Araştırma Makalesi

KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Cilt: 14 Sayı: 2 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Küresel otomotiv şirketleri, rekabet avantajı kazanmak için araç portföylerinin inovatif hibridizasyon ve elektrifikasyon projelerine büyük önem vermekte ve bu alandaki çalışmalarını hızla sürdürmektedirler. Sektör şirketlerinin geleceğini belirleyebilme potansiyeli taşıdığı için araç güç aktarma organı (GAO) mimarisinin başlangıçta doğru seçimi son derece önemlidir. Bu çalışmada, objektif verilerle; seri-paralel hibrit, paralel hibrit, plug-in hibrit, seri hibrit ve tam elektrikli araç gibi beş farklı araç GAO mimarisi; menzil, batarya ağırlığı, batarya enerji verimliliği, batarya enerji yoğunluğu, batarya maliyeti ve sürüş maliyeti kriterleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek SAW ÇKKV yöntemi ile en uygun mimariye ilişkin bir sıralama yapılmıştır. İlaveten kriter ağırlıklandırma yöntemlerinden CRITIC, Entropi, IDDWS, MEREC ve Standart Sapma yöntemleri kullanılarak, bu beş farklı kriter ağırlıklandırma tekniğinin SAW ÇKKV yöntemiyle elde edilen sıralama üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, araçlara ait nesnel verilerle kullanılan beş farklı kriter ağırlıklandırma yöntemi ve SAW ÇKKV yöntemiyle elde edilen sonuçların birbirine yakın olduğu ve seçilen farklı kriter ağırlıklandırma yöntemlerinin alternatiflerin nihai sıralama sonuçları üzerinde sınırlı düzeyde etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Aynı anda hem araç aktarma organı mimarilerinin objektif verilere göre ÇKKV yöntemi ile sıralanması hem de kullanılan farklı kriter ağırlıklandırma yöntemlerinin sonuca etkisinin araştırılması bilindiği kadarı ile bu alanda ilktir ve bu bağlamda çalışmanın literatüre katkı sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Kaynakça

  1. Adriyendi S. “Multi attribute decision making using simple additive weighting and weighted product in food choice”. Information Engineering and Electronic Business, 6, 8-14, 2015.
  2. Akbulut OY, Şenol Z. “Bütünleşik SD ve PROMETHEE ÇKKV Yöntemleri ile Portföy Optimizasyonu: BİST Gıda, İçecek ve Tütün Sektöründe Ampirik Bir Uygulama”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (92), 161-182, 2021.
  3. Alemi-Ardakani M, Milani AS, Yannacopoulos S, Shokouhi G. “On the effect of subjective, objective and combinative weighting in multiple criteria decision making: A case study on impact optimization of composites”. Expert Systems with Applications, 46, 426-438, 2016.
  4. Anupama G, Kesava Rao VVS. “Some Objective Methods for Determining Relative Importance of Financial Ratios”. International Journal of Management, 10(4), 2020.
  5. Büyükselçuk EÇ, Tozan H. “Elektrikli Araçların Performansının CRITIC-EATWIOS ile Değerlendirilmesi”. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 10(4), 1670-1688, 2022.
  6. Cheng LH, Cao DQ, Guo HM. “Analysis of coal mine occupational disease hazard evaluation index based on AHP-DEMATEL”. Archives of Environmental & Occupational Health, 1-13, 2020.
  7. Churchman CW, Ackoff RL. “An approximate measure of value”. Journal of Operations Research Society of America. 2(1), 172-187, 1954.
  8. Du Y, Zheng Y, Wu G, Tang Y. “Decision-making method of heavy-duty machine tool remanufacturing based on AHP-entropy weight and extension theory”. Journal of Cleaner Production, 252, 119607, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hibrit ve Elektrikli Araçlar ve Güç Aktarma Organları, Çok Ölçütlü Karar Verme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

31 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

20 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Pala, Ü. (2026). KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 14(2), 134-152. https://doi.org/10.21923/jesd.1755220
AMA
1.Pala Ü. KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. MBTD. 2026;14(2):134-152. doi:10.21923/jesd.1755220
Chicago
Pala, Üzeyir. 2026. “KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14 (2): 134-52. https://doi.org/10.21923/jesd.1755220.
EndNote
Pala Ü (01 Haziran 2026) KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14 2 134–152.
IEEE
[1]Ü. Pala, “KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, MBTD, c. 14, sy 2, ss. 134–152, Haz. 2026, doi: 10.21923/jesd.1755220.
ISNAD
Pala, Üzeyir. “KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14/2 (01 Haziran 2026): 134-152. https://doi.org/10.21923/jesd.1755220.
JAMA
1.Pala Ü. KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. MBTD. 2026;14:134–152.
MLA
Pala, Üzeyir. “KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 14, sy 2, Haziran 2026, ss. 134-52, doi:10.21923/jesd.1755220.
Vancouver
1.Üzeyir Pala. KRİTER AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İNOVATİF ARAÇ GÜÇ AKTARMA ORGAN MİMARİLERİ ÇKKV SIRALAMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. MBTD. 01 Haziran 2026;14(2):134-52. doi:10.21923/jesd.1755220