BÜYÜME VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ ARASINDAKİ DENGE: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE KUZNETS EĞRİSİNİN AMPİRİK ANALİZİ

Öz

Uzun yıllardır, Kuznets’in ters-U hipotezinin geçerliliği ampirik olarak test edilmektedir. Yapılan çalışmaların çoğunda, bu hipotez kabul edilirken bazılarında ise böyle bir ilişkinin varlığına dair kanıtlara rastlanmamıştır. Bu çalışmanın temel amacı, 1990-2023 dönemi boyunca Türkiye ekonomisinde Kuznets eğrisinin geçerliliğini test etmektir. Bu kapsamda, yapısal kırılmalı birim kök testi ve ARDL analiz yöntemleri kullanılmaktadır. Analizlerde güncel verilerin kullanılmasıyla, bu çalışmanın literatüre katkı yapması beklenmektedir. Ampirik bulgular, 2018 döviz krizinden hemen önceki 2017 yılının kritik bir dönem olduğuna işaret etmektedir. ARDL testi sonuçları, kısa dönemde ters-U ilişkisinin geçerli olmadığını ancak uzun dönemde böyle bir ilişkinin varlığının tespit edildiğini göstermektedir. Çalışmanın bulguları, yapılacak politik ve ekonomik bir hamlenin etkilerinin uzun dönemde gerçekleşeceğini ve gelir dağılımı adaletini uzun dönemde sağlayacağını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kuznets Eğrisi
• Büyüme
• Gini Katsayısı
• Türkiye
• ARDL

BALANCE BETWEEN GROWTH AND INCOME INEQUALITY: EMPIRICAL ANALYSIS OF THE KUZNETS CURVE IN THE TURKISH ECONOMY

Öz

For many years, the validity of Kuznets' inverted-U hypothesis has been tested empirically. While most of the studies have accepted this hypothesis, some have not found evidence for the existence of such a relationship. The main purpose of this study is to test the validity of the Kuznets curve in the Turkish economy during the period 1990-2023. In this context, structural break unit root test and ARDL analysis methods are used. It is expected that this study will contribute to the literature by using up-to-date data in the analysis. Empirical findings indicate that 2017, just before the 2018 foreign exchange crisis, was a critical period. The ARDL test results show that the inverted-U relationship is not valid in the short term, but the existence of such a relationship was detected in the long term. The findings of the study reveal that the effects of a political and economic move will be realized in the long term and will ensure income distribution justice in the long term.

Anahtar Kelimeler

• Kuznets Curve
• Growth
• Gini Coefficient
• Türkiye
• ARDL

Kaynakça

1. Ak, M. Z. & Altıntaş, N. (2016). Kuznets’in ters u eğrisi bağlamında Türkiye’de gelir eşitsizliği ve ekonomik büyüme ilişkisi: 1986-2012. Maliye Araştırmaları Dergisi, 2(3), 93-102.
2. Akalin, G., Özbek, R. İ., & Çifci, İ. (2018). Türkiye’de gelir dağılımı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Ardl sınır testi yaklaşımı. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(4), 59-76.
3. Anand, S., & Kanbur, S. R. (1993). Inequality and development A critique. Journal of Development Economics, 41(1), 19-43.
4. Barro, R. J. (2008). Inequality and growth revisited (No. 11). ADB Working paper series on regional economic integration.
5. Brown, R. L., Durbin, J., & Evans, J. M. (1975). Techniques for testing the constancy of regression relationships over time. Journal of the Royal Statistical Society Series B: Statistical Methodology, 37(2), 149-163.
6. Ceyda, A., & Durgun, A. (2023). Türkiye’de iktisadi büyüme ve gelir dağılımındaki ilişkisi. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 15(2), 171-186.
7. Çakmak, A. İ., & Tosun, B. (2017). Ekonomik büyüme-gelir dağılımı ilişkisi: Kuznets hipotezinin seçilmiş ülkeler üzerine araştırılması. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (33), 33- 44.
8. Dawson, P. J. (1997). On testing Kuznets' economic growth hypothesis. Applied Economics Letters, 4(7), 409-410.

