The Naming of the Short Story as a New Genre and Its Historical Process

Öz

The processes of modernization that accelerated after the Industrial Revolution, the phenomenon of urbanization, and speed-driven life practices disrupted the individual's traditional perception of time, leading to radical transformations in the ontological foundation of literature. The "short story," which emerged in this context and offered an aesthetic response to the tension between modern people's time constraints and their search for deeper meaning, is subjected to a comprehensive and holistic examination in this study, focusing on its structural characteristics, historical development, and terminological adventure. The study argues that the short story is not a summary, fragment, or incomplete fragment of the novel or the classical short story, but rather an independent and original genre built upon founding dynamics such as "brevity," "density," "poetry," and "surprise." It is emphasized that in these texts, constructed with the iceberg technique, where the author prefers "intuition" rather than "telling," the reader ascends from a passive receiver to an active "writer-reader" by filling in the semantic gaps in the text with their own imagination.The developmental trajectory extending from the narrative movements in Western literature—referred to as ‘Microfiction,’ ‘Flash Fiction,’ ‘Sudden Fiction,’ or ‘Short-Short Story’—to the works of Ferit Edgü in Turkish literature is examined; and various naming attempts in the field, such as ‘kıpkısa öykü,’ ‘öykücük,’ ‘küçürek öykü,’ ‘minimal öykü,’ and ‘sımsıkı öykü,’ are discussed. Ultimately, it is concluded that this genre—by blurring the boundaries between poetry and prose through the principle of ‘less is more’—reflects the aesthetic spirit of the modern era and represents a sustainable literary form that is likely to endure.

Anahtar Kelimeler

• short story
• intensity
• surprise
• brevity
• lyricism

Etik Beyan

This research was carried out with the permission in the decision number 01-39 of the Social and Human Sciences Ethics Committee of Tokat Gaziosmanpaşa University with the application number 306083 dated 15.08.2023.

Yeni Bir Tür Olarak Küçürek Öykünün Adlandırılması ve Tarihsel Süreci

Öz

Sanayi Devrimi sonrasında ivme kazanan modernleşme süreçleri, kentleşme olgusu ve hız odaklı yaşam pratikleri, bireyin geleneksel zaman algısını parçalayarak edebiyatın ontolojik zemininde köklü dönüşümlere yol açmıştır. Bu bağlamda ortaya çıkan ve modern insanın zaman darlığı ile derin anlam arayışı arasındaki gerilime estetik bir yanıt sunan “küçürek öykü”; bu çalışmada yapısal özellikleri, tarihsel gelişimi ve terminolojik serüveni ekseninde kapsamlı ve bütüncül bir incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışmada, küçürek öykünün romanın veya klasik öykünün bir özeti, fragmanı ya da eksik bir parçası olmadığı bilakis “kısalık”, “yoğunluk”, “şiirsellik” ve “sürpriz” gibi kurucu dinamikler üzerine inşa edilen bağımsız ve özgün bir tür olduğu tezi ileri sürülmüştür. Özellikle yazarın “anlatmak” yerine “sezdirmeyi” yeğlediği, buzdağı tekniğiyle kurgulanan bu metinlerde, okurun metindeki anlamsal boşlukları kendi düş gücüyle doldurarak pasif bir alıcıdan aktif bir “yazar-okur” konumuna yükseldiği vurgulanmıştır. Tarihsel süreçte Batı edebiyatındaki “Micro Fiction”, “Flash Fiction”, “Sudden Fiction” veya “Short-Short Story” isimleriyle anılan öykü akımlarından Türk edebiyatındaki Ferit Edgü anlatılarına uzanan gelişim çizgisi irdelenmiş; alan yazınındaki “kıpkısa öykü”, “öykücük”, “küçürek öykü”, “minimal öykü”, “sımsıkı öykü” gibi çeşitli adlandırma denemeleri ele alınmıştır. Nihayetinde bu türün, “az çoktur” ilkesiyle şiir ve düzyazı sınırlarını muğlaklaştırarak modern çağın estetik ruhunu yansıtan ve gelecekte de varlığını sürdürecek olan sürdürülebilir bir edebi form olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• küçürek öykü
• yoğunluk
• sürpriz
• kısalık
• şiirsellik

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Bu araştırma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nin Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulunun 15.08.2023 tarihli 306083 sayılı başvuru numarası ile alınan 01-39 numaralı kararındaki izinle yürütülmüştür.

Kaynakça

1. Aktunç, H. (2007). Öyküler de sizi yazsın diye. Hece Öykü, 3(19), 89-91.
2. Algan, R. (2007). Soruşturma: Kısa kısa öykünün imkânları ve zorlukları. Hece Öykü, 3(19), 92.
3. Allen, R. (1997). Fast fiction: Creating fiction in five minutes. Story Press.
4. Allen, R. (2007). Kısa kısa öykülerle daha uzun öykülerin mukayesesi. Hece Öykü, 4(20), 104-113.
5. Aydoğan, G. (2022). Sevim Burak, Ferit Edgü ve Murathan Mungan'ın küçürek öykülerinde anlatı ve okur [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
6. Banks, R. (1997). Yeni bir yazınsal türe doğru. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 125.
7. Batchelor, K. E. (2012). In a flash: The digital age’s influence over literacy. B. Batchelor (Ed.), Cult pop culture: From the fringe to the mainstream (pp. 77–88). Praeger.
8. Bates, H. E. (2013). Yazınsal bir tür olarak kısa öykü (G. Ezber, Çev.). Bilge Kültür Sanat.

