EN
TR
Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi
Öz
Amaç: Bu tanımlayıcı çalışmada, kanser tanısı almış çocuk ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi amaçlandı.
Yöntem: Çalışmaya kanser tanısı almış ve bir yıldan uzun süredir tedavi gören 62 (yaş ortalaması 10,07± 3,83 yıl) ve sağlıklı 54 (yaş ortalaması 9,29±3,43 yıl) çocuk ve adölesan katıldı. Aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi için Pediatrik Veri Toplama Aracı (PVTA) kullanıldı. Kanser tanısı almış ve sağlıklı çocukların ve adölesanların katılım düzeyleri arasındaki fark düzeyini karşılaştırmak için Mann-Whitney U testi kullanıldı. Kanser tanısına göre katılım düzeylerini karşılaştırmak için ise Kruskal Wallis kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların %14,5’i akut lenfoblastik lösemi, %21’i lenfoma ve %64,5’i beyin tümörü tanısı almıştı. Kanser tanısı alan ve sağlıklı adölesanlar arasında PVTA testinin tüm alt parametreleri arasında anlamlı fark bulundu (p=0,001). Kanser türlerine göre global fonksiyon ve rahatlık (p=0,020), üst ekstremite fonksiyonu(p=0,001) ve fiziksel fonksiyon/spor parametreleri arasında anlamlı fark bulundu (p=0,006) özellikle beyin tümörü tanılı çocukların en fazla fonksiyonel sınırlılığa sahip olduğu bulundu. Transfer & mobilite(p=0,847), rahatlık /ağrısızlık (p=0,020) ve mutluluk & memnuniyet (p=0,061) parametrelerinde anlamlı fark bulunamadı.
Sonuç: Kanser tanısı alan çocuklarda tanı ve tedavi süreçlerine bağlı olarak uzun dönemde katılım kısıtlılıkları ortaya çıkmaktadır. Bu kısıtlılıklar özellikle fiziksel boyutta olmakla birlikte kanserin türüne göre değişkenlik göstermektedir. Bu süreçte çocukların ve adölesanların katılım kısıtlılıkları ve ilişkili nedenler detaylıca inceleyen ileri çalışmalar önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Çalışma protokolü XXXXX Kurumsal Etik Kurulu tarafından onaylandı (E-54022451-050.05.04-43888). Bu araştırmada sadece araştırmaya katılmaya gönüllü olan katılımcılardan veri toplanmıştır. Katılımcılara araştırmanın amacı ve önemi açıklanmış ve araştırmaya katılım için onayları alınmıştır. Araştırma yürütülürken Helsinki Deklarasyonu Prensipleri’ne bağlı kalınmıştır.
Teşekkür
Çalışmaya katılmayı kabul eden tüm çocuklar ve ailelerine teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Kaatsch P. Epidemiology of childhood cancer. Cancer Treat Rev. 2010;36:277-285.
- Kebudi R, Alkaya DU. Epidemiology and survival of childhood cancer in Turkey. Pediatr Blood Cancer. 2021;68.
- Erdmann F, Frederiksen LE, Bonaventure A, et al. Childhood cancer: survival, treatment modalities, late effects and improvements over time. Cancer Epidemiol. 2021;71:101733.
- Franco VI, Lipshultz SE. Cardiac complications in childhood cancer survivors treated with anthracyclines. Cardiol Young. 2015;25:107-116.
- Chen Y, Chow EJ, Oeffinger KC, et al. Traditional cardiovascular risk factors and individual prediction of cardiovascular events in childhood cancer survivors. J Natl Cancer Inst. 2020;112:256-265.
- Armstrong GT, Liu Q, Yasui Y, et al. Long-term outcomes among adult survivors of childhood central nervous system malignancies in the Childhood Cancer Survivor Study. J Natl Cancer Inst. 2009;101:946-958.
- Marmol-Perez A, Gil-Cosano JJ, Ubago-Guisado E, et al. Muscle strength deficits are associated with low bone mineral density in young pediatric cancer survivors: The iBoneFIT project. J Sport Health Sci. 2024;13:419-427.
- Armstrong GT, Liu Q, Yasui Y, et al. Late mortality among 5-year survivors of childhood cancer: a summary from the Childhood Cancer Survivor Study. J Clin Oncol. 2009;27:2328-2338.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fizyoterapi, Palyatif Bakım
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
16 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
5 Eylül 2024
Kabul Tarihi
25 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1
APA
Güney Yılmaz, G., Tanrıverdi, M., Şahin, S., & Cakir, F. (2026). Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, 13(1), 32-39. https://doi.org/10.15437/jetr.1543949
AMA
1.Güney Yılmaz G, Tanrıverdi M, Şahin S, Cakir F. Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi. JETR. 2026;13(1):32-39. doi:10.15437/jetr.1543949
Chicago
Güney Yılmaz, Güleser, Müberra Tanrıverdi, Sedef Şahin, ve Fatma Cakir. 2026. “Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi”. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation 13 (1): 32-39. https://doi.org/10.15437/jetr.1543949.
EndNote
Güney Yılmaz G, Tanrıverdi M, Şahin S, Cakir F (01 Nisan 2026) Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation 13 1 32–39.
IEEE
[1]G. Güney Yılmaz, M. Tanrıverdi, S. Şahin, ve F. Cakir, “Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi”, JETR, c. 13, sy 1, ss. 32–39, Nis. 2026, doi: 10.15437/jetr.1543949.
ISNAD
Güney Yılmaz, Güleser - Tanrıverdi, Müberra - Şahin, Sedef - Cakir, Fatma. “Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi”. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation 13/1 (01 Nisan 2026): 32-39. https://doi.org/10.15437/jetr.1543949.
JAMA
1.Güney Yılmaz G, Tanrıverdi M, Şahin S, Cakir F. Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi. JETR. 2026;13:32–39.
MLA
Güney Yılmaz, Güleser, vd. “Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi”. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, c. 13, sy 1, Nisan 2026, ss. 32-39, doi:10.15437/jetr.1543949.
Vancouver
1.Güleser Güney Yılmaz, Müberra Tanrıverdi, Sedef Şahin, Fatma Cakir. Çocukluk çağı kanseri tanılı çocuklar ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi. JETR. 01 Nisan 2026;13(1):32-9. doi:10.15437/jetr.1543949