9. Deininger, K., & Squire, L. (1998). New ways of looking at old issues: Inequality and growth. Journal of Development Economics, 57(2), 259-287.
10. Ding, X., Dong, T., Xu, Y., & Zheng, Z. (2015). Does economic growth positively affect income inequality in China?. Deakin Papers on International Business Economics, 8, 1-14.
11. Dişbudak, C., & Süslü, B. (2007). Türkiye'de kişisel gelir dağılımını belirleyen makroekonomik faktörler. Ekonomik Yaklaşım, 18(65), 1-23.
12. Erkişi, K., & Ceyhan, T. (2020). İktisadi büyüme ve gelir dağılımı adaleti ilişkisi: Bir panel veri analizi. Sosyoekonomi, 28(43), 195-212.
13. Gallet, C. A., & Gallet, R. M. (2004). US growth and income inequality: Evidence of racial differences. The Social Science Journal, 41(1), 43-51.
14. Gini, C. (1921). Measurement of inequality of incomes. The Economic Journal, 31(121), 124-125. Huang, H. C., Lin, Y. C., & Yeh, C. C. (2012). An appropriate test of the Kuznets hypothesis. Applied Economics Letters, 19(1), 47-51.
15. Jalil, A. (2012). Modeling income inequality and openness in the framework of Kuznets curve: Newevidence from China. Economic Modelling, 29(2), 309-315.
16. Karaca, B., & Hatırlı, S. A. (2017). Türkiye, kuru incir ihracatının ekonometrik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 439-448.
17. Kuştepeli, Y. (2006). Income inequality, growth, and the enlargement of the European Union. Emerging Markets Finance and Trade, 42(6), 77-88.
18. Kuznets, S. (1955). Economic growth and income inequality. The American Economic Review, 45(1), 1-28.
19. Lee, J., & Strazicich, M. C. (2013). Minimum LM unit root test with one structural break. Economics Bulletin, 33(4), 2483-2492.
20. Lewis, W. A. (1954). Economic development with unlimited supplies of labour. Lundberg, M., & Squire, L. (2003). The simultaneous evolution of growth and inequality. The Economic Journal, 113(487), 326-344.
21. Mollick, A. V. (2012). Income inequality in the US: The Kuznets hypothesis revisited. Economic Systems, 36(1), 127-144.
22. Oğuş, A. (2005). Türkiye’de ekonomik büyüme ve gelir dağılımı. İktisat, İşletme ve Finans, 20(236), 1-23.
23. Ongan, T. H. (2004). Gelir eşitsizliği, doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve ters u eğrisi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 54(1), 153-165.
24. Özdemir, D., Emsen, Ö. S., Gençer, A. H., & Kılıç, C. H. (2011). Ekonomik büyüme ve gelir dağılımı ilişkileri: Geçiş ekonomileri deneyimi. In International Conference on Eurasian Economies (Vol. 440, p. 447).
25. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326.
26. Ram, R. (1991). Kuznets's inverted-U hypothesis: evidence from a highly developed country. Southern Economic Journal, 57(4), 1112-1123.
27. Rubin, A., & Segal, D. (2015). The effects of economic growth on income inequality in the US. Journal of Macroeconomics, 45, 258-273.
28. SWIID. (2024). Gini coefficient. https://dataverse.harvard.edu/dataset, (Erişim Tarihi: 01.03.2024). Şengür, M. (2020). Gelir eşitsizliği ve ekonomik büyüme ilişkisi: Geçiş ekonomileri üzerine panel veri analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 15(1), 331- 346.
29. Şenses, F. (2017). İktisada (farklı bir) giriş: giriş iktisadı öğrencileri ve iktisada ilgi duyanlar için yardımcı kitap: giriş iktisadı öğrencileri ve iktisada ilgi duyanlar için yardımcı kitap (Vol. 413). İstanbul: İletişim Yayınları.
30. Tokatlıoğlu, İ., & Atan, M., (2007). Türkiye’de bölgeler arası gelişmişlik düzeyi ve gelir dağılımı eşitsizliği: Kuznets eğrisi geçerli mi? Ekonomik Yaklaşım, 18(65), 25-58.
31. Topuz, S. G., & Dağdemir, Ö. (2016). Ekonomik büyüme ve gelir eşitsizliği ilişkisi: Kuznets ters-u hipotezi’nin geçerliliği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(3), 115-130.
32. Tosun, B. (2016). Ekonomik büyüme ve gelir dağılımı ilişkisi: Kuznets hipotezi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
33. Turan, T. (2008). İktisadi büyüme teorisine giriş. İstanbul: Yalım Yayıncılık.
34. TÜİK. (2024). Gini katsayısı. https://www.tuik.gov.tr/, (Erişim Tarihi: 01.03.2024).
35. Uçar, H. M. (2019). Gelir dağılımı ve büyüme ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
36. Ünsal, E. M. (2007). İktisadi büyüme. Ankara: İmaj Yayıncılık.
37. World Bank. (2024). World development indicators. https://databank.worldbank.org/source/worlddevelopment-indicators, (Erişim Tarihi: 01.03.2024).