Araştırma Makalesi

YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ

Cilt: 13 Sayı: 1 20 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Yıldırım, doğanın en etkileyici fiziksel fenomenlerinden biri olarak, yüksek enerjiye sahip elektriksel boşalma olarak tanımlanabilir. Dünya üzerinde 3 milyar yıldan beri var olduğu düşünülen ve kontrolsüz elektrik hareketi olarak özetlenebilecek yıldırım, havai enerji iletim hatları için en büyük arıza kaynağıdır. Bu çalışmada işletmede bulunan ve yıllık bazda en fazla yıldırım alan mevcut enerji iletim hattı karakter özellikleriyle (direk temel topraklama direnci, izolatör boyu, koruma iletken tipi, iletken tipi) Bergeron Yöntemi ile PSCAD kullanılarak modellenmiştir. Meteoroloji Bölge Müdürlüğü’nden alınan yıldırım verilerine göre hangi yıldırım şiddetinde hatta arızanın meydana geldiği ve hattın enerjisiz kaldığı belirlenmiştir. Hattın işletmecisinden mesafe koruma rölesi arıza bilgileri alınarak arızanın oluştuğu direk belirlenmiştir. Bu veriler ışığında hazırlanan modele değişik akım şiddetlerinde yıldırım enjekte edilerek, yıldırım akım şiddeti, direk topraklama direnci ve izolatör boyu arasında korelasyon elde edilmiştir. Bu korelasyon sonucunda yıldırım akım şiddetine bağlı olarak, hangi izolatör boyunda ve direk toprak değerinde hatların enerjisiz kalıp kalmayacağı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agrawal, S., & Nigam, M. (2014). Lightning phenomena and its effect on transmission line. Recent Research in Science and Technology, 183-187.
  2. Alves, M., Oliveira, B., Ferreira, D., Santos, A., Maia, W., Soares, W., . . . Pinto, O. (2025). An automated technique and decision support system for lightning early warning. International Journal of Environmental Science and Technology , 2289-2304.
  3. Araneo, R., Celozzi, S., Brandão, J., Andreotti, A., & Verolino, L. (2019). Lightning Performance of Overhead Distribution Lines with Underbuilt Ground Wires. International Applied Computational Electromagnetics Society Symposium (ACES) (s. 1-2). Miami: IEEE.
  4. Arı, M. (2012). 154/380 kv Enerji İletim Hatlari Proje Uygulamalari. Ankara: Karaca.
  5. Chisholm, W. A., Petrache, E., & Bologna, F. (2010). Grounding of overhead transmission lines for improved lightning protection. IEEE PES Transmission and Distribution Conference and Exposition (s. 1-6). New Orleans: IEEE.
  6. Chisholm, W., & Petrache, E. (2010). Grounding of overhead transmission lines for improved lightning protection. IEEE PES Transmission and Distribution Conference and Exposition: Smart Solutions for a Changing World. Bologna: IEEE.
  7. Chowdhuri, P. (1990). Lightning-induced voltages on multiconductor overhead lines. IEEE Transactions on Power Delivery, 658-667.
  8. Chowdhuri, P. (1996). Electromagnetic Transients in Power Systems (High-Voltage Power Transmission Series) . Tennessee: Research Studies Pre.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Enerjisi Taşıma, Şebeke ve Sistemleri, Elektrik Tesisleri, Yüksek Gerilim, Elektrik Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

7 Ocak 2025

Kabul Tarihi

11 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yoldaş, A. Y., Carlak, H. F., & Özen, Ş. (2025). YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 13(1), 286-305. https://doi.org/10.21923/jesd.1615472
AMA
1.Yoldaş AY, Carlak HF, Özen Ş. YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ. MBTD. 2025;13(1):286-305. doi:10.21923/jesd.1615472
Chicago
Yoldaş, Ahmet Yaşar, Hamza Feza Carlak, ve Şükrü Özen. 2025. “YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 (1): 286-305. https://doi.org/10.21923/jesd.1615472.
EndNote
Yoldaş AY, Carlak HF, Özen Ş (01 Mart 2025) YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 1 286–305.
IEEE
[1]A. Y. Yoldaş, H. F. Carlak, ve Ş. Özen, “YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ”, MBTD, c. 13, sy 1, ss. 286–305, Mar. 2025, doi: 10.21923/jesd.1615472.
ISNAD
Yoldaş, Ahmet Yaşar - Carlak, Hamza Feza - Özen, Şükrü. “YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13/1 (01 Mart 2025): 286-305. https://doi.org/10.21923/jesd.1615472.
JAMA
1.Yoldaş AY, Carlak HF, Özen Ş. YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ. MBTD. 2025;13:286–305.
MLA
Yoldaş, Ahmet Yaşar, vd. “YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 13, sy 1, Mart 2025, ss. 286-05, doi:10.21923/jesd.1615472.
Vancouver
1.Ahmet Yaşar Yoldaş, Hamza Feza Carlak, Şükrü Özen. YILDIRIM KAYNAKLI ENERJİ İLETİM HATTI ARIZALARININ İZOLATÖR BOYU VE TOPRAKLAMA DİRENCİ AÇISINDAN SINIR DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ. MBTD. 01 Mart 2025;13(1):286-305. doi:10.21923/jesd.1615472

Cited By