9. Baxter, C. (1997). Anlık kurmaca. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 85.
10. Boynukara, H. (2007). Minimalist öykü. Hece Öykü, 3(19), 42-52.
11. Canbaz Yumuşak, F. (2013). Kısa kısa (küçürek) öykünün tanımı, imkânları ve sorunları. Erdem, 64, 45-68.
12. Casto, P. (2007). Zirvedeki yıldırımlar:yıldırım kurmacayla kamaşan gözler. Hece Öykü, 3(19), 85-88.
13. Chappell, F. (1997). Gelenek ve kısa kısa öykü. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 110.
14. Deveci, M. (2007). Ferit Edgü’nün küçürek öykücülüğü... Hece Öykü, 3(19), 73-77.
15. Edgü, F. (1997). Çok kısa öyküler... Öykücükler. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 38.
16. Erden, A. (2002). Kısa öykü ve dilbilimsel eleştiri. Gendaş Kültür.
17. Ferguson, J. (2010). Border markers [Master’s thesis, University of Windsor].
18. Gabbard-Rocha, R. T. (2020). El microrrelato: Flash fiction and the neurohumanities (Doctoral dissertation, Purdue University).
19. Guimarães, J. F. N. (2010). The short-short story: A new literary genre (Master’s thesis, Universidade Federal de Minas Gerais). Repositório Institucional da UFMG. https://hdl.handle.net/1843/ECAP-826GX4
20. Hall, J. (1997). Gelenek ve kısa kısa öykü. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 116.
21. Harmancı, M. (2007a). Disiplinler ve Türler Arasında Kıpkısa Öyküyü “Türkçe” Tartışmak. Hece Öykü, 3(19), 98.
22. Harmancı, M. (2007b). Kıpkısa Öykü ve Gümüştozu. Hece Öykü, 4(20), 98.
23. Howe, I. (1982). Fiction’s Last Day. The New Republic, 187(26), 25–29.
24. Howe, I., & Howe, I. W. (Eds.). (1983). Short shorts: An anthology of the shortest stories. Bantam Books.
25. İslam, A. K. (2007). Kısa öykü ve küçürek öykü ilişkisi. In 38. ICANAS Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi bildirileri: Edebiyat bilimi sorunları ve çözümleri (ss. 2022–2028). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu.
26. Johnson, M. E. (1997). The short-short story as a reflection of culture. J. Thomas & R. Shapard (Ed.), Flash fiction: 72 very short stories (pp. 115-117). W. W. Norton.
27. Kılınç, A. (2011). Sevim Burak’ın küçürek öykücülüğü. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 6(3), 1983-1994.
28. Korkmaz, R. (2003). “Küçürek Öykü (Short Short Story) Türü ve Örnek Bir Öykü Çözümlemesi Ferit Edgü’nün Öç’ü”. Adam Öykü, 49, 25-30.
29. Korkmaz, R. (2007). Küçürek öykü (short short story) türü ya da bir çığlığın metinleşmesi-I. Hece Öykü, 3(19), 30-36.
30. Korkmaz, R., & Deveci, M. (2011). Türk edebiyatında yeni bir tür: Küçürek öykü. Grafiker Yayınları.
31. Kurt, T. (2018). Postmodern Bir Söylem Olarak Küçürek Öykü. Gece Akademi.
32. Lagmanovich, D. (2006). El microrrelato: Teoría e historia. Menoscuarto.
33. Lagmanovich, D. (2009). El microrrelato hispánico: algunas reiteraciones. Iberoamericana. América Latina-España-Portugal, 9(36), 85–96.
34. Lagmanovich, D. (2013). Abismos de la brevedad: Seis estudios sobre el microrrelato. Xalapa: Universidad Veracruzana.
35. Matthews, B. (1901). The philosophy of the short-story. Longmans, Green and Co.
36. Oates, J. C. (Ed.). (1997). Telling stories: An anthology for writers. W. W. Norton & Company. Öz, F. (2008). Yeni bir tür olarak çok kısa öykü. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 25(2), 187–204.
37. Özdenören, R. (2007). Soruşturma: Kısa kısa öykünün imkânları ve zorlukları? Hece Öykü, 4(20), 114.
38. Paley, G. (1997). Yeni bir yazınsal türe doğru. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 133.
39. Peden, W. (1997). Gelenek ve kısa kısa öykü. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 116.
40. Sağlık, Ş. (2007). Ne şiirin içinde ne de büsbütün dışından minimal öyküler ve şiir. Hece Öykü, 3(19), 53-64.
41. Salman, Y., & Hakyemez, D. (1997). Öykülemenin öyküsü. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 5.
42. Shapard, R., & Thomas, J. (Eds.). (1986). Sudden fiction: American short-short stories. Gibbs M. Smith.
43. Shapard, R. (1997). Kısa kısa: anlık öykü. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 91.
44. Stern, J. (Ed.). (1996). Micro fiction: An anthology of really short stories. W. W. Norton & Company.
45. Strand, M. (1997). Yeni bir yazınsal türe doğru. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 128.
46. Thomas, J., & Shapard, R. (Ed.). (2006). Flash fiction forward: 80 very short stories. W.W. Norton.
47. Tosun, N. (2007). Aforizmanın hikâyesi kısa kısa öykü. Hece Öykü,4(20), 86-93.
48. Tosuner, N. (1997). Çok kısa öykü için çok kısa sözler. Adam Öykü, 12(Eylül-Ekim), 40.
49. Yıldırım, E. (2007). Çağdaş Türk Öykücülüğünde Kısa Kısa Öykü. Hece Öykü, 3(19), 46-52.
50. Zavala, L. (2006). La minificción bajo el microscopio. Universidad Nacional Autónoma de México.