HATA TÜRÜ VE ETKİLERİ ANALİZİ(HTEA): İMALAT ATÖLYESİNDE ANLIK HATA VE DURUM İZLEME UYGULAMASI

Öz

Bu çalışmada, Endüstriyel mutfak ürünleri imal eden ve ürün gamında yüzlerce ana ürün ve binlerce yarı mamul bulunan bir firmanın talaşlı imalat atölyesinde Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA) yöntemi uygulanmıştır. Atölyede bulunan, 12 adet makinaya yerleştirilen Programlanabilir Mantık Denetleyici (Programmable Logic Controller, PLC) kartlar ile anlık makinanın durumu, ürün ve üretim izlenmiştir. Makinelere yerleştirilen PLC kartları yardımıyla veriler merkezi bilgisayara kaydedilmiş olup, makinanın çalışmasıyla ilgili sağlıklı veriler elde edilmiştir. Çalışma kapsamında, Makineye yerleştirilen kartlardan alınan veriler ile makinelerin çalışma durumları, kapasite kullanım süreleri, makinelerin çalışma süreleri, sadece yatay torna makinelerine ait parça sıkılmış durumda bekleme süreleri, boşta bekleme süreleri, çalışma süreleri ve duruş süreleri elde edilmiştir. Operatörlere bağlı kalmadan elde edilen veriler doğrultusunda işletmede HTEA yöntemi uygulanmış olup, en çok karşılaşılan hata türleri belirlenerek 100’den büyük RÖS değerine sahip olanlar için önleyici ve düzeltici faaliyetler belirlenmiş ve uygulanmıştır. Ayrıca ana çalışmaya ek olarak talaşlı imalat firmalarının katlandığı en büyük maliyet kalemi olan kesici uç takımı maliyetleri de analiz edilmiş olup, HTEA uygulamasının yapılmadığı Ocak 2021 ile uygulamanın yapıldığı Şubat 2021 ve Mart 2021 üretim maliyetleri karşılaştırılmış ve değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA)
• Faaliyet Tabanlı Maliyetlendirme
• Maliyet Optimizasyonu

FAILURE MODE AND EFFECTS ANALYSIS (FMEA): INSTANT ERROR AND CONDITION MONITORING IN MANUFACTURING

Öz

FMEA method was applied in the machining workshop of a company that manufactures industrial kitchen products and has hundreds of main products and thousands of semi-finished products in its product range. With PLC cards placed in 12 machines in the workshop, the status of the machine, product and production were monitored instantly. With the help of PLC cards placed in the machines, the data were recorded on the central computer, valid data about the operation of the machines were obtained. The operating status of the machines with the data received from the cards inserted into the machines, that is, capacity usage times, working times of machines, waiting times in tightening only for horizontal lathe machines, idle waiting, working times, downtimes were obtained. In line with the data obtained, FMEA method was applied in the enterprise; the most common error types were determined, and preventive and corrective actions were applied for those with a RÖS value greater than 100. In addition to the main study, cutting tool costs, which are the most expensive item for machining companies, were examined, and production costs from January, when FMEA was not used, and February and March, when it was used, were compared and evaluated.

Anahtar Kelimeler

• Failure Mode Effect Analysis (FMEA)
• Activity Based Costing
• Cost Optimization

