TÜRKİYE’DE İLAÇ SEKTÖRÜNÜN GELİŞİMİ; BİR DURUM DEĞERLENDİRMESİ

Öz

İlaç endüstrisi insan sağlığının korunmasında ve yaşam kalitesinin yükseltilmesinde önemli rol oynamaktadır. Aynı zamanda ülkeler içinde ekonomik ve stratejik öneme sahiptir. Dünyada üçüncü sektör olarak kabul edilen ilaç sektörü Türkiye’de en erken kurulan sektörlerden biridir. Bu çalışmanın amacı Türkiye ilaç sektörünün analiz edilmesidir. Çalışmada konu ile ilgili en son veriler kullanılmış ve betimsel bir analiz yapılmıştır. Buna göre Türkiye yaklaşık 11 milyar dolarlık ilaç piyasasıyla dünya sıralamasında 2018 yılında 15. sırada yer almıştır. Türkiye ilaç sektörü 2019 yılında satış hacmi olarak 40,7 milyar TL büyüklüğüne ulaşmıştır. Bu gün 40 bin çalışanıyla uluslararası standartlarda üretim yapan 83 ilaç tesisinde 12 binden fazla ürünü üreterek yaklaşık 470 kuruluş ile 170’ten fazla ülkeye ihracat gerçekleştirmektedir. Türkiye’nin ilaç ihracatı 1,4 milyar dolar, ithalatı 5,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Buna göre Türkiye ilaçta net ithalatçı ülkelerden biri konumundadır. Ortalama ömrün uzaması, nüfusun yaşlanması, sağlık hizmetlerine ve ilaca erişimin kolaylaşması önümüzdeki dönemlerde ilaç sektörüne olan talebi ve yatırımları artıracaktır. Türkiye’nin ilaçta dışa bağımlılıktan kurtulması için son yıllarda devlet tarafından da desteklenen bütün ilaçlarda millileştirme ve yerli üretimin teşvikinin sürdürülmesi gerekmektedir. Bu durum aynı zamanda yurtdışına döviz çıkışını azaltılarak dış ticaret açıklarını düşürebilir.

Anahtar Kelimeler

• İlaç
• İlaç Piyasası
• İlaç Harcamaları

THE DEVELOPMENT OF THE PHARMACEUTICAL SECTOR IN TURKEY; A SITUATION ASSESSMENT

Öz

The pharmaceutical industry plays an important role in protecting human health and improving the quality of life. It also has an economic and strategic importance within countries. The pharmaceutical sector, which is considered to be the third sector in the world, is one of the earliest established sectors in Turkey. The aim of this study is to analyze the Turkish pharmaceutical sector.In the study, the most recent data on the subject was used and a descriptive analysis was made.According to Turkey with approximately $ 11 billion pharmaceutical market in the world rankings in 2018, it was ranked 15th. Turkey's pharmaceutical sector as sales volume in 2019 reached 40.7 billion TL in size. Today, it produces more than 12 thousand products in 83 pharmaceutical facilities producing at international standards with 40 thousand employees and exports to more than 170 countries with approximately 470 organizations. Turkey's pharmaceutical exports $ 1.4 billion, imports stood at 5.6 billion dollars. Accordingly, Turkey is one of the country a net importer of drugs. Increasing the average life expectancy, aging of the population, and easier access to healthcare services and pharmaceuticals will increase the demand and investments in the pharmaceutical industry in the upcoming periods. to get rid of dependence on foreign Turkey supported all the drugs in the drug nationalization by the government in recent years and should be continued incentive to domestic production. This situation may also reduce foreign trade deficits by reducing foreign exchange outflows abroad.

