Araştırma Makalesi

EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Cilt: 8 Sayı: 1 20 Mart 2020
PDF İndir
EN TR

EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Yüksek mukavemetli çeliklerin düşük kaynak edilebilirlik ve şekillendirilebilmeleri nedeniyle, gemilerde yüksek dayanım istenen kısımlarda düşük-orta mukavemetli çelikler kalınlıkları arttırılarak kullanılmaktadır. Daha kalın sacların kullanılması beraberinde ağırlığın ve yakıt tüketiminin önemli ölçüde artmasını getirmektedir. Bu bağlamda düşük-orta mukavemetli gemi imalat çeliklerinin aşırı plastik deformasyon yöntemleri veya ısıl işlemler uygulanarak dayanımlarının geliştirilmesi oldukça önemlidir. Aşırı plastik deformasyon (APD) yöntemleri ile malzemenin kimyasal bileşiminde herhangi bir değişiklik yapmadan tane boyutunu küçülterek malzemenin mukavemetini arttırmak son dönemlerde sıklıkla kullanılmaktadır. APD yöntemleri arasında eş kanallı açısal presleme (EKAP) yöntemi yüksek oranda tane inceltme ve mukavemet arttırma özelliği bakımından öne çıkmaktadır. Literatür incelendiğinde EKAP yönteminin herhangi bir gemi inşa çeliğine uygulamasının olmadığı açıkca görülmektedir. Bu yüzden yapılan çalışmada gemi inşaatından yoğun bir kullanıma sahip düşük-orta mukavemetli Grade A gemi inşa çeliğine 300 0C’de tek paso EKAP uygulanmış ve EKAP sonrası çelikteki içyapısal ve mekanik özelliklerinin değişimleri incelenmiştir. İncelemeler sonucunda EKAP sonrası ortalama tane boyutunun 25 μm seviyesinden 7 μm seviyesine indiği ve tane boyutunda meydana gelen bu azalmanın sonucu olarak sertlik ve mukavemet değerlerinin ana yapıya göre önemli oranda arttığı belirlenmiştir. Öte yandan EKAP sonrası numunelere aşınma ve şekil verilebilirlik deneyleri de uygulanmış ve aşınma davranışının bir miktar iyileştiği şekil verilebilirliğin ise EKAP sonrası kötüleştiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışma kapsamında laboratuvar imkânlarının kullanılması noktasındaki katkılarından ötürü Karadeniz Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gençağa PÜRÇEK’e teşekkürü bir borç bilirim.

Kaynakça

  1. Aldajah, S.H., Ajayi, O.O., Fenske, G.R., David, S., 2009. Effect of friction stir processing on the tribological performance of high carbon steel. Wear, 267(1–4), 350-355.
  2. Becker, R., 1998. Effects of strain localization on surface roughening during sheet forming. Acta Materialia, 46(4), 1385-1401.
  3. Bhadeshia, H. ve Honeycombe, R., 2011. Steels: Microstructure and Properties, Elsevier Science,.
  4. Cheng, S., Spencer, J.A., Milligan, W.W., 2003. Strength and tension/compression asymmetry in nanostructured and ultrafine-grain metals. Acta Materialia, 51(15), 4505-4518.
  5. Demirtas, M., Kawasaki, M., Yanar, H., Purcek, G., 2018. High temperature superplasticity and deformation behavior of naturally aged Zn-Al alloys with different phase compositions. Materials Science and Engineering: A, 730, 73-83.
  6. Demirtas, M., Purcek, G., Yanar, H., Zhang, Z.J., Zhang, Z.F., 2015. Effect of equal-channel angular pressing on room temperature superplasticity of quasi-single phase Zn–0.3Al alloy. Materials Science and Engineering: A, 644, 17-24.
  7. Demirtaş, M., 2017. Çinko-Esaslı Süperplastik Alaşımların Geliştirilmesi ve Yapısal, Mekanik ve Titreşim Sönümleme Davranışlarının İncelenmesi. Trabzon, Karadeniz Teknik Üniversitesi.
  8. Dobatkin, S.V., Skrotzki, W., Rybalchenko, O.V., Terent’ev, V.F., Belyakov, A.N., Prosvirnin, D.V., Raab, G.I., Zolotarev, E.V., 2018. Structural changes in metastable austenitic steel during equal channel angular pressing and subsequent cyclic deformation. Materials Science and Engineering: A, 723, 141-147.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik, Giyilebilir Malzemeler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

27 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

25 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sekban, D. M. (2020). EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 8(1), 240-251. https://doi.org/10.21923/jesd.570536
AMA
1.Sekban DM. EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. MBTD. 2020;8(1):240-251. doi:10.21923/jesd.570536
Chicago
Sekban, Dursun Murat. 2020. “EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 8 (1): 240-51. https://doi.org/10.21923/jesd.570536.
EndNote
Sekban DM (01 Mart 2020) EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 8 1 240–251.
IEEE
[1]D. M. Sekban, “EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ”, MBTD, c. 8, sy 1, ss. 240–251, Mar. 2020, doi: 10.21923/jesd.570536.
ISNAD
Sekban, Dursun Murat. “EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 8/1 (01 Mart 2020): 240-251. https://doi.org/10.21923/jesd.570536.
JAMA
1.Sekban DM. EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. MBTD. 2020;8:240–251.
MLA
Sekban, Dursun Murat. “EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 8, sy 1, Mart 2020, ss. 240-51, doi:10.21923/jesd.570536.
Vancouver
1.Dursun Murat Sekban. EŞ KANALLI AÇISAL PRESLEME (EKAP) UYGULANAN GEMİ İNŞA ÇELİĞİNİN İÇYAPI VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. MBTD. 01 Mart 2020;8(1):240-51. doi:10.21923/jesd.570536

Cited By