ENDÜSTRİYEL AMAÇLI YENİ BİR ANALİTİK RİSK TANIMLAMA YÖNTEMİ ÖNERİSİ
Öz
Risk analizi çalışmalarının en önemli adımlarından birisi, incelenen sistemlerde hangi tür risklerin ortaya çıkabileceğinin belirlenmesidir. İncelenen sistemlerin uzun süredir çalışmakta olduğu, bu süreçte meydana gelen arıza ya da tehlike yaratan durumların gözlemlenerek kayıt altına alındığı, tecrübeli kullanıcıların ve uzman risk analizcilerinin geçmiş deneyimlerinden faydalanılabildiği durumlarda potansiyel riskler büyük ölçüde belirlenebilmektedir. Ancak yeni tasarlanan, yeni kullanılmaya başlanan ya da geçmiş kullanım sürecine ilişkin yeterli bilgi elde edilemeyen sistemlerde oluşabilecek risk türleriyle ilgili belirsizlikler oluşmaktadır. Bu çalışma, oluşabilecek riskler hakkında yeterli bilgi ve tecrübenin olmadığı durumlarda, olası risklerin tanımlanabilmesi için analitik bir yöntem geliştirilmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda ilk olarak; incelenecek sisteme çevre sistemlerden gelebilecek mekanik, elektriksel, kimyasal, ısıl, vd. etkiler ve özellikleri tespit edilmekte, bir sonraki adımda çevre sistemler ile oluşturduğu ara yüzler ve bu ara yüzlere ait özellikler, daha sonra da sistemin içinde bulunduğu mekanik, elektriksel, kimyasal, ısıl, vd. durumlar belirlenmektedir. Son olarak sistemin maruz kaldığı etkiler, ara yüz özellikleri ve içinde bulunduğu durum arasındaki etkileşimler bir risk belirleme matrisi üzerinde eşleştirilerek meydana gelebilecek riskler tanımlanmaktadır. Önerilen yaklaşım, sistemin çalıştığı proses adımları için tüm olasılıkları dikkate alarak sistematik bir risk belirleme yöntemi oluşturmayı amaçlamakta ancak geçmiş dönemler için yapılan araştırma çalışmalarından, iş güvenliği uzmanlık bilgisi ve tecrübesinden yararlanma gerekliliğini ortadan kaldırmamakta, tasarımcı ya da kullanıcıya, risklerin belirlenmesi için destek sağlamaktadır. Çalışmada önerilen yaklaşım örnek olarak bir eksenli bir robotun, tehlikeli kimyasal içeren plastik bidonları bir taşıma hattından diğerine aktarma prosesine uygulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Karwowski W. & Mital A., 1986. Potential applications of fuzzy sets in industrial safety engineerıng. Fuzzy Sets and Systems., 19, 105–120.
- McCauley-Bell M.S.P., Badiru A.B., 1992. A fuzzy linguistics model for job related injury risk assessment. Computers and Industrial Engineering, 23(1–4), 209–212.
- McCauley-Bell MSP, Crumpton L., 1997. A fuzzy linguistic model for the prediction of carpal tunnel syndrome risks in an occupational environment. Ergonomics, 40(8), 790– 799.
- Maiti J., & Bhattacherjee A., 1999. Evaluation of risk of occupational injuries among underground coal mine workers through multinomial logit analysis. Journal of Safety Reserachs, 30(2), 93– 101.
- Sii, H.S., Ruxton T., Wang J.A. 2001. Fuzzy-logic-based approach to qualitative safety modelling for marine systems. Reliability Engineering and System Safety, 73(1), 19–34.
- Pokoradi L. 2002. Fuzzy logic-based risk assessment. AARMS, 1(1), 63–73.
- Markowski A.S.M., & Mannan S., 2008. Fuzzy risk matrix. Journal of Hazardous Materials, 159(1), 152–157.
- Gurcanli G.E., & Mungen U., 2009. An occupational safety risk analysis method at construction sites using fuzzy sets. International Journal of Industrial Ergonomics, 39(2), 371–387.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Endüstri Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gülin Feryal Can
*
BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
0000-0002-7275-2012
Türkiye
Özgün Can
Bu kişi benim
Türk Silahlı Kuvvetleri, MAAT Müdürlüğü
0000-0002-3828-2379
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
3 Aralık 2017
Kabul Tarihi
6 Haziran 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 6 Sayı: 0
Cited By
TÜRKİYE’NİN MAKROEKONOMİK PERFORMANSININ 2010-2020 YILLARI İÇİN CRITIC TEMELLİ ARAS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ
ASYA STUDIES
https://doi.org/10.31455/asya.1027906TÜRKİYE’DE BÜYÜKŞEHİRLERİN SAĞLIK TURİZMİ POTANSİYELLERİNİN CRITIC ve WASPAS YÖNTEMLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI
Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33399/biibfad.1139104TÜRKİYE'DE HAYAT\EMEKLİLİK SİGORTA SEKTÖRÜNÜN FİNANSAL PERFORMANS ANALİZİ
Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.29106/fesa.536729