UZAKTAN TÜRKÇE DERSLERİNDE ÖĞRETİM TEKNİKLERİ VE MATERYAL KULLANILABİLİRLİĞİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 1, 110 - 127, 11.07.2025

Büşra Özcan , Mehmet Ali Hamedoğlu

https://doi.org/10.32568/jfce.1711641

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmenlerinin uzaktan eğitim sürecinde öğretim yöntem ve tekniklerini ne ölçüde kullandıklarını araştırmak, belirli teknikleri kullanmama nedenlerini belirlemek ve materyal kullanım düzeylerini değerlendirmektir. Araştırmacılar tarafından geliştirilen bir ölçek kullanılarak 34 öğretim tekniğinin kullanım düzeyleri, kullanılmama nedenleri ve materyal kullanım düzeyleri değerlendirilmiştir. Çalışma, basit betimsel bir tarama modeli kullanılarak, çevrimiçi bir platform üzerinden rastgele örnekleme yoluyla seçilen Sakarya'daki 324 Türkçe öğretmeniyle yürütülmüştür. Bulgular, en sık kullanılan tekniklerin Soru-Cevap, Ödev ve Beyin Fırtınası, en az kullanılan tekniklerin ise Tereyağlı Ekmek, "Elma De ve Git", "Armut De ve Kal" ve Pazar Yeri Tekniği olduğunu ortaya koymuştur. Bazı tekniklerin kullanılmamasının temel nedenleri arasında ilgili kaynakların farkında olmama, mevcut kaynakların eksikliği, mevcut kaynakların nasıl kullanılacağı konusunda bilgi eksikliği ve bunlara erişememe yer almıştır. Çalışmada ayrıca altı tür materyalin kullanımı değerlendirilmiştir: Ders kitapları, EBA içeriği, görsel, işitsel, görsel-işitsel ve dijital platformlar. Türkçe öğretmenlerinin uzaktan eğitim sırasında altı tür materyali de kapsamlı bir şekilde kullandıkları ve bu durumun öğretim materyallerinin çevrimiçi öğretim uygulamalarına güçlü bir şekilde entegre edildiğini gösterdiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Türkçe Öğretimi , Uzaktan Eğitim , Öğretim Teknikleri , Materyal Kullanımı , Uzaktan Eğitimde Öğretim Teknikleri

Teachers' Opinions on Teaching Techniques and Material Usability in Distance Turkish Lessons

Öz

The aim of this study was to investigate the extent to which Turkish language teachers utilized instructional methods and techniques during the distance education process, to identify reasons for not using certain techniques, and to evaluate their level of material usage. A scale developed by the researchers was used to assess the usage levels of 34 instructional techniques, the reasons for non-use, and material usage levels. The study employed a simple descriptive survey model and was conducted with 324 Turkish language teachers in Sakarya, selected through random sampling via an online platform. Findings revealed that the most frequently used techniques were Question-Answer, Homework, and Brainstorming, while the least used were Butter-Bread, “Say Apple and Go,” “Say Pear and Stay,” and the Marketplace Technique. The primary reasons for not using some techniques included unawareness of relevant resources, lack of available resources, lack of knowledge on how to use existing resources, and inability to access them. The study also assessed the use of six types of materials: textbooks, EBA content, visual, auditory, audiovisual, and digital platforms. It was found that Turkish language teachers made extensive use of all six material types during distance education, indicating a strong integration of instructional materials into their online teaching practices.

