Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsünde çam kese böceğinin morfolojik ve moleküler teşhisi

Öz

Çam kese böcekleri, genellikle Pinus brutia (Kızılçam) ağaçlarında kozalar halinde bulunan, oligofag bir orman zararlısı olarak bilinmektedir. Bu böcekler dünya genelinde Avrupa'nın güneyinde ve Afrika'nın kuzeyinde bulunurken; Türkiye genelinde ise Akdeniz, Ege, Karadeniz ve Marmara bölgelerinde rastlanmaktadır. Türkiye'nin kıyı bölgelerinde Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) ve Thaumetopoea wilkinsoni (Tams) türlerinin varlığı gözlemlenmiştir. Türlerinin tanımlanması, biyolojik mücadele stratejilerinin geliştirilmesinde önemli bir adımdır. Bu çalışmanın çıkış noktası Marmara Üniversitesi Göztepe Yerleşkesi'nde görülen çam kese böcekleri ile mücadele edilmek istenmesidir. Ancak Türkiye’de özellikle Marmara Bölgesi’nde bu iki çam kese böceği türünün de bulunmasından dolayı yerleşkede bulunan çam kese böceklerinin hangi türe ait olduklarının belirlenmesi bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Gerçekleştirilen bu çalışmada kampüste bulunan çam kese böceklerinin türlerini belirlemek için morfolojik ve moleküler yöntemler kullanılmıştır. Çalışma sonunda hem morfolojiye hem de moleküler verilere dayalı olarak yerleşkede bulunan türün Thaumetopoea wilkinsoni olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Marmara Üniversitesi
• Moleküler Sistematik
• Morfoloji
• Çam kese böceği
• Thaumetopoea wilkinsoni

Morphological and molecular diagnosis of the pine processionary moth in Marmara University Göztepe Campus

Öz

Pine processionary moth are known as oligophagous forest pests, usually found in cocoons on Pinus trees. While these moths are found in the south of Europe and the north of Africa worldwide, in Turkey they are found in the Mediterranean, Aegean, Black Sea and Marmara regions. Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) and Thaumetopoea wilkinsoni (Tams) species have been observed in the coastal regions of Turkey. Identification of the species is an important step in the development of biological control strategies. The starting point of this study is the desire to control the pine processionary moth in Marmara University Göztepe Campus. However, since both of these species are found in Turkey, especially in the Marmara Region, the main aim of this study is to determine which species the pine processionary moth in the campus belong to. Morphological and molecular methods were used. As a result of the study, based on both morphology and molecular data, it was determined that the species found on the campus was Thaumetopoea wilkinsoni.

Anahtar Kelimeler

• Marmara University
• Molecular Systematics
• Morphology
• Pine Processionary Moth
• Thaumetopoea wilkinsoni

Kaynakça

1. Demirsoy, A. (1997). Yaşamın Temel Kuralları, Omurgasızlar/Böcekler, Entomoloji, Meteksan A.Ş., Ankara, 941 s.
2. Ipekdal, K. (2005). Çam Kese Böceği Thaumetopoea (Denis & Schiff, 1775) (Lepidoptera: Thaumetopoeidae)’nin Biyo-Ekololisi ve Mücadelesi Üzerine Araştırmalar. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 116 sayfa.
3. Schmidt, G.H. (1990). The egg-batch of Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) (Lep., Thaumetopoeidae): Structure, hatching of the larvae and parasitism in southern Greece. Journal of Applied Entomology, 110, 217–228.
4. Hódar, J.A., Zamora, R. ve Castro, J. (2002). Host utilisation by moth and larval survival of pine processionary caterpillar Thaumetopoea pityocampa in relation to food quality in three Pinus species. Ecological Entomology, 27, 292–301.
5. Özkazanç, O. (2002). Çam kese böceği Thaumetopoea pityocampa Schiff. (Lepidoptera: Thaumetopoeidae)’nin Akdeniz Bölgesi’ndeki biyo-ekolojisi. Ülkemiz Ormanlarında Çam Keseböceği Sorunu ve Çözüm Önerileri Sempozyumu Bildiri Kitabı, 1–11.
6. Fitzgerald, T.D. (2003). Role of the trail pheromone in foraging and processionary behavior of pine processionary caterpillars Thaumetopoea pityocampa. Journal of Chemical Ecology, 29(3), 513–532.
7. Mendel, Z. (1990). On the origin of the pine processionary caterpillar, Thaumetopoea wilkinsoni Tams (Lep., Thaumetopoeidae) in Israel. Journal of Applied Entomology, 109, 311–314.
8. Blas, X.P. (2000). An initial study of the building of the Thaumetopoea pityocampa communal nest. (Web address: http://www.acs.bolton.ac.uk/~xp1pls/T_PITYOCAMPAPANADES2000.PDF), (Date accessed: July 2023).

