TR
EN
Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması
Öz
Nikel bazlı bir süper alaşım olan Waspaloy gaz türbinleri gibi yüksek sıcaklık uygulamalarında kullanılmaktadır. Süper alaşımların kullanım sıcaklıklarının daha da arttırılması için krom, alüminyum, tantal, hafniyum gibi farklı element ilaveleri ya da fiziksel buhar biriktirme, kimyasal buhar biriktirme, difüzyon kaplama, thermal bariyer kaplama gibi yüzey işlemleri uygulanabilmektedir. Bu çalışmada, gaz nitrasyon işlemi sonrası Waspaloy’un oksidasyon direnci incelenmiştir. Gaz nitrasyonu, azot iyonlarının malzeme yüzeyine difüzyonunu sağlayarak CrN fazı oluşturmasıyla sertlik ve aşınma direncini arttırmayı amaçlar. Nitrasyon uygulanmış numuneler, 48, 96 ve 288 saat boyunca 1175°C’de izotermal oksidasyona tabi tutulmuştur ve ağırlık kazanımları sırasıyla 0,01, 0,03 ve 0,45 gram olarak ölçülmüştür. Oksidasyon sonrası mikroyapının kesit görüntüleri SEM ile incelenmiş ve yüzeye XPS işlemi gerçekleştirilmiştir. Sonuçlara göre, 48 sa numunesinden itibaren bir miktar oksitlenme başlamakla birlikte 288 sa sonunda oksidasyon şiddetinde dikkate değer bir artış olmuştur. XPS analizlerinde 288 saatlik numunede ilave Co ve O pikleri tespit edilmiştir; bu, kobalt içerikli oksit oluşumuna işaret etmektedir. İzotermal oksidasyon işlemi sonrası numunenin mekanik performansındaki değişimi gözlemlemek amacıyla iç bölgeden mikrosertlik ölçümü alınmıştır. Numunelerin oksidasyon öncesi ve 48 sa, 288 sa oksidasyon sonrası iç bölge sertlikleri ise sırasıyla 457±7, 373±9, 347±7 HV(0,2) olarak ölçülmüştür. Sertlikteki düşüş olası çökelti çözünmesi ve/veya tane sınırlarında meydana gelen ve buralardaki çökeltilerin olası iç oksidasyonu ile oluşan çökelti azalması ile ilişkilendirilebilir. Ağırlık kazanımları, SEM kesit görüntüleri ve XPS analizlerine göre gaz nitrasyonunun, 1175°C’de Waspaloy’un oksidasyon direncini artırmada yeterli koruma sağlayamadığı düşünülebilir. Bununla birlikte, gelecekteki çalışmalarda daha detaylı bir oksit karakterizasyonu ve metalurjik yapı bozunması analizi tavsiye edilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Herhangi bir etik kurul raporuna ihtiyaç yoktur. Çıkar çatışması bulunmamaktadır.
Teşekkür
Prof.Dr. Arif Nihat Güllüoğlu’na sunduğu alt yapı desteği için teşekkür ederim. Deneylerin gerçekleştirilmesi için proses desteği sunan Alfa Metalurji’ye, Mikrosertlik analizlerimizde desteklerini esirgemeyen Tri Mühendislik A.Ş ve AR-GE Müh. Hilal Çolak’a, XPS analizlerinin gerçekleştirilmesinde destek sunan Dokuz Eylül Üniversitesi EMUM’a, SEM analizlerinin gerçekleştirildiği Katip Çelebi Üniversitesi Merkez Laboratuvarı çalışanlarına, Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Metalografi Laboratuvarı’nda Tekniker Semih Güven’e destekleri için teşekkür ederim.
Kaynakça
- Akande, I.G., O.O. Oluwole, O.O., Fayomi, O.S.I., Odunlami, O.A. S., (2021). Overview of mechanical, microstructural, oxidation properties and high-temperature applications of superalloys. Materials Today: Proceedings, Cilt. 43, s. 2222–2231.
- Meetham, G. W. S., (1991). High-temperature materials- a general review. Journal of Materials Science, Cilt. 26, s. 853-860.
- Bar-Cohen, Y., (2014). High-temperature Materials and Mechanisms. 1st ed., CRC Press, Boca Raton, 563s.
- Cruchley, S., Evans, H., Taylor, M., (2016). An overview of the oxidation of Ni-based superalloys for turbine disc applications: surface condition, applied load and mechanical performance. Materials at High Temperatures, Cilt. 33:4-5, s. 465-475.
- Chen, J.H., Roger, P.M., Little, J.A., (1997). Oxidation Behavior of Several Chromia-Forming Commercial Nickel-Base Superalloys. Oxidation of Metals, Cilt. 47, Sayı. 5/6, s.381-409.
- Meyer, J., Deodeshmukh, V., (2017). Long-Term Oxidation Resistance of Several Precipitation Strengthened Ni-Based Superalloys. Proceedings of ASME Turbo Expo 2017: Turbomachinery Technical Conference and Exposition, GT2017, June 26-30, 2017, Charlotte, NC, USA
- Shanov, V., Tabakoff, W., Gunaraj, J.A., (1997). Erosion behavior of uncoated Waspaloy and Waspaloy coated with titanium carbide. Surface and Coatings Technology, 94-95, 64-69.
- Biava, G., de Araujo Fernandes Siqueira, I.B., Vaz, R.F., de Souza, G.B., Jambo., H.C.M., Szogyenyi, A., Pukasiewicz, A.G.M., (2022). Evaluation of high temperature corrosion resistance of CrN, AlCrN, and TiAlN arc evaporation PVD coatings deposited on Waspaloy. Surface and Coatings Technology, 438, 128398.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Malzeme Bilimi ve Teknolojileri, Metaller ve Alaşım Malzemeleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
19 Mart 2025
Yayımlanma Tarihi
25 Mart 2025
Gönderilme Tarihi
16 Aralık 2024
Kabul Tarihi
20 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: 1
APA
Tünçay, M. M. (2025). Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 37(1), 19-26. https://doi.org/10.7240/jeps.1602473
AMA
1.Tünçay MM. Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması. JEPS. 2025;37(1):19-26. doi:10.7240/jeps.1602473
Chicago
Tünçay, Mehmet Masum. 2025. “Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 (1): 19-26. https://doi.org/10.7240/jeps.1602473.
EndNote
Tünçay MM (01 Mart 2025) Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 1 19–26.
IEEE
[1]M. M. Tünçay, “Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması”, JEPS, c. 37, sy 1, ss. 19–26, Mar. 2025, doi: 10.7240/jeps.1602473.
ISNAD
Tünçay, Mehmet Masum. “Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37/1 (01 Mart 2025): 19-26. https://doi.org/10.7240/jeps.1602473.
JAMA
1.Tünçay MM. Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması. JEPS. 2025;37:19–26.
MLA
Tünçay, Mehmet Masum. “Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, c. 37, sy 1, Mart 2025, ss. 19-26, doi:10.7240/jeps.1602473.
Vancouver
1.Mehmet Masum Tünçay. Nitrasyon Uygulanmış Waspaloy Alaşımının Oksidasyon Davranışı Üzerine Bir İnceleme Çalışması. JEPS. 01 Mart 2025;37(1):19-26. doi:10.7240/jeps.1602473