Araştırma Makalesi

Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi

Cilt: 36 Sayı: 4 22 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma; bitkisel atık yağlardan (kullanılmış kızartma yağlarından) evsel temizlik için sıvı sabunlar üretiminde yararlanılabileceğini ortaya koymak ve üretilen bu sıvı sabunların hijyen etkinliğini ölçmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Böylece hem ekonomi ve çevre için olumlu katkılar sağlayacak bir geri dönüşüm örneği sunulmakta, hem de sağlık için uygun doğal katkılarla zenginleştirilmiş sabunların yeterli hijyen sağlayabileceği gösterilmektedir. Evlerden alınan atık kızartma yağının kullanımıyla, sıvı formda sodyum ve potasyum sabunları üretildi. Bunların karışımına (4/5 sodyum sabunu 1/5 potasyum sabunu) çeşitli katkılar ilâvesiyle dört çeşit ürün hazırlandı. Et işletmelerinde etle temas eden yüzeyler bu ürünlerle silinerek temizlik işlemi yapıldı. Temizlikten önce ve sonra yüzeylerden ISO 18593:2018 Standartı (Gıda Zinciri Mikrobiyolojisi – Yüzey Örneklemesi İçin Yatay Yöntemler) uyarınca numuneler alındı. Mikrobiyolojik testler, hazır besiyeri plakaları ve swab çubuklarından oluşan 3M Petrifilm sistemi ile gerçekleştirildi. Gıda patojenlerinden bazı bakteriler için hazırlanmış üç farklı besiyeri plakası kullanımıyla, ürünlerin hijyen sağlama etkinliği araştırıldı. Numune alımının ardından, laboratuvarda Petrifilmlere ekim yapıldı ve bakteri türüne göre inkübasyon uygulanarak, plakalarda oluşan koloniler sayıldı. Koloni sayımları, ISO 4832:2006 (Gıda ve Hayvan Yemi Mikrobiyolojisi Standartı) temelinde yapıldı. Temizlik işlemi öncesi ve sonrası koloni sayıları kıyaslanarak, sabunların bakteriyel inhibisyon oranları hesaplandı. Değerler, genelde yüksek bulundu ve bazı yüzeylerde %100 civarında kaydedildi. Örneğin, bakteriyel yükün yüksek olduğu alanlardan olan bir beyaz et parçalama tahtasında, Enterobacteriaceae (Enterobakterler) plakasındaki koloni sayımları, soda-boraks katkılı sabunla temizlik öncesinde 1,4 x 103 kob/yüzey iken, sonrasında < 10 kob/yüzey ve askılı terazi zemininde klor katkılı sabunla coliforms (koliformlar) sayımı temizlik öncesinde 6,0 x 10 iken, sonrasında yine < 10 kob/yüzey oldu.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmanın mikrobiyolojik testlerinde bakterilerin belirlenmesinden, işletmelerde numunelerinin alınmasına, laboratuvarda plakalara ekim yapılmasına, plakalardaki kolonilerin sayılmasına ve kaydedilmesine kadar tüm süreçte yardımcı olan Gıda Mühendisi Prof. Dr. İsmet Öztürk ve Gıda Mühendisi Melodi Tengerek'e çok teşekkür ederiz. Bu çalışma FEN-C-YLP-250919-0276 numaralı Marmara Üniversitesi BAPKO Lisansüstü Tez Projesi kapsamında desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Vermeil, T., Peters, A., Kilpatrick, C., Pires, D., & Pittet, D., (2019). Hand Hygiene in Hospitals: Anatomy of a Revolution, Journal of Hospital Infection, Vol. 101, 383-392.
  2. Wolf, R., Wolf, D., Tüzün, B., &Tüzün, Y., (2001). Soaps, Shampoos and Detergents, Clinics in Dermatolog, Vol. 19, 393-397.
  3. Chirani, R., Kowsari, E., Teymourian, T., & Ramakrishna, S., (2021). Environmental Impact of Increased Soap Consumption During COVID-19 Pandemic: Biodegradable Soap Production and Sustainable Packaging, Science of the Total Environment, Vol. 796, 149013.
  4. Routh, H.B., Bhowmik, K.R., Parish, C., & Witkowski, J.A., (1996). Soaps: From the Phoenicians to the 20th Century-A Historical Review, Clin Dermatol., 14(1), 3-6.
  5. Goh, B.H.H., Chong, C.T., Ge, Y., &Jozsa, V., (2020). Progress in Utilization of Waste Cooking Oil for Sustainable Biodisel and Biojet Fuel Production. Energy Conversation and Management, Vol. 223, 113296. doi: 10.1016/j.enconman.2020.113296.
  6. Orjuela, A., & Clark, J., (2020). Green Chemicals from Used Cooking Oils: Trends, Challenges and Opportunities, Chemistry, Vol. 26, 100369.
  7. Friedman, M., & Wolf, R., (1996). Chemistry of Soaps and Detergents: Various Types of Commercial Products and Their Ingredients. Clinics in Dermatology, Vol.14, 7-13.
  8. Antonic, B., Dordevic, D., Jancikova, S., & Kushkevych, I., (2020). Physicochemical Characterization of Home-Made Soap from Waste-Used Frying Oils, Processes, Vol. 8, 1219.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Doğal Kaynak Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

17 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

29 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

26 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 36 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Sipahi, A., & Dartan, G. (2024). Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 36(4), 416-424. https://doi.org/10.7240/jeps.1489385
AMA
1.Sipahi A, Dartan G. Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi. JEPS. 2024;36(4):416-424. doi:10.7240/jeps.1489385
Chicago
Sipahi, Ayşegül, ve Güler Dartan. 2024. “Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 36 (4): 416-24. https://doi.org/10.7240/jeps.1489385.
EndNote
Sipahi A, Dartan G (01 Aralık 2024) Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 36 4 416–424.
IEEE
[1]A. Sipahi ve G. Dartan, “Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi”, JEPS, c. 36, sy 4, ss. 416–424, Ara. 2024, doi: 10.7240/jeps.1489385.
ISNAD
Sipahi, Ayşegül - Dartan, Güler. “Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 36/4 (01 Aralık 2024): 416-424. https://doi.org/10.7240/jeps.1489385.
JAMA
1.Sipahi A, Dartan G. Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi. JEPS. 2024;36:416–424.
MLA
Sipahi, Ayşegül, ve Güler Dartan. “Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, c. 36, sy 4, Aralık 2024, ss. 416-24, doi:10.7240/jeps.1489385.
Vancouver
1.Ayşegül Sipahi, Güler Dartan. Kullanılmış Kızartma Yağlarından Üretilen Sıvı Sabunların Hijyen Etkinliğinin İncelenmesi. JEPS. 01 Aralık 2024;36(4):416-24. doi:10.7240/jeps.1489385