Kaynakça

1. Besterfield, D.H., Besterfield, C., Besterfield, G., Besterfield, M., 1999. Total Quality Management. D.H. Besterfield (Edt.), America: Prentice Hall.
2. Çeber, Y., 2010. Hata Türü ve Etkileri Analizi Yönteminin (FMEA) Üretim Sektöründe Uygulanması. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Türkiye.
3. Çevik, O., & Aran, G., 2009. Kalite İyileştirme Sürecinde Hata Türü Etkileri Analizi (FMEA) ve Piston Üretiminde Bir Uygulama. Sakarya Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 8 (16), 241–265.
4. Çiğdem, M., 2006. Imal Usulleri. 2nd edn. Türkiye: Cağlayan Kitabevi.
5. Dağcı, B., 2019. Kalite İyileştirme Sürecinde Hata Türü ve Etkilerinin Analizi ve Hataların Veri Madenciliği İle Araştırılması: Talaşlı İmalat Sektöründe Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Karabük Üniversitesi, Türkiye.
6. Filz, M. A., Langner, J. E. B., Hermann, C., & Thiede, S., 2021. Data-driven Failure mode and Effect analysis (FMEA) to Enhance Maintenance Planning. Computers in Industry, 129, 103451.
7. Ghani, A. J., Harron, C. H. C., Hamdan, S. H., Said, A. Y., Tomadi, A. Y., 2013. Failure mode analysis of carbide cutting tools used for machining titanium alloy. Ceramics international, 39(4), 4449-4456.
8. Gül, B., 2001. Kalite Yönetiminde Hata Türü ve Etkileri Analizi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Türkiye.

9. Gönen, D., 2004. Hata Türü ve Etkileri Analizi ve Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Türkiye.
10. Güngör, F., Paçal, K., 2004. Talaşlı İmalat Sisteminin Planlamasında, Risk Analizinin Etkisi. IV. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu.
11. Güngör, F., Paçal, K., 2006. Risk Analizinin İşleme Planlamasına Etkisi . UAS 2006, IV. Ulusal Üretim Araştırmaları.
12. Huang, G. Q., 2000. Failure Mode and Effect Analysis (FMEA) over the www. International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 103, 113508.
13. Hung, S. W., Chen, T. K., 2019. Disclosing AlN Ceramic Substrate Process Failure Mode and Effect Analysis. Microelectronics Reliability, 103, 113508.
14. Li, H., Diaz, H., Soares, C. G., 2021. A Failure Analysis of Floating Offshore Wind Turbines Using AHP-FMEA Methodology. Ocean Engineering, 234, 109261.
15. Lo, H. W., Liou, J. J. H., Haung, C. N., Chaung, Y. C., 2019. A Novel Failure Mode and Effect Analysis Model for Machine Tool Risk Analysis. Reliability Engineering and System Safety, 183, 173-183.
16. Mariajayaprakash, A., & Senthilvelan T., 2013. Failure Detection and Optimization of Sugar Mill Boiler using FMEA and Taguchi Method. Engineering Failure Analysis, 30, 17-26.
17. Mirzaoğlu, İ., Saritas, M., 2008. PLC VE SCADA Kullanarak Bir İrmik Üretim Sisteminin Otomasyonu. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Türkiye.
18. Mzougui, I., Felsoufi, Z. E., 2019. Proposition of a Modified FMEA to Improve Reliability of Product. 29th CIRP Design in Portugal, (pp. 1003-1009).
19. Sánchez, M., Paz Moral, M., Ramoscelli, G., 2020. Activity-based Costing in Smart and Connected Products Production Enterprises. Growing Science, 6, 33-50.
20. Söylemez, C., 2006. Failure Mode and Effects Analysis Occupational Safety Application. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Türkiye.
21. Stamatis, D. H., 1995. Failure Mode and Effects Analysis – FMEA from Theory to Execution. 2nd edn. Asq Pr America: Quality Press Publishing.
22. Stamatis, D.H., 2003. Failure Mode and Effect Analysis – FMEA from Theory to Execution. Second edn. ASQ America: Quality Pres Publishing.
23. Ünğan, M. C., 2017. Failure Mode Effects Analysis and an Application in Automotive Parts Production. Journal of Business Science (JOBS), 5(2), 217-245.
24. Yee T. M., Ahmed, S., Quader, M. A., 2014. Process Behaviour and Capability Analysis for Improvement of Product Quality in Car-door Glass Manufacturing. 5th Brunei International Conference on Engineering and Technology in Brunei, (BICET) (pp. 1-6).