TS EN 1886 ve EN 13053’e Göre Klima Santrallerinin Performansının Değerlendirilmesi: Sınıflandırma, Deney Parametreleri ve Karşılaştırmalı Analiz

Öz

Klima santralleri (Air Handling Unit – AHU), binalarda iç hava kalitesi ve enerji verimliliği açısından HVAC sistemlerinin en kritik bileşenlerinden biridir. AHU performansının güvenilir ve karşılaştırılabilir biçimde değerlendirilmesi; yalnızca debi, kapasite veya fan gücü gibi işletme parametreleriyle değil, aynı zamanda gövde konstrüksiyonuna bağlı mekanik ve termal özelliklerin de standartlaştırılmış yöntemlerle ele alınmasını gerektirmektedir. Bu kapsamda TS EN 1886 standardı, klima santrali gövdesinin mekanik dayanım, hava sızdırmazlığı, ısıl köprüleme ve filtre bypass kaçakları gibi temel performans kriterlerini deneysel olarak tanımlamakta ve sınıflandırmaktadır [1]. Bu çalışmada, klima santrallerinin gövde performansı TS EN 1886 standardı esas alınarak değerlendirilmiş; mekanik dayanım (bağıl sehim), hava sızdırmazlığı, ısıl köprü faktörü ve filtre bypass kaçakları ana parametreler olarak ele alınmıştır. Elde edilen sınıflandırma yaklaşımı, klima santrallerinin fonksiyonel ve enerji performansını tanımlayan EN 13053 standardı ile ilişkilendirilerek bütüncül bir değerlendirme çerçevesi oluşturulmuştur [1,9]. Önerilen yöntem; (i) TS EN 1886’da tanımlanan deney yöntemleri ve sınıf sınırlarının sistematik biçimde sunulması, (ii) üretici teknik dokümanlarında yer alan test sonuçlarının ortak bir standart diliyle yeniden yorumlanması ve (iii) EN 13053 kapsamında ele alınan basınç kayıpları ve enerji ile ilişkili göstergilerle birlikte karşılaştırmalı bir performans matrisi oluşturulması aşamalarından oluşmaktadır. Çalışma sonucunda, klima santrali seçim ve şartname hazırlama süreçlerinde gövde kalitesi ile enerji performansı arasındaki ilişkinin daha şeffaf biçimde kurulmasına olanak sağlayan, standart temelli ve tekrarlanabilir bir değerlendirme yaklaşımı sunulmuştur [9].

Anahtar Kelimeler

• Klima santrali
• EN 1886
• EN 13053
• hava sızdırmazlığı
• mekanik dayanım
• ısıl köprü
• filtre bypass

Evaluation of Air Handling Unit Performance According to TS EN 1886 and EN 13053: Classification, Test Parameters, and Comparative Analysis

Öz

Air handling units (AHUs) are among the most critical components of HVAC systems in buildings in terms of indoor air quality and energy efficiency. A reliable and comparable evaluation of AHU performance requires not only the assessment of operational parameters such as airflow rate, capacity, and fan power, but also the consideration of mechanical and thermal characteristics related to the casing construction using standardized test methods. In this context, the TS EN 1886 standard defines and classifies the mechanical and thermal performance of AHU casings based on experimental procedures, including mechanical strength, air leakage, thermal bridging, and filter bypass leakage tests [1]. In this study, the casing performance of air handling units is evaluated in accordance with TS EN 1886, focusing on mechanical strength (relative deflection), air leakage, thermal bridging factor, and filter bypass leakage as the main performance parameters. The resulting classification framework is then associated with the EN 13053 standard, which defines the functional and energy performance requirements of air handling units, in order to establish a comprehensive performance evaluation approach [1,9]. The proposed methodology consists of three main stages: (i) systematic presentation of the test methods and classification limits defined in TS EN 1886, (ii) reinterpretation of manufacturer-provided test results using a unified, standard-based classification language, and (iii) development of a comparative performance matrix integrating casing performance classes with pressure loss and energy-related indicators addressed in EN 13053. As a result, the study provides a transparent, standard-based, and reproducible evaluation framework that supports informed decision-making processes in air handling unit selection and specification development [9].

Anahtar Kelimeler

• Air handling unit
• TS EN 1886
• EN 13053
• air leakage
• mechanical strength
• thermal bridging
• filter bypass

Kaynakça

1. [1] TS EN 1886. (2017). Ventilation for buildings - Air handling units - Mechanical performance. European Committee for Standardization (CEN), Brussels.
2. [2] Pérez-Lombard, L., Ortiz, J., & Pout, C. (2008). A review on buildings energy consumption information. Energy and Buildings, 40(3), 394-398. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2007.03.007
3. [3] International Energy Agency (IEA). (2022). Energy Efficiency in Buildings. https://www.iea.org/topics/buildings (Erişim tarihi: 10.12.2025)
4. [4] ASHRAE. (2021). ASHRAE Handbook - HVAC Systems and Equipment. American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers, Atlanta.
5. [5] ASHRAE. (2020). ASHRAE Handbook - HVAC Applications. American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers, Atlanta.
6. [6] Lin, Y., Wang, S., & Ma, Z. (2023). Occupancy-based control strategies for air handling units to reduce energy consumption in office buildings. Energy and Buildings, 278, 112597. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2022.112597
7. [7] Eurovent Certification. (2022). Air Handling Units: Application of EN 1886 and EN 13053 in Performance Certification. Eurovent Association, Brussels.
8. [8] EN 13053. (2019). Ventilation for buildings - Air handling units - Rating and performance for units, components and sections. European Committee for Standardization (CEN), Brussels