Anahtar Kelimeler

• Pharmaceutical
• Pharmaceutical Market
• Pharmaceutical Expenditures

Kaynakça

1. Atasever, M. (2019). İlaç Sektörünün Makro Değerlendirmesi. Satınalma Dergisi, Yıl: 7, Sayı: 3, 45-51.
2. Çalışkan, Z. (2008). Referans Fiyat ve İlaç Piyasası. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 11(1), 49-71.
3. Evaluate Pharma. (2019). World Preview 2019, Outlook to 2024. 12th Edition. June 2019. https://info.evaluate.com/rs/607-YGS-364/images/EvaluatePharma_World_Preview_2019.pdf
4. IQVIA INSTİTUTE. (2019). The Global Use of Medicine in 2019 and Outlook to 2023. Forecasts and Areas to Watch. IQVIA Institute for Human Data Science. https://informatori.it/wp-content/uploads/2019/03/the-global-use-of-medicine-in-2019-and-outlook-to-2023.pdf E. Tarihi: 12.08.2020
5. İEİS (İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası), (2018), “Türkiye İlaç Sektörü 2017”, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası, Temmuz, http://ieis.org.tr/ieis/tr/sektorraporu2017/#1 E. Tarihi: 19.08.2020
6. İEİS (İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası), (2019a), “Türkiye İlaç Sektörü 2018”, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası, Haziran, http://ieis.org.tr/ieis/tr/sektorraporu2018 E. Tarihi: 19.12.2019
7. İEİS (İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası), (2019b), “Türkiye İlaç Pazarı Ocak - Haziran 2019”, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası, http://www.ieis.org.tr/ieis/assets/media/Yayinlar/TR_ilac_pazari_01062019.pdf E. Tarihi: 19.12.2019
8. İEİS (İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası). (2020a). Türkiye İlaç Pazarı. http://www.ieis.org.tr/ieis/tr/indicators/33/turkiye-ilac-pazari E. Tarihi: 19.08.2020

9. İEİS (İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası), (2020b), “Türkiye İlaç Pazarı Ocak- Haziran 2020”, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası, http://newsletter.ieis.org.tr/image/upload/files/TRIlacPazariOcakHaziran.pdf E. Tarihi: 19.12.2019
10. Kaya, D. S. (2016). İlaç Sektörü. Türkiye İş Bankası İktisadi Araştırmalar Bölümü. https://ekonomi.isbank.com.tr/ContentManagement/Documents/sr201601_ilacsektoru.pdf E. Tarihi: 18.12.2019
11. KPMG, (2019). Sektörel Bakış, İlaç. https://assets.kpmg/content/dam/kpmg/tr/pdf/2019/04/sektorel-bakis-2019-ilac.pdf E. Tarihi: 11.06.2020
12. KPMG, (2020), Sektörel Bakış, İlaç. https://assets.kpmg/content/dam/kpmg/tr/pdf/2020/03/sektorel-bakis-2020-ilac.pdf E. Tarihi: 11.8.2020
13. Özden, A. ve Ersan, Ö. (2019). İlaç Sektörü. AT Bank, Ekonomik Araştırmalar Departmanı. Ağustos. https://www.atbank.com.tr/documents/ILAC%20SEKTORU%20-%20AGUSTOS%202019.PDF E. Tarihi: 10.07.2020
14. Petrol-İş Araştırma. (2010). Dünyada ve Türkiye’de İlaç Sektörü. Petrol-İş, Şubat. https://www.petrol-is.org.tr/sites/default/files/ilacsektoru-subat_2010.pdf (E. Tarihi: 15.12.2019)
15. Say, G. (1977). Türkiye İlaç Sanayinin ve İlaç Pazarının Yapısal Özellikleri. Ankara Eczacı Odası Yayınları. Sayı: 1. http://e-kutuphane.teb.org.tr/pdf/eczaciodasiyayinlari/tr_ilac_pazar/2.pdf E. Tarihi: 20.08.2020
16. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2019). İlaç Sektörü Raporu. Sanayi ve Verimlilik Genel Müdürlüğü, Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi
17. Tıraş, H. H. (2020). Küresel İlaç Piyasası Ve Türkiye’nin Yerinin Değerlendirilmesi. USBIK 2020, 3. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, Tam Metin E-Kitabı. (647-659), 29-30-31 Ocak 2020, Kayseri Üniversitesi, Türkiye.
18. TİTCK (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu). (2018). 2018-2022 Strarejik Plan. T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. https://www.titck.gov.tr/kurumsal/stratejikplan E. Tarihi: 12.07.2020).
19. Top, M. ve Tarcan, M. (2004). Türkiye İlaç Ekonomisi ve İlaç Harcamaları: 1998-2003 Dönemi Değerlendirmesi. Liberal Düşünce Dergisi, 9(35), 177-200.
20. TÜİK, (2020), Sağlık İstatistikleri, http://www.tuik.gov.tr E. Tarihi: 06.08.2020
21. Türkiye İş Bankası. (2018). Sektörlerle İlgili 2018 Beklentileri. İktisadi Araştırmalar Bölümü, Mart 2018. https://ekonomi.isbank.com.tr/ContentManagement/Documents/rt_2018.pdf E. Tarihi: 06.01.2020