;14(3):357-369.
14. 14. Singh H, Mahant TS, Narula IM, Dhaliwal RS, Suri RK, Gujral JS. Cattle horn injuries. Aust N Z J Surg. 1980;50:620-1.
15. 15. Kachare RV. Injury over Neck Cut Throat / Bull horn. Int J Applied Res Studies. 2012;1(2).
16. 16. Thander, Paramita, et al. “Penetrating Trauma to the Abdomen Following a Bull Attack: A Case Report.” DY Patil Journal of Health Sciences. 2024;12(2):58-60.
17. 17. Zhang QB, Zhang B, Zhang ZQ, et al. The epidemiology of craniofacial injuries caused by animals in southern-central China. J Craniomaxillofac Surg. 2012;40:506–9.