Araştırma Makalesi

PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 11 Sayı: 3 28 Eylül 2023
PDF İndir
EN TR

PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Global ölçekte su kaynakları üzerindeki baskılar giderek artmaktadır. Gelecekte ülkemizin de dâhil olduğu birçok ülkede su kıtlığının yaşanması beklenmektedir. Bu durum tekstil sektörü gibi suyu yoğun kullanarak üretim yapan sektörler için bir endişe kaynağıdır. Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sağlamak için özellikle suyu yoğun kullanan sektörler başta olmak üzere sektörlerin su ayak izi değerlerinin bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmada pamuklu tekstil üretiminde yaşam döngüsü boyunca su ayak izi değerleri araştırılmıştır. Bu kapsamda hammadde çıkarma (pamuk üretimi, çırçırlama vb.), pamuklu kumaş üretimi, nakliye, tüketici kullanımı ve kullanım ömrü sonunda elden çıkarma aşamaları için su ayak izi değerleri ve yaşam döngüsü boyunca pamuklu kumaş üretimi için toplam su ayak izi değeri literatür araştırmalarıyla belirlenmiştir. Yaşam döngüsü boyunca pamuklu kumaş üretimi için toplam su ayak izi değerleri 4.573-7.583 m3/ton aralığında değişim göstermektedir. Toplam su ayak izi değerinin %93-97’lik kısmını pamuk üretimi ve %2-6’lık kısmını da pamuklu kumaş üretimi oluşturmaktadır. Çırçırlama, nakliye ve tüketici kullanımı için toplam su ayak izi oranları %1 ve toplam su ayak izi değeri ise 55 m3/ton olarak bulunmuştur. Dolayısıyla pamuk üretimi, üretim prosesleri ve tüketici kullanımı adımlarında verimlilik tedbirleri uygulayarak pamuklu kumaş için su ayak izinin azaltılması sağlanabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

SDÜ BAP, YÖK 100/2000 Doktora Programı

Proje Numarası

SDÜ BAP, Proje No: FDK-2022-8638

Teşekkür

Yazar Elif ŞİMŞEK, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) 100/2000 Doktora Programı ve TÜBİTAK 2211/A Yurtiçi Genel Doktora Burs Programı kapsamında “Sürdürülebilir Su Kaynakları” tematik alanında doktora bursiyeridir. Bu çalışma, Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (SDÜ BAP, Proje No: FDK-2022-8638) ve YÖK 100/2000 Doktora Programı tarafından finansal olarak desteklenmiştir. Yazarlar, SDÜ BAP Birimi, YÖK ve TÜBİTAK’a destekleri için teşekkür eder.

Kaynakça

  1. Abuhay, A., Mengie, W., Tesfaye, T., Gebino, G., Ayele, M., Haile, A., Yillie, D., 2021. Opportunities for new biorefinery products from Ethiopian ginning industry by-products: Current status and prospects. Journal of Bioresources and Bioproducts, 6(3), 195-214. https://doi.org/10.1016/j.jobab.2021.04.001
  2. Aldaya, M.M., Hoekstra, A.Y., 2010. Water Footprint of Cotton, Wheat and Rice Production in Central Asia. Value of Water Research Report 41. UNESCO-IHE Institute for Water Education, Delft.
  3. Boretti, A., Rosa, L., 2019. Reassessing the projections of the world water development report. NPJ Clean Water, 2(1), 15. https://doi.org/10.1038/s41545-019-0039-9
  4. Chico, D., Aldaya, M. M., Garrido, A., 2013. A water footprint assessment of a pair of jeans: the influence of agricultural policies on the sustainability of consumer products. Journal of Cleaner Production, 57, 238-248. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2013.06.001
  5. Çapar, G., Yetiş, Ü., 2018. Sanayide Su Verimliliğinin Ülkemizdeki Durumu. Anahtar dergisi.
  6. Çetin, Ö., Eylen, M., Sönmez, F. K., 2010. Basınçlı sulama sistemlerinin su kaynaklarının etkin kullanımındaki rolü ve mali desteklerin bu sistemlerin yaygınlaşmasındaki etkisi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 53-57. ISSN: 1308-3945
  7. Dal, A., 2020. Entegre bir tekstil baskı-boyama işletmesinde su ve karbon ayak izlerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 76s, Isparta.
  8. Demirel, Y. E., 2019. Entegre Bir Tekstil İşletmesinde Temiz Üretim Uygulamaları, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 211s, Isparta.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik, Çevre Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2023

Kabul Tarihi

26 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Şimşek Yeşil, E., Dal, A., Öztürk, E., & Kitiş, M. (2023). PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 11(3), 1167-1173. https://doi.org/10.21923/jesd.1276229
AMA
1.Şimşek Yeşil E, Dal A, Öztürk E, Kitiş M. PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. MBTD. 2023;11(3):1167-1173. doi:10.21923/jesd.1276229
Chicago
Şimşek Yeşil, Elif, Ayşe Dal, Emrah Öztürk, ve Mehmet Kitiş. 2023. “PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11 (3): 1167-73. https://doi.org/10.21923/jesd.1276229.
EndNote
Şimşek Yeşil E, Dal A, Öztürk E, Kitiş M (01 Eylül 2023) PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11 3 1167–1173.
IEEE
[1]E. Şimşek Yeşil, A. Dal, E. Öztürk, ve M. Kitiş, “PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, MBTD, c. 11, sy 3, ss. 1167–1173, Eyl. 2023, doi: 10.21923/jesd.1276229.
ISNAD
Şimşek Yeşil, Elif - Dal, Ayşe - Öztürk, Emrah - Kitiş, Mehmet. “PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11/3 (01 Eylül 2023): 1167-1173. https://doi.org/10.21923/jesd.1276229.
JAMA
1.Şimşek Yeşil E, Dal A, Öztürk E, Kitiş M. PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. MBTD. 2023;11:1167–1173.
MLA
Şimşek Yeşil, Elif, vd. “PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2023, ss. 1167-73, doi:10.21923/jesd.1276229.
Vancouver
1.Elif Şimşek Yeşil, Ayşe Dal, Emrah Öztürk, Mehmet Kitiş. PAMUKLU TEKSTİL ÜRETİMİNDE SU AYAK İZİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. MBTD. 01 Eylül 2023;11(3):1167-73. doi:10.21923/jesd.1276229

Cited By