YAŞLILARIN AKILLI EV TEKNOLOJİLERİYLE İLGİLİ TUTUMLARI: DESTEK TEKNOLOJİLERİYLE İLGİLİ BULGULAR VE ÖNERİLER

Öz

Yaşlanan nüfusun arttığı bir dünyada, insanların sağlıklı ve bağımsız bir hayatı sürdürebilmesi önem kazanmıştır. Akıllı ev kavramı, yaşlı insanların kendi yaşam alanlarında bakımına yardımcı olan, kişisel bağımsızlığa ve sağlığın takip edilmesine, kişinin kendi yaşam ortamında olanak sağlayan bir yaklaşımdır. Destek teknolojileriyle donatılmış konutlarda algılayıcılar, uyarıcılar ve biyomedikal ekranların yer aldığı bir ağ ile veri toplanmakta ve işlenmekte, buna bağlı olarak yaşlıların sağlık denetimleri yapılıp etkinlikleri denetlenebilmektedir. Bilgi iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle sağlık, güvenlik ve bağımsız yaşam koşullarına destek veren çeşitli araçlar ve servisler geliştirilmiş, böylece yaşlı insanların günlük etkinliklerinin uzaktan izlenmesi, yönetilmesi ve gerektiğinde müdahale edilmesi sağlanabilmektedir. Bu bildiride destek teknolojileri ve uygulamaları gözden geçirilmiş ve destek teknolojilerinin yaşlılar tarafından algılanışı ve beklentileri üzerine bir odak grubu ile çalışma yapılmıştır. Katılımcılar, teknolojik olanaklarla ilgili; kullanılabilirlik, güvenlik, bağımsızlık, servis ve ürünlere erişilebilirlik kavramları üzerinden değerlendirmeler yapmışlardır. Destek teknolojilerinin yaygınlaşabilmesi için gerekli araştırma ve uygulanacak politikalar üzerine tartışılmış ve bir uygulanabilirlik modeli önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Akıllı ev teknolojileri Destek teknolojileri Geronteknoloji Yaşlılar Konut

Kaynakça

1. Aldrich, F.K., 2003. Smart Homes: Past Present and Future. Harper. R. (Edt.), The Smart Home, içinde (s.17-39). London: Springer-Verlag UK.
2. Baltes, M. M., Carstensen, L. L., 1996. The Process of Successful Ageing. Ageing & Society, 16(4), 397– 422.
3. Barlow, J., Bayer, S., Curry, R., 2006. Implementing Complex Innovations in Fluid Multi-Stakeholder Environments: Experiences of Telecare. Technovation, 26, 396-406.
4. Bouma, H., Fozard, J.L., Bouwhuis, D.G., Taipale V.T., 2007. Gerontechnology in Perspective. Gerontechnology, 6, 190-216.
5. Cavanaugh, T., 2002. The Need for Assistive Technology in Educational Technology. AACE Journal, 10, 27-31.
6. Chan, M., Campo, E., Esteve, D., Fourniols, J., 2009. Smart Homes – Current Features and Future Perspectives. Maturitas, 64, 90-97.
7. Cheverst, K., Clarke, K., Dewsbury, G., Hemmings, T., Hughes, J., Rouncefield, M., 2003. Design with Care: Technology, Disability and The Home. R. Harper (Edt.), The Smart Home içinde (s. 163-179), London: Springer.
8. Cimerman, P., Borstnar, T., Rudel, D., Obrezan, D., 2010. E-reminder for Self Health CarePresentation of a Solution. Informática Medica Slovenica, 15, 51-52.