9. Battisti, A. (1988). Host-plant relationships and population dynamics of the pine processionary caterpillar Thaumetopoea pityocampa (Denis & Schiffermüller). Journal of Applied Entomology, 105, 393–402.
10. Battisti, A., Bernardi, M. ve Ghiraldo, C. (2000). Predation by the hoopoe (Upupa epops) on pupae of Thaumetopoea pityocampa and the likely influence on other natural enemies. BioControl, 45(3), 311–323.
11. Devkota, B. ve Schmidt, G.H. (1990). Larval development of Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) (Lep., Thaumetopoeidae) from Greece as influenced by different host plants under laboratory conditions. Journal of Applied Entomology, 109(4), 321–330.
12. Öymen, T. ve Küçükosmanoğlu, A. (2002). Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) ile biyolojik, kimyasal ve fiziksel savaşın populasyon üzerindeki etkileri. Ülkemiz Ormanlarında Çam Keseböceği Sorunu ve Çözüm Önerileri Sempozyumu Bildiri Kitabı, 152–157.
13. İpekdal, K. (2012). Çam Kese Böceği, Thaumetopoea pityocampa (Dennis&Schiffermüller, 1775) ve Thaumetopoea wilkinsoni Tams, 1924 (Lepidoptera: Notodontidae), Türlerinde Ayrılma ve Filocoğrafya. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Türkiye, 194 sayfa.
14. Carus, S., (2004). Impact of defoliation by the pine processionary moth (Thaumetopoea pityocampa) on radial, height and volume growth of Calabrian pine (Pinus brutia) trees in Turkey. Phytoparasitica, 32(5), 459–469.
15. Triggiani, O. ve Tarasco, E. (2002). Efficacy and persistence of enthomopathogenic nematodes in controlling larval populations of Thaumetopoea pityocampa (Lepidoptera: Thaumetopoeidae). Biocontrol Science and Technology, 12, 747–752.
16. Ekerbiçer, H., Çelik, M., Aral, M. ve Şaşmaz, S. (2002). Çam kese böceğinin (Th. pityocampa) insan sağlığı üzerine olumsuz etkileri. Ülkemiz Ormanlarında Çam Keseböceği Sorunu ve Çözüm Önerileri Sempozyumu Bildiri Kitabı, s. 203–211.
17. Krebs, C. (1990). Ecology: The Experimental Analysis of Distribution and Abundance. Harper&Row Publishers, New York, 800 p.
18. Van Driesche, R.G. ve Bellows, Jr. T.S. (1996). Biological Control, Chapman&Hall, New York, 539 p.
19. Tsankov, G., Schmidt, G.H. ve Mirchev, P. (1998). Studies on the egg parasitism in Thaumetopoea pityocampa over a period of four years (1991-1994) at Marikostino/Bulgaria. Anzeiger für Schädlingskunde, Pflanzenschutz, Umweltschutz, 71: 1–7.
20. Mirchev, P., Schmidt, G.H., Tsnakov, G. ve Avcı, M. (2004). Egg parasitoids of Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) (Lep., Thaumetopoeidae) and their impact in SW Turkey. Journal of Applied Entomology, 128(8), 533–542.
21. Avcı, M., Morkoyunlu, M. ve Yılmaz, A. (2000). Kırmızı orman karıncası ve Isparta yöresinde transplantasyon çalışmaları. T.C. Orman Bakanlığı Teknik Bülteni, 1(2), 22–26.
22. Chatzimanolis, S., Cohen, I.M., Schomann, A.S. ve Solodovnikov, A. (2010). Molecular phylogeny of the mega-diverse rove beetle tribe Staphylinini (Insecta, Coleoptera, Staphylinidae). Zoologica Scripta, 39, 436–449.
23. Basso, A., Simonato, M., Cerretti, P., Paolucci, P. ve Battisti, A. (2016). A review of the “summer” Thaumetopoea spp. (Lepidoptera: Notodontidae, Thaumetopoeinae) associated with Cedrus and Pinus. Turkish Journal of Forestry, 17, 31-39.
24. Basso, A., Negrisolo, E., Zilli, A., Battisti, A. ve Cerretti, P. (2017). A total evidence phylogeny for the processionary moths of the genus Thaumetopoea (Lepidoptera: Notodontidae: Thaumetopoeinae). Cladistics, 33, 557–573.
25. Trematerra, P., Scalercio, S. ve Scalercio, M. (2017). Thaumetopoea hellenica sp. n. and Thaumetopoea mediterranea sp. n. New Taxa From Southern Europe (Lepidoptera Notodontidae Thaumetopoeinae). Redia, 100, 3-10.
26. Trematerra, P. ve Colacci, M. (2018). Morphology and ethology of Thaumetopoea hellenica and Thaumetopoea mediterranea (Lepidoptera Notodontidae Thaumetopoeinae). Redia, 101, 13-22.
27. Simonato, M., Mendel, Z., Kerdelhué, C., Rousselet, J., Magnoux, E., Salvato, P., Roques, A., Battisti, A. ve Zane, L. (2007). Phylogeography of the pine processionary moth Thaumetopoea wilkinsoni in the Near East. Molecular Ecology, 16, 2273–2283.