Anahtar Kelimeler

Turkish Language Teaching , Distance Education , Instructional Techniques , Material Usage , Instructional Techniques in Distance Education

Kaynakça

• Akyol, H., & Şahin, A. (2020). Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
• Arıcı, A. F. (2006). Türkçe Öğretiminde Kullanılan Strateji-Yöntem ve Teknikler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 299-307. Available from ttps://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/issue/2817/37941
• Aydın, E. (2020). Covid-19 döneminde EBA TV üzerinden yapılan Türkçe derslerinin değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 877-894. DOI: 10.37669/milliegitim.787592
• Aydemir, M. (2018). Uzaktan eğitim program, ders ve materyal tasarımı. Ankara: Eğitim Yayınevi.
• Covill, A. E. (2011). College students' perceptions of the traditional lecture method. College Student Journal, 45(1), 92-102. Available from https://eric.ed.gov/?id=EJ996351
• Çilenti, M. (1984). Eğitim teknolojisi ve öğretim, Ankara: Kadıoğlu Matbaası.
• Demirel, Ö. (2017). Öğretim ilke ve yöntemleri öğretme sanatı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
• Demirkan, Ö., & Saraçoğlu, G. (2016). Anadolu lisesi öğretmenlerinin derslerde kullandiklari öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin görüşleri. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 2(1), 1-11. Available from https://dergipark.org.tr/tr/pub/jilses/issue/23621/251570
• Güneş, F. (2012). Testlerden etkinliklere Türkçe öğretimi. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 1(1), 31-42. Available from https://oaji.net/articles/2014/1069-1406113179.pdf
• Güneş, F. (2015). Oyunla öğrenme yaklaşımı. Turkish Studies, 10(11), 773-786. Available from https://www.acarindex.com/turkish-studies-elektronik/oyunla-ogrenme-yaklasimi-135656
• Güneyli, A. (2007). Etkin öğrenme yaklaşımının ana dili eğitiminde okuma ve yazma becerilerini geliştirmeye etkisi (Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). Available from http://hdl.handle.net/20.500.12575/28177
• Kayabaşı, Y. (2012). Öğretmenlerin öğretim sürecinde kullandıkları öğretim yöntem ve teknikleri ile bunları tercih etme nedenleri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(27), 45-65. Available from https://dergipark.org.tr/tr/pub/baunsobed/issue/50194/646294
• Kavcar, C., Oğuzkan, F., & Sever, S. (1997). Türkçe öğretimi. Ankara: Engin Yayınları
• Kırmızıgül, H. G. (2020). Covid-19 salgını ve beraberinde getirdiği eğitim süreci. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 283-289. Available from https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/54658/725274
• Nalçacı, A., & Ercoşkun, M. H. (2005). İlköğretim sosyal bilgiler derslerinde kullanılan materyaller. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, 141-154. Available from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunikkefd/issue/2772/37082
• Sönmez, V. (2003). Program geliştirmede öğretmen el kitabı. Ankara: Anı Yayıncılık.
• Şimşek, H., Hırça, N., & Coşkun, S. (2012). İlköğretim fen ve teknoloji öğretmenlerinin öğretim yöntem ve tekniklerini tercih ve uygulama düzeyleri: Şanlıurfa İli Örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 249-268. Available from https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19552/208334
• Taşkaya, M., & Bal, T. (2009). Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretim yöntemlerine ilişkin görüşleri. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi. 27, 173 -185. Available from https://docplayer.biz.tr/14441865-Sinif-ogretmenlerinin-sosyal-bilgiler-ogretim-yontemlerine-iliskin-gorusleri.html
• Türker A., & Dündar, E. (2020). COVID-19 pandemi sürecinde eğitim bilişim ağı (EBA) üzerinden yürütülen uzaktan eğitimlerle ilgili lise öğretmenlerinin görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 323-342. DOI: 10.37669/milliegitim.738702
• Uygun, K., & Kılıçkara, S. (2019). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğretim teknolojileri ve materyal kullanımına ilişkin görüşleri. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 90-108. Available from https://dergipark.org.tr/tr/pub/usakead/issue/50145/631151
• Ülger, N., & Piyal, B. (2000). Ankara sağlık meslek liseleri öğretmen ve öğrencilerinin meslek dersleri öğretiminde kullanılan yöntem, araç, kaynak ve sınav tekniklerine ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 53(3), 173-179. DOI: 10.1501/Tipfak_0000000300
• Yanpar, Ş. T., & Yıldırım, S. (1999). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Anı Yayıncılık. Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.