PERAKENDE SEKTÖRÜNDE BİR SÜPERMARKETTE REBA, NIOSH VE SNOOK TABLOLARI YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK ERGONOMİK RİSK ANALİZİ VAKA ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışmada perakende satış yapan, Türkiye’de süpermarketler zinciri bulunan bir firmanın şubelerinden birinin kasap, şarküteri, depo ve manav reyonlarında ve temizlik işlerinde çalışanların elle kaldırma işleri ve çalışma duruş pozisyonları incelenmiştir. Kasap reyonunda çalışanların el ile yük kaldırma işleri NIOSH (Ulusal Mesleki Sağlık ve Güvenlik Enstitüsü) yöntemi kullanarak analiz edilmiştir. Ayrıca kasap reyonu çalışanlarının tezgâhtan ürün alma duruş pozisyonları Hızlı Tüm Vücut Değerlendirme (REBA) yöntemi kullanılarak analiz edilmiş ve on bir olarak hesaplanan REBA skoru hareketin çok tehlikeli risk seviyesinde olduğunu göstermiştir. Tezgâhta mekanik değişiklikler yapılması önerilerek yapılan iyileştirmeler sonucunda REBA skoru üçe düşürülerek güvenli çalışma ortamı sağlanmıştır. Şarküteri çalışanlarının tezgâha ürün yerleştirme ve etiket değiştirme işleri sırasındaki duruşları REBA yöntemi kullanılarak incelenmiş ve daha güvenli çalışabilmeleri için önerilerde bulunulmuştur. Manav reyonu çalışanlarının el ile kasaları kaldırma ve tezgâhlara ürün yerleştirme işleri NIOSH yöntemi ile değerlendirilerek, yük miktarının azaltılması ve asimetri açısının azaltılması yönünde öneriler getirilmiştir. Depo bölümünde yapılan Snook tabloları analizi ile çalışanların çok ağır yükleri transpalet yardımı ile iterek ve çekerek taşıdıkları tespit edilmiştir. Forklift veya mekanik alet kullanılarak taşıma yapılması tavsiye edilmiştir. Temizlik elemanlarının zemin temizliği sırasında yaptıkları itme işi SNOOK tabloları kullanılarak incelenmiş, daha hafif bir yer temizleme cihazının alınması veya işin iki çalışan arasında dönüşümlü olarak yapılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomi,Perakende Sektörü,REBA,NIOSH Kaldırma Denklemi,Snook Tabloları

ERGONOMIC RISK ANALYSIS CASE STUDY USING REBA, NIOSH AND SNOOK TABLE METHODS IN A SUPERMARKET IN THE RETAIL INDUSTRY

Öz

In this study, the manual handling and working posture positions of employees working in a supermarket in Turkey were investigated by ergonomic risk assessment methods. The supermarket has butchery, delicatessen, warehouse and grocery sections. Manual load handling works were analyzed using revised NIOSH (National Occupational Health and Safety Institute) lifting equation. The working posture positions were analyzed using the Rapid Entire Body Assessment (REBA) method. Pulling and pushing forces were analyzed using Snook Tables method.

As a result of the mechanical changes in the workbench of the butcher, the REBA score was reduced to three and a safe working environment was provided. Suggestions had been made to reduce the amount of load and asymmetry angle in the work of manual handling of load carriage and placement of products on benches in grocery department. In the warehouse section, a forklift or a mechanical tool was recommended for transportation. For the pushing action of the employees during floor cleaning, a lighter floor-cleaning device was suggested and it is recommended that the work be done alternately between the two employees.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomics,Retail Industry,NIOSH Lifting Equation,REBA method,Snook Tables

Kaynakça

1. Akkale, E.C., 2014. Elle Taşıma İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliğinin NIOSH Kaldırma Denklemi İle İncelenmesi. T.C. Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı, https://www.csgb.gov.tr/media/2014/elifcerenakkale.pdf
2. Anderson, V.P., 2015. Ergonomic solutions for retailers: prevention of material handling injuries in the grocery sector. Cincinnati, OH: U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, National Institute for Occupational Safety and Health, DHHS (NIOSH) Publication No. 2015-100. CDC Centers for Disease Control and Prevention, 2013. About NIOSH. http://www.cdc.gov/niosh/about.html
3. Ciriello, V.M., Snook, S.H., 1978. The effects of size, distance, height, and frequency on manual handling performance. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting. 22:318–22. 15.
4. Coşkun, M. B., Sağıroğlu, H., Ergizel, N., 2015. İş İstasyonlarının Ergonomik Riskinin NIOSH Yöntemi ile Belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3) ÖS: Ergonomi 2015, 339-345.
5. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2013. Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği. Resmî Gazete, Sayı: 28717
6. Hignett, S., 1998. Ergonomics. In: Pitt-Brooke, J., Reid, H., Lockwood J., and Kerr, K. (Eds.) Rehabilitation of Movement. Theoretical Basis of Clinical Practice. London: W.B Saunders Company Ltd, 13, 480-486.
7. Hignett, S., McAtamney, L., 2000. Rapid Entire Body Assessment (REBA). Applied Ergonomics, 31, 201-205
8. OSHA 3192-06N, 2004. Guidelines for Retail Grocery Stores Ergonomics for the Prevention of Musculoskeletal Disorders.

9. Sağıroğlu, H., Coşkun, M. B., Ergizel, N., 2015. REBA ile Üretim Hattındaki İş İstasyonlarının Ergonomik Risk Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3) ÖS: Ergonomi 2015, 365-370.
10. Snook, S.H., 2005. Psychophysical tables: lifting, lowering, pushing, pulling, and carrying. In: Stanton N, Hedge A, Brookhuis K, Salas E, Hendrick H, editors. The handbook of human factors and ergonomics methods. Boca Raton, FL, USA: CRC Press.
11. Snook, S.H., Irvine, C.H., Bass, S.F., 1970. Maximum weights and work loads acceptable to male industrial workers. A study of lifting, lowering, pushing, pulling, carrying, and walking tasks. American Industrial Hygiene Association Journal, 31(5),579–86.
12. TAMPF, 2016. Dönüşürken Büyüyen Türkiye Perakende Sektörü. Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu, www.pwc.com.tr
13. Waters, T.R., Putz-Anderson, V., Garg, A., 1994. Applications Manual For The Revised NIOSH Lifting Equation. 94-110, Cincinati.
14. Yılmaz, E., 2015. Perakende Sektörü 2015 Değerlendirmesi, 2016 Beklentileri. http://www.kto.org.tr/d/file/perakende-sektoru---emre-yilmaz.pdf