Araştırma Makalesi

Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı

Cilt: 37 Sayı: UYIK 2024 Special Issue 20 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1960-2014 dönemleri arasında, ekonomik büyüme, elektrik tüketimi ve enflasyon arasındaki ilişkinin kısa ve uzun dönemdeki etkilerinin araştırılmasıdır. Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testlerinden faydalanılarak değişkenlerin birinci düzeyde durağan oldukları tespit edilmiştir. Böylece değişkenler üzerinde uzun dönem ilişkinin belirlenmesi için Pesaran vd. (2001) tarafından geliştirilen Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif (ARDL) Model yaklaşımı yapılmıştır. Uzun dönemde ARDL sınır testi katsayılarının incelenmesinden sonra kısa dönem dinamiklerine ilişkin hata düzeltme modeline (HDM) bakılarak katsayılar üzerinden yorum yapılmıştır. Model üzerinde yapısal kırılma olup olmadığını araştırmak için CUSUM ve CUSUM Kare testleri kullanılmış ve modelde yapısal kırılma olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında, hata terimiyle ilgili varsayımların sağlanıp sağlanmadığı incelenmiştir. ARDL sınır testi yaklaşımı ile uzun dönemde Türkiye’deki enflasyon ve elektrik tüketiminin ekonomik büyümeyi olumlu veya olumsuz etkileyeceği üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Bölümünde hazırlanmış “Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) Yaklaşımı İle Türkiye’de Ekonomik Büyüme, Elektrik Tüketimi ve Enflasyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi” adlı yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

Kaynakça

  1. Halıcıoğlu, F. (2009). An econometric study of CO2 emissions, energy consumption, income and foreign trade in Turkey. Energy Policy, 37, 1156-1164.
  2. Öztürk, I. ve Acaravcı, A. (2010). CO2 Emissions, energy consumption and economic growth in Turkey. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 14(9), 3220- 3225.
  3. Polat, Ö., Enes, E. ve San, A. G. S. (2011). Türkiye’de elektrik tüketimi, istihdam ve ekonomik büyüme ilişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 349-362.
  4. Fuinhas, J. A. ve Marques, A. C. (2012).Energy consumption and economic growth nexus in Portugal, Italy, Greece, Spain and Turkey: An ARDL bounds test approach(1965-2009). Energy Economics, 34(2), 511-517.
  5. Öcal, O. ve Aslan, A. (2013). Renewable energy consumption and economic growth Nexus in Turkey. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 28, 494-499.
  6. Koçak, E. (2014). Türkiye’de çevresel Kuznets eğrisi hipotezinin geçerliliği: ARDL sınır testi yaklaşımı. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 2(3), 62-73.
  7. Özçağ, M. (2015). Türkiye’de enerji tüketimi, ekonomik büyüme ve dışa açıklık ilişkisi: ARDL modeli. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 52(605), 7-16.
  8. Pata, U. K. ve Terzi, H. (2017). Türkiye’nin iktisadi büyümesinde turizm sektörünün katkısı. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 48, 45-64.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı İstatistik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

9 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

20 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2024

Kabul Tarihi

26 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: UYIK 2024 Special Issue

Kaynak Göster

APA
Geçgel Karagöl, S., & Aşıkgil, B. (2025). Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 37(UYIK 2024 Special Issue), 50-58. https://doi.org/10.7240/jeps.1505392
AMA
1.Geçgel Karagöl S, Aşıkgil B. Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı. JEPS. 2025;37(UYIK 2024 Special Issue):50-58. doi:10.7240/jeps.1505392
Chicago
Geçgel Karagöl, Sinem, ve Barış Aşıkgil. 2025. “Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 (UYIK 2024 Special Issue): 50-58. https://doi.org/10.7240/jeps.1505392.
EndNote
Geçgel Karagöl S, Aşıkgil B (01 Ocak 2025) Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 UYIK 2024 Special Issue 50–58.
IEEE
[1]S. Geçgel Karagöl ve B. Aşıkgil, “Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı”, JEPS, c. 37, sy UYIK 2024 Special Issue, ss. 50–58, Oca. 2025, doi: 10.7240/jeps.1505392.
ISNAD
Geçgel Karagöl, Sinem - Aşıkgil, Barış. “Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37/UYIK 2024 Special Issue (01 Ocak 2025): 50-58. https://doi.org/10.7240/jeps.1505392.
JAMA
1.Geçgel Karagöl S, Aşıkgil B. Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı. JEPS. 2025;37:50–58.
MLA
Geçgel Karagöl, Sinem, ve Barış Aşıkgil. “Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, c. 37, sy UYIK 2024 Special Issue, Ocak 2025, ss. 50-58, doi:10.7240/jeps.1505392.
Vancouver
1.Sinem Geçgel Karagöl, Barış Aşıkgil. Türkiye’deki Ekonomik Büyüme Üzerine Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Yaklaşımı. JEPS. 01 Ocak 2025;37(UYIK 2024 Special Issue):50-8. doi:10.7240/jeps.1505392