EN
TR
ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Öz
Kripto paralar, geleneksel ekonomik anlayışla değerlendirilmesi mümkün olmayan ve giderek yaygınlaşan para birimleridir. Bu nedenle, bu çalışma, başladığı tarih itibarıyla en yüksek piyasa değerine sahip olan, ERC-20 (ERC, "Ethereum Request for Comments") standartlarına uygun şekilde üretilmiş 5 kripto para arasında nedensellik ilişkisi olup olmadığını araştırmaktadır. Çalışmada incelenen tokenler: DAI Token (DAI), SHIBA Inu (SHIBA), Tether USDt (TETHER), Uniswap (UNI) ve USD Coin (USDC)’dir. Çalışmada VAR (Vektör Otoregresif) modeli kullanılmakta olup, bu modele dayalı olarak Granger nedensellik, Etki-Tepki ve Varyans ayrıştırması analizleri yapılmaktadır. Çalışma, 01.10.2021-05.02.2024 dönemini kapsamakta olup, serilerin günlük getirileri kullanılmaktadır.
Bu bağlamda, 10 model tahmin edilmiştir. Bu modellerden 4'ünde herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilmezken, 3'ünde tek yönlü, 3'ünde ise çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Etki-Tepki analizleri genel olarak, kripto paraların kendi içlerinde meydana gelen şoklara duyarlı olduğunu, ancak diğer kripto paraların şoklarına duyarlı olmadığını göstermektedir (10 modelin 5'inde bu durum geçerlidir). Bununla birlikte, karşılıklı ve tek yönlü etkilerden de söz edilebilir. Etki-Tepki analizlerinin en çarpıcı sonucu, USDC’de meydana gelen şokların TETHER üzerinde oldukça uzun dönemli etkiler yaratmasıdır. Varyans ayrıştırması sonuçlarına göre en dikkat çekici bulgu, DAI’nın USDC'deki varyasyonun ana belirleyicisi olmasıdır ve bu etkinin tüm dönemler itibarıyla yaklaşık %70 civarında olduğu tespit edilmiştir. USDC’deki varyasyonun yaklaşık üçte ikisi, DAI’da meydana gelen varyasyondan kaynaklanmaktadır. Diğer bir önemli bulgu ise, TETHER’deki varyasyonun, DAI’nın USDC üzerindeki etkisi kadar büyük olmasa da, oldukça yüksek miktarda USDC varyasyonunu açıklamasıdır. Bu etkinin 1. dönemde en yüksek seviyesinde olduğu (%39,5 civarında) ve 4. dönemden sonra %35,3 civarında stabilize olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adana Karaağaç, G., & Altınırmak, S. (2018). En Yüksek Piyasa Değerine Sahip On Kripto Paranın Birbirleriyle Etkileşimi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (79), 123-138.
- Akçalı, B. Y., & Şişmanoğlu, E. (2019). Kripto Para Birimleri Arasındaki İlişkinin Todo-Yamamoto Nedensellik Testi ile Analizi. Ekev Akademi Dergisi, (78), 99-128.
- Aksoy, E., Teker, T., Mazak, M., & Kocabıyık, T. (2020). Kripto Paralar ve Fiyat İlişkileri Üzerine Bir Analiz: Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi ile Bir İnceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 110-129.
- Alsadı, M. (2020). Akıllı Ortamlarda Blockchain Tabanlı Kimlik Doğrulama Sisteminin Geliştirilmesi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Bitlo, (2023). ERC20. www.bitlo.com, (Erişim Tarihi: 05.05.2023).
- Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series With A Unit Root. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 1057-1072.
- Dönmez, C. Ç., Şen, D., & Hazır, U. (2021). Kriptopara Dinamikleri: Bitcoin Cash, Ethereum, Litecoin ve Ripple. Int. J. Adv. Eng. Pure Sci. 2021, 33(4), 636-650.
- Engle, R. F., & Granger, C. W. (1987). Co-integration and error correction: representation, estimation, and testing. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 251-276.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans ve Yatırım (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
28 Eylül 2024
Gönderilme Tarihi
4 Haziran 2024
Kabul Tarihi
19 Ağustos 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Doğan, T. T., & Toruk Birinci, M. (2024). ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. Journal of Economics and Research, 5(2), 1-21. https://doi.org/10.53280/jer.1495420
AMA
1.Doğan TT, Toruk Birinci M. ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. Journal of Economics and Research. 2024;5(2):1-21. doi:10.53280/jer.1495420
Chicago
Doğan, Taylan Taner, ve Merve Toruk Birinci. 2024. “ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Journal of Economics and Research 5 (2): 1-21. https://doi.org/10.53280/jer.1495420.
EndNote
Doğan TT, Toruk Birinci M (01 Eylül 2024) ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. Journal of Economics and Research 5 2 1–21.
IEEE
[1]T. T. Doğan ve M. Toruk Birinci, “ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ”, Journal of Economics and Research, c. 5, sy 2, ss. 1–21, Eyl. 2024, doi: 10.53280/jer.1495420.
ISNAD
Doğan, Taylan Taner - Toruk Birinci, Merve. “ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Journal of Economics and Research 5/2 (01 Eylül 2024): 1-21. https://doi.org/10.53280/jer.1495420.
JAMA
1.Doğan TT, Toruk Birinci M. ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. Journal of Economics and Research. 2024;5:1–21.
MLA
Doğan, Taylan Taner, ve Merve Toruk Birinci. “ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Journal of Economics and Research, c. 5, sy 2, Eylül 2024, ss. 1-21, doi:10.53280/jer.1495420.
Vancouver
1.Taylan Taner Doğan, Merve Toruk Birinci. ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. Journal of Economics and Research. 01 Eylül 2024;5(2):1-21. doi:10.53280/jer.1495420