TARİHİ ESER YAPILARIN EMNİYET SEVİYESİNİN BELİRLENMESİ: BİR DURUM ÇALIŞMASI

Öz

Tarihi eser niteliğini sahip yapıların uzun yıllar emniyetle servis verebilmesi için servis ömrü boyunca zaman zaman onarım süreci geçirmesi gerekmektedir. Söz konusu onarım çalışmalarının yerini bazı durumlarda güçlendirme imalatları almaktadır. Anılan türdeki uygulamalarda aynı zamanda yapının orijinal tasarımına uygun hale getirilmesi için çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Söz konusu yapılar, uzun yıllar boyunca farklı sebeplerden dolayı mimari ve yapısal sistemine yönelik gerçekte istenmeyen değişikliklere uğramaktadır. Hatta bazı durumlarda kullanım amacı değişikliklerine uğraması neticesinde, söz konusu husus yapısal elemanlara olumsuz müdahale olarak yansımaktadır. Aynı zamanda yapının emniyet seviyesini son derece düşürebilmektedir. Çalışmada, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi binasının güçlendirme çalışmaları öncesi mevcut durumu araştırılmış, emniyet seviyesi hızlı durum tespit yöntemi ile irdelenmiştir. İnceleme kapsamındaki yapı Osmanlı döneminde imal edilmiş ve servis ömrü boyunca çok defa kullanım amacı değişikliğine uğramıştır. Başlangıçta hastane, sonrasında hapishane ve nihayetinde günümüzde eğitim binası olarak servis veren yapı olması nedeni ile konvansiyonel konut türü yapılara oranla en az %40 daha emniyetli barındırması gereken yapı türü için anılan hususlar kabul edilemez niteliğe sahiptir. Yapısal elemanlar üzerinde gerçekleşen bilinçsiz müdahalelerin yapının emniyetine olan etkisi araştırılmış, zaman ve finansal parametreler üzerinden olumsuz sonuçları irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yığma yapılar,Hızlı durum tespit yöntemi

DETERMINATION OF THE SAFETY LEVEL OF HISTORICAL STRUCTURES: A CASE STUDY

Öz

Structures that are considered historical monuments need to undergo repair from time to time throughout their service life so that they can be used safely long into the future. In some cases, strengthening works are applied rather than repairs, and when implementing such applications, further works are also carried out to restore the structure to its original design. As a matter of fact, many historical structures that have managed to survive have, for many years, been subjected to undesirable changes to their architectural and structural systems, for various reasons. In some cases, these unfavorable interventions have been made to structural elements due to changes in the functional use. This may be reduce considerably the structure’s level of safety. This study assesses the current condition of the building of the Istanbul University Faculty of Political Sciences, a first degree historical monument in Istanbul, and its level of safety will be investigated through a quick assessment method. The structure was constructed in the Ottoman period and has undergone many changes throughout its service life as a result of changes to its functional use. Its architectural structure, and even its load-bearing system and system type, have been exposed to interventions at every new change of function. These interventions are unacceptable for such a structure, which must be at least 40 percent safer than conventional residential structures, having been designed initially as a hospital, but adapted later for use as a prison, and for its current function as an educational facility. The impact of unmindful interventions involving structural elements on the safety of the structure will be investigated, and their unfavorable results will be assessed from the perspective of time and economy.    

Kaynakça

1. Kültür varlıkları-a, (www.kulturvarliklari.gov.tr/ TR,44425/istanbulun-tarihi-alanlari.html).
2. Kültür varlıkları-b, www.kulturvarliklari.gov.tr/ TR,44798/turkiye-geneli-korunmasi-gerekli-tasinmaz-kultur-varlig-.html).
3. Kültür varlıkları-c, www.kulturvarliklari.gov.tr/ TR,104412/turkiye-genelinde-yillara-gore-tasinmaz-kultur-varlikla-.html).
4. Yıldızlar, B., Gürsoy, M.G., Damcı, E., Öztorun, N., Çelik, T., (2002). Mevcut yapı stoğunun deprem riski açısından durum tespiti için bir yöntem ve sonlu elemanlar yöntemi ile kıyaslanması, Gümüşhane ve Yöresinin Kalkınması Sempozyumu, Gümüşhane.
5. Yildizlar B., Gürsoy M.G., Öztorun N.K., Çelik T., "Mevcut Yapı Stoğunun Deprem Riski Açısından Durum Tespiti İçin Bakırköy İlçesi Örneği İle Önerilen Yöntem", Deprem Sempozyumu, Kocaeli.