Araştırma Makalesi

BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ

Cilt: 11 Sayı: 4 30 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ

Öz

Gerek barındırdığı nüfus gerekse hemen hemen her sektörde lider konumunda olması İstanbul’u ekonomik ve demografik açıdan Türkiye’nin en önemli ili kılmaktadır. Kenti etkileyecek şiddetli bir depremin yol açacağı can kaybı ve maddi hasar ile kısa ve uzun vadeli ekonomik etkiler kamuoyu gündemini neredeyse her gün meşgul etmektedir. Konunun önemi bu derece açık olmakla birlikte olası bir depremin ekonomik etkileri hakkında uzman görüşü dışında bilimsel yöntemlere dayalı bir çalışma mevcut değildir. Bu çalışmada olası İstanbul depreminin İstanbul ekonomisi üzerindeki etkileri sistem dinamiği yaklaşımına dayalı bir benzetim modeli ile incelenmektedir. Önerilen model temel olarak üretim ve harcama yöntemiyle gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) hesaplanmasında kullanılan değişkenlerin aralarındaki karmaşık ve çok yönlü nedensellik ilişkilerini yansıtmaktadır. Bu değişkenler temel olarak üretim tüketim dengesi, yurtiçi talep, ithalat, ihracat, sektör büyüklükleri, deprem sonrası toparlanma süresi gibi başlıkları ifade etmektedir. Oluşturulan temel model üzerine senaryo analizleri gerçekleştirilmiş, farklı şiddetlerde meydana gelebilecek depremlerin ekonomik etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre depremin ardından toparlanmanın uzun süreceği sektörler olmakla birlikte yoğun talebin bulunduğu sektörlerde üretim-tüketim dengesinin yeniden sağlanmasının çok uzun sürmemesi beklenmektedir. Bilindiği kadarıyla bu çalışma literatürde sistem dinamiği yaklaşımıyla afet ekonomisi konusunu birleştiren ilk çalışmadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 1001 - Deprem Araştırmaları Özel Çağrısı

Proje Numarası

121K925

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı tarafından 121K925 nolu proje kapsamında desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Aktürk, P., Albeni, Y., 2002. Doğal Afetlerin Ekonomik Performans Üzerine Etkisi: 1999 Yılında Türkiye'de Meydana Gelen Depremler ve Etkileri . Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi , 7 (1), 1-18.
  2. Ager, P., Eriksson, K., Hansen, C.W., Lønstrup, L., 2020. How the 1906 San Francisco earthquake shaped economic activity in the American West. Explorations in Economic History, 77, 101342.
  3. Bardakçı, H., Demirtaş, F., 2023. Doğal Afetlerin Dış Ticarete Etkisi: 2023 Türkiye Depremlerive Sonuçlarının Değerlendirilmesi. Avrasya Dosyası Dergisi, 14 (1), 183-204.
  4. Barlas, Y., 1996. Formal aspects of model validity and validation in SD. SD Review, 12 (3), 183-210.
  5. Besstremyannaya, G., 2017. Heterogeneous effect of the global financial crisis and the Great East Japan Earthquake on costs of Japanese banks. Journal of Empirical Finance, 42, 66-89.
  6. Best, R., Burke, P.J., 2019. Macroeconomic impacts of the 2010 earthquake in Haiti. Empirical Economics, 56 (5), 1647-1681.
  7. Bibbee, A., Gonenc, R., Jacobs, S., Konvitz, J., Price, R., 2000. Economic Effects of the 1999 Turkish Earthquakes: An Interim Report, OECD Economics Department Working Papers, No. 247.
  8. Brozović, N., Sunding, D.L., Zilberman, D., 2007. Estimating business and residential water supply interruption losses from catastrophic events. Water Resources Research, 43 (8).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

31 Ocak 2023

Kabul Tarihi

18 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 11 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Alparslan, Ç., Eriş, M. B., Karadayı, M. A., Alkan, A., Demirel, D. F., & Sezer, E. (2023). BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 11(4), 1410-1423. https://doi.org/10.21923/jesd.1245379
AMA
1.Alparslan Ç, Eriş MB, Karadayı MA, Alkan A, Demirel DF, Sezer E. BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ. MBTD. 2023;11(4):1410-1423. doi:10.21923/jesd.1245379
Chicago
Alparslan, Çağla, Müjgan Bilge Eriş, Melis Almula Karadayı, Ayla Alkan, Duygun Fatih Demirel, ve Eylül Sezer. 2023. “BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11 (4): 1410-23. https://doi.org/10.21923/jesd.1245379.
EndNote
Alparslan Ç, Eriş MB, Karadayı MA, Alkan A, Demirel DF, Sezer E (01 Aralık 2023) BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11 4 1410–1423.
IEEE
[1]Ç. Alparslan, M. B. Eriş, M. A. Karadayı, A. Alkan, D. F. Demirel, ve E. Sezer, “BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ”, MBTD, c. 11, sy 4, ss. 1410–1423, Ara. 2023, doi: 10.21923/jesd.1245379.
ISNAD
Alparslan, Çağla - Eriş, Müjgan Bilge - Karadayı, Melis Almula - Alkan, Ayla - Demirel, Duygun Fatih - Sezer, Eylül. “BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11/4 (01 Aralık 2023): 1410-1423. https://doi.org/10.21923/jesd.1245379.
JAMA
1.Alparslan Ç, Eriş MB, Karadayı MA, Alkan A, Demirel DF, Sezer E. BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ. MBTD. 2023;11:1410–1423.
MLA
Alparslan, Çağla, vd. “BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 11, sy 4, Aralık 2023, ss. 1410-23, doi:10.21923/jesd.1245379.
Vancouver
1.Çağla Alparslan, Müjgan Bilge Eriş, Melis Almula Karadayı, Ayla Alkan, Duygun Fatih Demirel, Eylül Sezer. BEKLENEN İSTANBUL DEPREMİNİN İSTANBUL EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEM DİNAMİĞİ MODELİ. MBTD. 01 Aralık 2023;11(4):1410-23. doi:10.21923/jesd.1245379

Cited By