Araştırma Makalesi

Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi

Cilt: 13 Sayı: 1 16 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi

Öz

Amaç: Kronik bel ağrısı (KBA) olan hastalarda kor stabilizasyon egzersizlerine eklenen uyku hijyeni eğitimi ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük, uyku parametreleri üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: KBA tanısı konan bireyler, randomize olarak üç gruba ayrıldı. Birinci grup yalnızca TENS ve yüzeyel ısı uygulanan klasik fizyoterapi grubu (KFT), ikinci grup TENS, yüzeyel ısı ve kor stabilizasyon egzersizlerini içeren lumbar stabilizasyon egzersizi grubu (LSE) ve üçüncü grup TENS, yüzeyel ısı, kor lumbar stabilizasyon egzersizleri, solunum egzersizleri ve uyku hijyeni eğitimi uygulanan uyku hijyeni ve solunum egzersizleri grubudur (UHSE). Tüm gruplar, ilk aşamada 3 haftalık yüzyüze tedavi aldı. Daha sonra LSE ve UHSE grupları ilave olarak 5 hafta boyunca ev programlarına devam ettiler. Ağrı şiddeti Vizüel Ağrı Skalası ve McGill Ağrı Kısa Formu, özürlülük Oswestry Özürlülük İndeksi, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ve gündüz uykululuğu Epworth Uykululuk Ölçeği ile değerlendirildi. Değerlendirmeler tedavi başlangıcında, 3. haftada (tedavi sonrası) ve 8. haftada (takip dönemi) yapıldı. Bulgular: Başlangıç değerlerine kıyasla, tedavi sonrası ve takip döneminde gruplar arasında anlamlı farklar saptandı. LSE ve UHSE grupları, KFT grubuna göre ağrı şiddetini azaltma, özürlülük düzeyini düşürme, uyku kalitesini artırma ve gündüz uykululuğunu azaltmada daha etkili bulundu (p<0.05). Ancak, LSE ve UHSE grupları arasında bu parametrelerde anlamlı bir fark tespit edilmedi (p>0.05). Sonuç: Bu çalışma, LSE ve UHSE gruplarının, KFT grubuna kıyasla ağrı, özürlülük ve uyku parametrelerini iyileştirmede daha etkili olduğunu gösterdi. Uyku hijyeni eğitimi ve solunum egzersizlerinin eklenmesi, yalnızca kor stabilizasyon egzersizlerine kıyasla KBA hastalarında ek bir fayda sağlamadı. Uzun vadeli etkileri değerlendirmek için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

Clinical Trial Nr: NCT05212753

Etik Beyan

Bu araştırma protokolü Hasan Kalyoncu Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu (karar no:2021/031 tarih:18/11/2021) tarafından onaylandı.

Teşekkür

yok

Kaynakça

  1. Maher C, Underwood M, Buchbinder R. Non-specific low back pain. Lancet. 2017; 389:736-47.
  2. Hoy D, Bain C, Williams G, et al. A systematic review of the global prevalence of low back pain. Arthritis Rheum. 2012; 64:2028-2037.
  3. DePalma MG. Red flags of low back pain. JAAPA. 2020; 33:8-11.
  4. Dagenais S, Caro J, Haldeman S. A systematic review of low back pain cost of illness studies in the United States and internationally. Spine J. 2008; 8:8-20.
  5. Charokopos A, Card ME, Gunderson C, et al. The Association of Obstructive Sleep Apnea and Pain Outcomes in Adults: A Systematic Review. Pain Med. 2018;19(suppl_1): S69-S75. Jones JD, Mogali S, Comer SD. Polydrug abuse: a review of opioid and benzodiazepine combination use. Drug Alcohol Depend. 2012; 125:8-18.
  6. Krismer M, van Tulder M. Strategies for prevention and management of musculoskeletal conditions. Low back pain (non-specific). Best Pract Res Clin Rheumatol. 2007; 21:77-91.
  7. Qaseem A, Wilt TJ, McLean RM, et al. Noninvasive Treatments for Acute, Subacute, and Chronic Low Back Pain: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians. Ann Intern Med. 2017; 166:514-530.
  8. Björck-van Dijken C, Fjellman-Wiklund A, Hildingsson C. Low back pain, lifestyle factors and physical activity: a population based-study. J Rehabil Med. 2008; 40:864-869.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fizyoterapi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

28 Mart 2024

Kabul Tarihi

15 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gülyılmaz, S., & Tuncer, A. (2026). Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, 13(1), 11-24. https://doi.org/10.15437/jetr.1460724
AMA
1.Gülyılmaz S, Tuncer A. Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi. JETR. 2026;13(1):11-24. doi:10.15437/jetr.1460724
Chicago
Gülyılmaz, Samed, ve Ayşenur Tuncer. 2026. “Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi”. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation 13 (1): 11-24. https://doi.org/10.15437/jetr.1460724.
EndNote
Gülyılmaz S, Tuncer A (01 Nisan 2026) Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation 13 1 11–24.
IEEE
[1]S. Gülyılmaz ve A. Tuncer, “Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi”, JETR, c. 13, sy 1, ss. 11–24, Nis. 2026, doi: 10.15437/jetr.1460724.
ISNAD
Gülyılmaz, Samed - Tuncer, Ayşenur. “Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi”. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation 13/1 (01 Nisan 2026): 11-24. https://doi.org/10.15437/jetr.1460724.
JAMA
1.Gülyılmaz S, Tuncer A. Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi. JETR. 2026;13:11–24.
MLA
Gülyılmaz, Samed, ve Ayşenur Tuncer. “Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi”. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, c. 13, sy 1, Nisan 2026, ss. 11-24, doi:10.15437/jetr.1460724.
Vancouver
1.Samed Gülyılmaz, Ayşenur Tuncer. Kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni ve solunum egzersizlerinin ağrı, özürlülük ve uykuya etkisi. JETR. 01 Nisan 2026;13(1):11-24. doi:10.15437/jetr.1460724