Kitosanın Özellikleri, Uygulama Alanları, Bitki Sistemlerine Etkileri
Öz
Tarımda ürün eldesi sırasında meydana gelen ekonomik kayıpları azaltmak için uzun yıllardır kullanılan kimyasal yöntemler, insan sağlığı ve ekolojik dengeyi olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle son yıllarda çevreye zararsız iyileştirme yöntemleri ile ilgili araştırmalar artmıştır. Kimyasal ürünlere alternatif olarak tercih edilen doğal iyileştiricilerden birisi de kitosandır. Kitosan, çoğunlukla yengeç, ıstakoz, karides gibi kabuklu su canlılarının iskeletinde yaygın olarak bulunan kitinden deasetilasyon yöntemiyle elde edilmektedir. Kitosan antiviral, antibakteriyel ve antifungal özelliğe sahip olmasının yanında, bitkilerin savunma sistemini de teşvik ederek hastalıkların kontrolü ve yayılmalarının azaltılmasında da etkili bir ajandır. Bunun yanında bulunduğu ortamda (su, toprak vb.) metal iyonlarını şelatlaması ve bitkilerin toksik etkili metallerin alınımını engellemesi nedeniyle tarım alanında iyileştirmede de kullanılmaya başlanmıştır. Yapılan çok sayıdaki çalışmaya rağmen kitosanın bitkilerdeki etki mekanizması tam olarak aydınlatılamamıştır. Kitosanla ilgili detaylı çalışmaların artması, tarımsal alanlarda kitosan kullanımı ile ürünlerden yüksek verim alınabilmesi için yardımcı olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kumar, M. N. R. (2000). A review of chitin and chitosan applications. Reactive and functional polymers, 46(1), 1-27.
- Dutta, P. K., Ravikumar, M. N. V., & Dutta, J. (2002). Chitin and chitosan for versatile applications. Journal of Macromolecular Science, Part C: Polymer Reviews, 42(3), 307-354.
- Demir, A., & Seventekin, N. (2009). Kitin, kitosan ve genel kullanım alanları. Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi, 3(2), 92-103.
- Vasconcelos, M. W. (2014). Chitosan and chitooligosaccharide utilization in phytoremediation and biofortification programs: current knowledge and future perspectives. Frontiers in plant science, 5
- Malerba, M., & Cerana, R. (2016). Chitosan effects on plant systems. International journal of molecular sciences, 17(7), 996.
- El Hadrami, A., Adam, L. R., El Hadrami, I., & Daayf, F. (2010). Chitosan in plant protection. Marine drugs, 8(4), 968-987.
- Park, B. K., & Kim, M. M. (2010). Applications of chitin and its derivatives in biological medicine. International journal of molecular sciences, 11(12), 5152-5164.
- Koç, B. E., & Özkan, M. (2011). Gıda endüstrisinde kitosanın kullanımı. Gıda Dergisi, 36(3).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
1 Eylül 2020
Gönderilme Tarihi
21 Ekim 2019
Kabul Tarihi
4 Haziran 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 32 Sayı: 3
Cited By
Nematicidal effect of chitosan on Meloidogyne incognita in vitro and on tomato in a pot experiment
International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences
https://doi.org/10.31015/jaefs.2022.3.10Biyomimetik Bir Yaklaşım ile β-TCP/Kitosan için EPD Kaplama
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.31466/kfbd.1206383Hydrogen generation from sodium borohydride hydrolysis using a heterogeneous biocatalyst prepared with Zabrus tenebrionides Goeze 1777 (Coleoptera: Carabidae) chitin
Polymer Bulletin
https://doi.org/10.1007/s00289-024-05230-zChitosan-mediated mitigation of salt stress in wheat (Triticum aestivum L.) under tissue culture conditions
Plant Cell, Tissue and Organ Culture (PCTOC)
https://doi.org/10.1007/s11240-025-03093-4Hydrocolloid materials of fish bone-derived in edible films: can hydroxyapatite be an alternative approach to improving fillet shelf life?
Journal of Food Measurement and Characterization
https://doi.org/10.1007/s11694-025-03648-1