Yıl 2019, Cilt 31 , Sayı 3, Sayfalar 208 - 213 2019-09-01

Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi
Effect of Enzymatic Pre-treatments on Hemp Woven Fabrics

Burcu Yılmaz Şahinbaşkan [1]


Kenevir lifi tarih boyunca tekstil materyallerinde doğal elyaf olarak kullanılmış, zaman içinde önemini kaybetmiştir. Ancak son yıllarda, tekstilde biyobozunurluğun ve sürdürülebilirliğin önem kazanması ile alternatif doğal liflerin önemi de oldukça artmıştır. Kenevir bitkisinin kontrollü ekiminin serbest bırakılması ile bu lifin  tekstilde kullanım olanakları yeniden araştırılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada, kenevir dokuma kumaşın enzimlerle ön işlem olanakları araştırılmıştır. NaOH, H2O2 ve α-amilaz, pektinaz, lakkaz enzimleri uygulanarak üç farklı yönteme göre ön terbiye sonrası kumaş performans özellikleri karşılaştırılmıştır. Yöntem 1’de amilaz ile haşılı sökülen kumaş, NaOH ile hidrofilleştirilip ardından H2O2 ile ağartılmıştır. Yöntem 2’de haşılı sökülen kumaş, pektinazla hidrofilleştirilip ardından H2O2 ile ağartılmıştır. Yöntem 3’de kumaş, Yöntem 2’ye göre hidrofilleştirilip ardından lakkazla işleme tabi tutulmuştur. Kumaşların hidrofiliteleri, renk koordinatları, sarılık indeksleri, mukavemetleri, uzamaları ve buruşmazlık açıları değerlendirilmiştir. En iyi hidrofilite (1,46 s) Yöntem 2 sonrası elde edilmiştir. Enzimatik işlemler sonrası, renklendirme öncesi uygun kumaş zemin renginin elde edilebilmesi için optimizasyon gerekliliği ortaya çıkmıştır. İşlemler kumaşların kopma mukavemetinde ve uzamasında önemli bir değişim meydana getirmemiştir. Yöntem 1’e göre işlem gören kumaşların en yüksek buruşmazlık açısına (78°) sahip olduğu görülmüştür. Sonuç olarak kenevir elyafın yakın gelecekte öneminin tekrar artacağı ve endüstriyel tekstil uygulamalarında kullanım potansiyelinin olduğu söylenebilir. 

Hemp fibre was used as a natural fiber for textiles in ancient times and lost its importance over time. In recent years, due to the importance of biodegrability and sustainability, the importance of alternative natural fibers has also increased. The use of hemp as a textile fiber has been re-investigated with the release of controlled cultivation of cannabis plants. In this work, treatment possibilities of  hemp woven fabrics with enzymes were investigated. Performance of treated fabrics by three different methods with NaOH, H2O2 and α-amylase, pectinase, laccase enzymes was compared. In Method 1, desized fabric with amylase was scoured with NaOH and than bleached with H2O2. In Method 2, desized fabric was scoured with pectinase and bleached with H2O2. In Method 3, scoured fabric by Method 2 was treated with laccase. Hydrophility, colour coordinates, yellowness index, tensile strength, elongation and wrinkle recovery of all woven were evaluated. The highest hydrophility (1,46 s) was obtained by Method 2. The optimization of the process was necessary for coloration in light colours. Treatments did not cause a significant change in strength and elongation of fabrics. The highest recovery angle (78°) was obtained by Method 1. Finally, hemp has potential to use for industrial applications. 

  • [1] Vantreese, V.L. (2002). Hemp support: evolution in EU regulation. Journal of International Hemp Association, 7(12), 1-23
  • [2] Gedik, G., Avainç, O.O., Yavaş, A. (2010). Kenevir lifinin özellikleri ve tekstil endüstrisinde kullanımıyla sağladığı avantajlar. Tekstil Teknolojisi ve Elektronik Dergisi, 4(3), 39-48.
  • [3] http://tekstil.tekstil.com/kenevir-2/ Erişim tarihi: 04.06.2018.
  • [4] Gedik, G. (2010). Kenevir liflerinden üretilen kumaşların optimum ağartma koşullarının ve yöntemlerinin belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  • [5] Mwaikambo, L.Y., Ansell, M.P. (2002). Chemical modification of hemp, sisal, jute and kapok fibers by alkalization, Journal of Polymer Science, 84, 2222-2234.
  • [6] Vantreese, V.L. (2002). Hemp support: evolution in EU regulation. Journal of International Hemp Association, 7(12), 1-23.
  • [7] Ebskamp, M.J.M. (2002). Engineering flax and hemp for an alternative to cotton. Trends in Biotechnology, 20(6), 229-230.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-0885-8151
Yazar: Burcu Yılmaz Şahinbaşkan (Sorumlu Yazar)
Kurum: MARMARA ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 1 Eylül 2019

Bibtex @araştırma makalesi { jeps508952, journal = {International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences}, issn = {}, eissn = {2636-8277}, address = {fbedergi@marmara.edu.tr}, publisher = {Marmara Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {31}, pages = {208 - 213}, doi = {10.7240/jeps.508952}, title = {Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi}, key = {cite}, author = {Yılmaz Şahinbaşkan, Burcu} }
APA Yılmaz Şahinbaşkan, B . (2019). Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences , 31 (3) , 208-213 . DOI: 10.7240/jeps.508952
MLA Yılmaz Şahinbaşkan, B . "Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi". International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 31 (2019 ): 208-213 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/jeps/issue/48917/508952>
Chicago Yılmaz Şahinbaşkan, B . "Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi". International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 31 (2019 ): 208-213
RIS TY - JOUR T1 - Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi AU - Burcu Yılmaz Şahinbaşkan Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.7240/jeps.508952 DO - 10.7240/jeps.508952 T2 - International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences JF - Journal JO - JOR SP - 208 EP - 213 VL - 31 IS - 3 SN - -2636-8277 M3 - doi: 10.7240/jeps.508952 UR - https://doi.org/10.7240/jeps.508952 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi %A Burcu Yılmaz Şahinbaşkan %T Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi %D 2019 %J International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences %P -2636-8277 %V 31 %N 3 %R doi: 10.7240/jeps.508952 %U 10.7240/jeps.508952
ISNAD Yılmaz Şahinbaşkan, Burcu . "Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi". International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 31 / 3 (Eylül 2019): 208-213 . https://doi.org/10.7240/jeps.508952
AMA Yılmaz Şahinbaşkan B . Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi. JEPS. 2019; 31(3): 208-213.
Vancouver Yılmaz Şahinbaşkan B . Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences. 2019; 31(3): 213-208.