Araştırma Makalesi

GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI

Öz

Görüntü sınıflandırma tıp, tarım, güvenlik ve daha fazlası gibi çeşitli alanlarda kritik bir teknolojidir. Makine öğrenmesi algoritmaları, özellikle de Aşırı Öğrenme Makineleri (ELM), hızlı öğrenme yetenekleri ve yüksek doğruluk oranları nedeniyle dikkat çekmiştir. Bununla birlikte, ELM'nin performansı veri kümesine ve uygulama senaryosuna bağlı olarak değişebilir. Bu çalışma, ELM modelinin ve geliştirilmiş varyantlarının (artımlı aşırı öğrenme makinesi (IELM), çevrimiçi sıralı aşırı öğrenme makinesi (OSELM), düzenli aşırı öğrenme makinesi (RELM) ve kısıtlı aşırı öğrenme makinesi (CELM)) performansını görüntü sınıflandırma bağlamında değerlendirmeyi ve karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Bu modeller dört farklı veri kümesi üzerinde test edilmiştir: MNIST, beyin MRI görüntüleri, pirinç görüntüleri ve araç sürücülerinin görüntüleri. Modellerin performansları başarı oranları, kesinlik, geri çağırma ve F1 puanlarına göre değerlendirilmiştir. Sonuçlar, CELM modelinin en yüksek başarı oranını elde ettiğini, IELM modelinin ise en düşük performansı gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, her modelin kendine özgü yapısal özelliklerinin sınıflandırma başarısını nasıl etkilediğine dair değerli bilgiler sağlamaktadır. Ayrıca, veri kümeleri arasındaki performans farklılıkları, veri kümesi özelliklerine göre en etkili modelin seçilmesi için önemli ipuçları sunmaktadır. Araştırmacılar ve uygulayıcılar, her modelin güçlü yönlerini ve sınırlamalarını anlayarak, görüntü sınıflandırma zorluklarını ele alırken bilinçli kararlar verebilirler.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albadr, M. A. A., AL-Dhief, F. T., Man, L., Arram, A., Abbas, A. H., & Homod, R. Z. (2024). Online sequential extreme learning machine approach for breast cancer diagnosis. Neural Computing and Applications, 1-17.
  2. Al-Yaseen, W. L., Idrees, A. K., & Almasoudy, F. H. (2022). Wrapper feature selection method based differential evolution and extreme learning machine for intrusion detection system. Pattern Recognition, 132, 108912.
  3. Anam, K., & Al-Jumaily, A. (2015, August). A robust myoelectric pattern recognition using online sequential extreme learning machine for finger movement classification. In 2015 37th Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society (EMBC) (pp. 7266-7269). IEEE.
  4. Baran, B. (2019). Sınır Değerler Arasında Kalan Evsel Atık Su Numune Analizi Sonucunun Aşırı Öğrenme Makineleri ile Sınıflandırılması. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 7(1), 18-25.
  5. Chacko, B. P., Vimal Krishnan, V. R., Raju, G., & Babu Anto, P. (2012). Handwritten character recognition using wavelet energy and extreme learning machine. International Journal of Machine Learning and Cybernetics, 3, 149-161.
  6. Chen, K., Li, J., Liu, K., Bai, C., Zhu, J., Gao, G., ... & Laghrouche, S. (2024). State of health estimation for lithium-ion battery based on particle swarm optimization algorithm and extreme learning machine. Green Energy and Intelligent Transportation, 3(1), 100151.
  7. Coşkun, C., & Baykal, A. (2011). Veri madenciliğinde sınıflandırma algoritmalarının bir örnek üzerinde karşılaştırılması. Akademik Bilişim, 2011, 1-8.
  8. Deng, W., Zheng, Q., & Chen, L. (2009, March). Regularized extreme learning machine. In 2009 IEEE symposium on computational intelligence and data mining (pp. 389-395). IEEE.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri Geliştirme Metodolojileri ve Uygulamaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

5 Nisan 2025

Kabul Tarihi

11 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Bozoğlan, K., & Yüzgeç, U. (2025). GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 13(3), 856-871. https://doi.org/10.21923/jesd.1670485
AMA
1.Bozoğlan K, Yüzgeç U. GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI. MBTD. 2025;13(3):856-871. doi:10.21923/jesd.1670485
Chicago
Bozoğlan, Kübra, ve Uğur Yüzgeç. 2025. “GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 (3): 856-71. https://doi.org/10.21923/jesd.1670485.
EndNote
Bozoğlan K, Yüzgeç U (01 Eylül 2025) GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 3 856–871.
IEEE
[1]K. Bozoğlan ve U. Yüzgeç, “GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI”, MBTD, c. 13, sy 3, ss. 856–871, Eyl. 2025, doi: 10.21923/jesd.1670485.
ISNAD
Bozoğlan, Kübra - Yüzgeç, Uğur. “GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13/3 (01 Eylül 2025): 856-871. https://doi.org/10.21923/jesd.1670485.
JAMA
1.Bozoğlan K, Yüzgeç U. GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI. MBTD. 2025;13:856–871.
MLA
Bozoğlan, Kübra, ve Uğur Yüzgeç. “GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 13, sy 3, Eylül 2025, ss. 856-71, doi:10.21923/jesd.1670485.
Vancouver
1.Kübra Bozoğlan, Uğur Yüzgeç. GÖRÜNTÜ SINIFLANDIRMADA AŞIRI ÖĞRENME MAKİNESİ VE VARYANTLARININ PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI. MBTD. 01 Eylül 2025;13(3):856-71. doi:10.21923/jesd.1670485