TEMİZLİK ÇALIŞANLARININ ÇALIŞMA POZİSYONLARININ BAUA YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ: GIDA ÜRETİM FABRİKASI ÖRNEĞİ

Öz

Gıda üretim fabrikalarında yapılan temizlik işlerinde kaldırma, indirme, itme-çekme gibi işlerde oluşan uygunsuz çalışma pozisyonlarına bağlı olarak çalışanlarda kas iskelet sistemi hastalıkları meydana çıkabilmektedir. Araştırma kapsamında gıda üretim fabrikasında çalışan temizlik işçilerinin duruş pozisyonları BAUA yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. BAUA risk analizi metodunda yapılan işin türü, süresi ve iş yapılma esnasındaki fiziki özellikler ön plandadır. 1 ay süresince fabrikada tüm temizlik işleri izlenerek, hatalı duruş oluşturabilecek 101 adet fotoğraf çekilmiştir. 101 adet fotoğraf içerisinden, 5 tanesi manuel yapılan işler, 3 tanesi kaldırma işleri ve 4 tanesi itme-çekme işleri olarak iş bazından en uygun olan toplamda 12 adet çalışma pozisyonu seçilmiştir. Analiz sonuçlarına göre manuel yapılan işlerde risk seviyesinin daha yüksek olduğu, itme-çekme işlerinin orta riskli ve kaldırma işlerinin daha az riskli olduğu tespit edilmiştir. Temizlik çalışanlarının uygun fiziki duruşlarda çalışması, çalışma ortamındaki ergonomik risklerin giderilmesi, kas iskelet sistemi hastalıklarının azaltılması ve önlenmesi konularında önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomik Risk Analizi
• İş Sağlığı ve Güvenliği
• BAUA Yöntemi

ANAYSIS OF THE WORK POSTURES OF CLEANING WORKERS BY BAUA METHOD: A CASE STUDY OF FOOD PRODUCTION FACTORY

Öz

Musculoskeletal disorders can occur among cleaning workers in food production plants due to awkward working postures during lifting, lowering, pushing and pulling works. Within the scope of the research, the positions of the cleaning workers in the food production plant were analysed using the BAUA method. 101 photographs of incorrect posture were taken by monitoring all the cleaning works in the factory during one-month period. Among the 101 photos, 12 of them were chosen. 5 of them were manual works, 3 of them were lifting works and 4 of them were push-pull works. According to the results of the analysis, it was found that the risk level is higher in manual works, the push-pull works have medium risk and lifting works are less at risk. Suggestions have been made about the work of cleaning staff to have appropriate physical postures, to eliminate ergonomic risks in the work environment, to reduce and prevent musculoskeletal diseases.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomic Risk Analysis
• Occupational Health and Safety
• BAUA Method

Kaynakça

1. Atıcı H., Gönen D., Oral A., 2015. Çalışanlarda Zorlanmaya Neden Olan Duruşların REBA Yöntemi İle Ergonomik Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3), 239-244. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/195456
2. BAUA, 2019. İşyerinde Fiziksel Stresin Çok Seviyeli Risk Analizi. 1. Baskı. Dortmund: Federal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü. DOI: 10.21934 / baua: report20190821 https://www.baua.de/DE/Angebote/Publikationen/Berichte/F2333.html
3. Berber N., 2020. Reba, BAUA, Nıosh Ve Snook Tabloları Yöntemleriyle Ergonomik Risk Analizi İncelemesi: Gıda Sektörüne Yönelik Bir Uygulama. T.C. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
4. Budakoğlu İ., Akgün H.S., 2007. Kas İskelet Sistemi Hastalıklarının Dünyadaki Ve Ülkemizdeki Hastalık Yükü. İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 146, 20-23. https://www.ailevecalisma.gov.tr/isggm/dergiler/34.pdf
5. Bilir N., 2007. Mesleksel Kas İskelet Sistemi Hastalıkları. İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 146, 10-13. https://ailevecalisma.gov.tr/isggm/dergiler/34.pdf
6. Cengiz T.G., Pişkin K.K., 2013. Otomobil Koltuğu Kılıfı İmalatı Yapılan Bir Firmada RWL, REBA ve RULA Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Yük Kaldırma Analizleri. 19. Ulusal Ergonomi Kongresi Bildiriler Kitabı, Balıkesir.
7. Duran F.M., Köksal N.S., 2016. Reba Yöntemi Kullanılarak Düşük Maliyetli Ergonomik Çözümlerin Araştırılması. 8.İş Sağlığı ve Güvenliği Konferansı, Bildiri Tam Metinleri Kitabı, 2, 645. http://cisam.cu.edu.tr/Tr/Belgeler/8uluslararasibldr.pdf
8. Holte H.H., Tambs K., Bjerkedal T., 2000. Manual Work As Predictor For Disability Pensioning With Osteoarthritis Among The Employed İn Norway 1971–1990. International Journal Of Epidemiological Association, 29(3), 487-94. DOI: 10.1093/ije/29.3.487

9. Kahya E., Çicek E., 2019. Seramik Sektöründe Taşıma İşlemlerinde Ergonomik Risk Değerlendirmesi - Bir Pilot Çalışma. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 7(1), 47-58. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/591834
10. Morken T., Riise T., Moen B., Hauge H.V.S., Holien S., Langedrag A., Pedersen S., Saue L.L.I., Seljeb M.G., Thoppil V., 2003. Low Back Pain And Widespread Pain Predict Sickness Absence Among Industrial Workers. BMC Musculoskeletal Disorders, 21(4), 1-8.
11. Özel E., Çetik O., 2010. Mesleki Görevlerin Ergonomik Analizinde Kullanılan Araçlar Ve Bir Uygulama Örneği. Dumlupınar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22, 41-56. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpufbed/issue/36008/405251
12. Sevimli M., Atıcı U.H., Gündüz T., 2018. Pirinç Paketleme İşinde Çalışanların Çalışma Koşullarının Ergonomik Risk Analizleri İle Geliştirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 20(1), 38-54. https://doi.org/10.25092/baunfbed.369102
13. SGK, 2018. Sosyal Güvenlik Kurumu Yıllıkları. http://www.sgk.gov.tr/wps/portal/sgk/tr/kurumsal/istatistik/sgk_istatistik_yilliklari
14. Ülker O., 2020. Koltuk İmalatındaki Zorlanmaların BAUA Yöntemi İle Değerlendirilmesi. Ergonomi, 3(1), 45-54. DOI: 10.33439/ergonomi.704024
15. Yavuzkan G., Kaya K., Yağız M., Erdem M., Acar I., 2015. Ergonomi Risk Analizleri Yazılımlaştırılması Ergonomi- İş Sağlığı Güvenliği Risk Haritalandırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3), 603-614. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/195447
16. Yetim H., Gündüz T., 2015. Ergonomic Analysis Of Working Postures That Cause Strain On Workers That Work in Hand Placement Busıness Of Transportıng Contaıners. PressAcademia Procedia, 1(1), 1-10. https://doi.org/10.17261/pressacademia.2016118133
17. Yüce D., 2019. Otomotiv Sektöründe BAUA LMM Yöntemleriyle Ergonomik Risk Değerlendirilmesi: Teknik Servis Çalışmaları Vaka Analizi. T.C. Üsküdar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstititüsü, Tez Çalışması.