9. Cowan, D., Turner-Smith, A., 1999. The Role of Assistive Technologyin Alternative Models of Care for Older People. Royal Commission on Long Term Care, Research Vol. 2, Appendix 4, London, 325346.
10. Demiris, G., Rantz, M., Aud, M., Marek, K., Tyrer, H., 2004. Older Adults’ Attitudes Towards and Perceptions of‘Smart Home’Technologies: A Pilot Study. Medical Informatics and the Internet in Medicine, 29, 87-94.
11. Edwards, N. I., Jones, D. A., 1998. Ownership and Use of Assistive Devices Amongst Older People in the Community. Age and Ageing, 27, 463-468.
12. Eurostat Regional Yearbook 2014: Population, 2014. http://ec.europa.eu/eurostat/documents/321749 4/5786153/KS-HA-14-001-01-EN.PDF/3862f1cc75d7-49e5-bca9-37cfe3be4b80?version=1.0 Son erişim tarihi: 11 Ağustos, 2015.
13. Fisk, M., 2003. Social Alarms to Telecare: Older People’s Services in Transition, Policy Press at the University of Bristol, Bristol.
14. Fozard, J. L., Rietsema, J., Bouma, H., Graafmans, J.A.M., 2000. Gerontechnology: Creating Enabling Environments for the Challenges and Opportunities of Aging. Educational Gerontology, 26, 331-344.
15. Gann, D., Burley, R., Curry, D., Phippen, P., Porteus, J., Wells, O., Williams, M., 2000.Health Care and Smart Housing Technologies. Pavilion, Brighton, Sussex. Gitlin, L.N., Mann, W., Tomit, M., Marcus, S.M., 2001. Factors Associated with Home Environmental Problems Among Community-living Oldder People. Disability and Rehabilitation, 23(17), 777–787.
16. Grundy, E., 2003. The Epidemiology of Aging, Brocklehurst's Textbook of Geriatric Medicine and Gerontology. Hazırlayanlar: Tallis, R.C., Fillit H. M., Churchill Livingstone, Edinburgh, 3-20.
17. Harrington, T.L., Harrington, M.K., 2000. Gerontechnology: Why and How. Shaker Publishing B.V., Maastricht.
18. Hojnik-Zupanc, I., 1999. Independence of the Elderly in The Social and Spatial Contexts. Faculty of Social Sciences, Ljubljana.
19. Johnson, R.A., 1999. Helping Older Adults Adjust to Relocation: Nursing Interventions and Issues. L. Swanson, T. Tripp-Riemer (Edt.). Series on Advances in Gerontological Nursing. Vol. 2, Transitions in the Older Adult, New York: Springer.
20. Kaye, H.S., Yeager, P., Reed, M., 2008. Disparities in Usage of Assistive Technology Among People with Disabilities. V: Assistive Technology, 20(4), 194– 203.
21. Kerbler, B., 2014. An Innovative Built Environment Form for Dwelling for the Elderly. METU JFA, 31(1), 119-137.
22. Lansley, P., McCreadie, C., Tinker, A., 2004. Can Adapting The Homes of Older People and Providing Assistive Technology Pay Its Way? Age and Aging, 33, 571-576.
23. Levy, S., Jack, N., Bradley, D., Morison, M., Swanston, M., 2003. Perspectives on Telecare: The Client View. Journal of Telemendicine and Telecare, 9, 156-160.
24. Low, S., Altman I., 1992. Human Behavior and Environment. Place Attachment Vol. 12, Plenum Press, New York.
25. Manion, P. S. ve Rantz, M.J., 1995. Relocation Stress Syndrome: A Comprehensive Plan for Long-term Care Admissions. Geriatric Nursing, 16, 108-112, 3.
26. Mann, W.E., Hurren, D., Tomita, M., Bengali, M., Steinfeld, E., 1994. Environmental Problems in Homes of Elders with Disabilities. Occupational Therapy Journal of Research, 14(3), 191-211.
27. Mann, W.C., Ottenbacher, K.J., Fraas, L., Tomita, M., Granger, C.V., 1999. Effectiveness of Assistive Technology and Environmental Interventions in Maintaining Independence and Reducing Home Care Costs for the Frail Elderly. Archives of Family Medicine, 8, May/June, 210–217.
28. Marquie, J.C., Jourdan-Boddaert, L., Huet, N., 2002. Do Older Adults Underestimate Their Actual Computer Knowledge? Behaviour & Information Technology, 21, 273-280.
29. McCreadie, C., Tinker, A., 2005. The Acceptability of Assistive Technology to Older People. Ageing and Society (25), 91-110.
30. Miskelly, F.G., 2001. Assistive Technology in Elderly Care. Age and Ageing, 30, 455-458.
31. Pečjak, V., 1998. The Third Age Psychology. Free Press, Ljubljana.
32. Pecora, F., Cesta, A., 2007. DCOP for Smart Homes: A Case Study. Computational Intelligence, 23, 395419.
33. Percival, J., Hanson, J., 2006. Big Brother or Brave New World? Telecare and Its Implications for Older People’s Independence and Social Inclusion. Critical Social Policy, 26, 888-909.
34. Pragnell, M., Spence, L., Moore, R., 2000. The Market Potential for Smart Homes. York Publishing Services, York.
35. Reed, J., Cook, G., Sullivan, A., Burridge, C., 2003. Making a Move: Care Home Residents Experiences of Relocation. Ageing Society, 23: 225-241.
36. Richardson, M., Weaver, C.K., Zorn, T.E., 2005. Getting On: Older New Zealanders' Perceptions of Computing. New Media and Society, 7, 219-245.
37. Roelands, M., Van Oost, P., Buysse, A., Depoorter, A., 2002. Awareness Among Community-dwelling Elderly of Assistive Devices for Mobility and Selfcare and Attitudes Towards Their Use. Social Science & Medicine, 54, 1441-1451.
38. Rogers, E. M., 1995. Diffusion of Innovations. Free Press, New York.
39. Sixsmith, A., Sixsmith, J., 2000. Smart Care Technologies: Meeting Whose Needs?, Journal of Telemedicine and Telecare, 6, 190-192.
40. Userfit Tools, 1996. Tools & Techniques, Userfit Design Handbook. http://www.lboro.ac.uk/research/husat/include/ 1-4.html Son Erişim Tarihi: 11 Mart 2014.
41. Vincent, C., Drouin, G., Routhier, F., 2002. Examination of New Environmental Control Applications, Assistive Technology, 14(2), 98-111.
42. Zupan, A., Cugelj, R., Hocevar, F,. 2007. IRIS Home (Independent Residing Enabled by Intelligent Solutions), Rehabilitacija, 6, 101-104.