Araştırma Makalesi

TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ

Cilt: 14 Sayı: 3 25 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin Batı Akdeniz Havzası’nda yer alan ve taşkına eğilimli bir bölge olan Akçay Alt Havzası’nda, 12–13 Aralık 2022 tarihlerinde meydana gelen taşkın olayını incelemekte; HEC-RAS 2B hidrolik modeli ve Sentinel-1 SAR verileri kullanılarak oluşturulan taşkın yayılım haritalarının doğruluğunu değerlendirmektedir. Sentinel-1 görüntüleri, Google Earth Engine platformunda işlenmiş ve yaklaşık 379 hektarlık alanın taşkından etkilendiği belirlenmiştir. HEC-RAS modeli, yer ölçümleri ve GPM-IMERG uydu yağış verileriyle kalibre edilmiş; tahmin edilen taşkın derinlikleri 0,0016–2,1279 m arasında hesaplanmıştır. Ayrıca SMAP verileriyle toprak nemi analiz edilmiş, yüzey ve kök bölgesi doygunluğunun taşkın gelişimi üzerinde belirleyici olduğu görülmüştür. HEC-RAS modelinden elde edilen taşkın yayılım haritası ile taşkın olayından 2 gün gecikmeli olarak Sentinel-1 uydu verileri kullanılarak türetilen taşkın yayılım haritası arasında sınırlı düzeyde mekansal uyum (%26,17) elde edilmiş; doğruluk, duyarlılık ve F1 skorları sırasıyla 0,37, 0,34 ve 0,36 olarak bulunmuştur. Elde edilen bulgular, uzaktan algılama verileri ile hidrolik modelleme yaklaşımlarının birlikte kullanılmasının, ani yağış kaynaklı taşkınların mekânsal yayılımının belirlenmesi ve değerlendirilmesinde önemli bir potansiyel sunduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Açıkgöz, N., Akköprü, E. 2024. Akçay Havzası Aşağı Çığırının (Antalya/Finike) Kuraklık Özelliği ve Su Hasadı Yapılabilecek Potansiyel Alanların Belirlenmesi. Journal of Geography (47), 85-100. https://doi.org/10.26650/JGEOG2023-1254965
  2. Afzal, M. A., Ali, S., Nazeer, A., Khan, M. I., Waqas, M. M., Aslam, R. A., Shah, A. N. 2022. Flood inundation modeling by integrating HEC–RAS and satellite imagery: A case study of the Indus River Basin. Water, 14(19), 2984. https://doi.org/10.3390/w14192984
  3. Aydın, M., & Çelik, S. 2019. Analysis of hydrological changes in the Akçay Sub-Basin using remote sensing and GIS techniques. Environmental Monitoring and Assessment, 191(12), 758. https://doi.org/10.1007/s10661-019-7958-9
  4. Belay, H., Melesse, A. M., Tegegne, G., & Kassaye, S. M. 2025. Flood inundation mapping using the Google Earth Engine and HEC-RAS under land use/land cover and climate changes in the Gumara Watershed, Upper Blue Nile Basin, Ethiopia. Remote Sensing, 17(7), 1283. https://doi.org/10.3390/rs17071283
  5. Blašković, T. 2022. Raging floods hit Kumluca and Finike, Turkey. The Watchers. https://watchers.news
  6. Boudaghpour, S., Bagheri, M., & Bagheri, Z. 2015. Estimation of flood environmental effects using flood zone. Arabian Journal for Science and Engineering, 40, 659–675.
  7. Cohen, J. 1960. A coefficient of agreement for nominal scales. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 37–46. https://doi.org/10.1177/001316446002000104
  8. Carreño Conde, F., De Mata Muñoz, M. 2019. Flood Monitoring Based on the Study of Sentinel-1 SAR Images: The Ebro River Case Study. Water, 11(12), 2454. https://doi.org/10.3390/w11122454

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Su Kaynakları Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

25 Mart 2026

Kabul Tarihi

19 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kır, E. G. (2026). TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 14(3), 769-782. https://doi.org/10.21923/jesd.1915674
AMA
1.Kır EG. TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ. MBTD. 2026;14(3):769-782. doi:10.21923/jesd.1915674
Chicago
Kır, Elif Gülen. 2026. “TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14 (3): 769-82. https://doi.org/10.21923/jesd.1915674.
EndNote
Kır EG (01 Eylül 2026) TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14 3 769–782.
IEEE
[1]E. G. Kır, “TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ”, MBTD, c. 14, sy 3, ss. 769–782, Eyl. 2026, doi: 10.21923/jesd.1915674.
ISNAD
Kır, Elif Gülen. “TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14/3 (01 Eylül 2026): 769-782. https://doi.org/10.21923/jesd.1915674.
JAMA
1.Kır EG. TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ. MBTD. 2026;14:769–782.
MLA
Kır, Elif Gülen. “TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 14, sy 3, Eylül 2026, ss. 769-82, doi:10.21923/jesd.1915674.
Vancouver
1.Elif Gülen Kır. TAŞKIN YAYILIM HARİTALAMASINDA UZAKTAN ALGILAMA VE HİDROLİK MODELLEME: AKÇAY ALT HAVZASI ÖRNEĞİ. MBTD. 01 Eylül 2026;14(3):769-82. doi:10.21923/jesd.1915674

Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi (MBTD)

e-ISSN: 1308-6693 | Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi

© 2026 Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi (MBTD).

Bu dergide yayımlanan eserlerin telif ve kullanım koşulları, CC BY 4.0 lisansı kapsamında belirlenmiştir.