Research Article

Farklı defitinizasyon yöntemleriyle işlenmiş buğday kepeğinin genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalık üretiminde kullanımı ve ürün kalitesi üzerine etkileri

Volume: 12 Number: 2 February 23, 2026
EN TR

Farklı defitinizasyon yöntemleriyle işlenmiş buğday kepeğinin genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalık üretiminde kullanımı ve ürün kalitesi üzerine etkileri

Abstract

Bu çalışmada, farklı defitinizasyon yöntemlerinin (otoklavlama, fermentasyon ve enzimatik) buğday kepeği üzerinde yarattığı etkiler ve bu kepeklerin genleştirilmiş tahıl bazlı ürünlerin kalitesi üzerine yansımaları araştırılmıştır. Defitinize edilmiş kepekler formülasyona %0–15 oranlarında ikame edilmiş ve renk parametreleri, fiziksel özellikler (çap ve yayılma oranı), fitik asit içeriği ve duyusal özellikler açısından değerlendirilmiştir. 121 °C’de 30 dakika otoklavlanmasıyla elde edilen modifiye kepeğin artan oranı, ürün çapını belirgin şekilde azaltmış, genleşme kapasitesini düşürmüş ve daha koyu yüzey rengine yol açmıştır. Saccharomyces cerevisiae ile 37 °C’de 24 saat fermente edilerek elde edilen modifiye kepek, özellikle gevreklik ve genel beğeni skorlarını artırarak duyusal kalite açısından en olumlu sonucu sağlamıştır. Fitaz ile 37 °C’de 24 saat enzimatik olarak modifiye edilen kepek ise özellikle %5 ikame düzeyinde yayılma oranının 4.12’ye kadar yükselmesiyle yapısal özelliklerde iyileşme sağlamıştır. Fitik asit içeriği açısından değerlendirildiğinde, hammaddelerde 655–773 mg/100 g aralığında bulunan başlangıç değerleri genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalık ürünlerinde farklı seviyelere ulaşmıştır. İşlem görmemiş kepek katkılı genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalıklarda fitik asit miktarı ~900 mg/100 g ile en yüksek seviyeye çıkarken, fitaz uygulamasıyla üretilen örneklerde bu değer 600 mg/100 g seviyelerine kadar düşmüştür. Fermentasyon ve otoklavlama gruplarında ise fitik asit düzeyleri orta seviyelerde kalmıştır (650–750 mg/100 g). En yüksek tüketici kabulü fermente kepek katkılı örneklerde elde edilmiştir. Bulgular, özellikle fermentasyonun fonksiyonel atıştırmalıkların tüketici kabulünü artırmada, fitazın ise besinsel değerini geliştirmede umut vadeden yaklaşımlar olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

Ethical Statement

I declare that no experiments were conducted on human or animal subjects in this study and therefore no ethics committee approval was required.

References

  1. AACC (2010). Approved Methods of the AACC. St. Paul, MN, USA: Cereals and Grains Association. ISBN: 978-1-891127-68-2
  2. Aarestrup, J., Gamborg, M., Tilling, K., Ulrich, L.G., Sørensen, T.I., Baker, J.L. (2012). Childhood body mass index growth trajectories and endometrial cancer risk. International Journal of Cancer, 140(2), 310-315. https://doi.org/10.1002/ijc.30464
  3. Anderson, J.W., & Chen, W.L. (1979). Plant fiber. Carbohydrate and lipid metabolism. The American journal of clinical nutrition, 32(2), 346-363. https://doi.org/10.1093/ajcn/32.2.346
  4. Arendt, E.K., Ryan, L.A., & Dal Bello, F. (2007). Impact of sourdough on the texture of bread. Food microbiology, 24(2), 165-174. https://doi.org/10.1016/j.fm.2006.07.011
  5. Barros, F., Awika, J.M., & Rooney, L.W. (2012). Interaction of tannins and other sorghum phenolic compounds with starch and effects on in vitro starch digestibility. Journal of agricultural and food chemistry, 60(46), 11609-11617. https://doi.org/10.1021/jf3034539
  6. Beta, T., Nam, S., Dexter, J. E., & Sapirstein, H.D. (2005). Phenolic content and antioxidant activity of pearled wheat and roller‐milled fractions. Cereal chemistry, 82(4), 390-393. https://doi.org/10.1094/CC-82-0390
  7. Brejnholt, S.M., Dionisio, G., Glitsoe, V., Skov, L.K., & Brinch‐Pedersen, H. (2011). The degradation of phytate by microbial and wheat phytases is dependent on the phytate matrix and the phytase origin. Journal of the Science of Food and Agriculture, 91(8), 1398-1405. https://doi.org/10.1002/jsfa.4324
  8. Călinoiu, L.F., & Vodnar, D.C. (2018). Whole grains and phenolic acids: A review on bioactivity, functionality, health benefits and bioavailability. Nutrients, 10(11), 1615. https://doi.org/10.3390/nu10111615

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Food Technology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

February 23, 2026

Publication Date

February 23, 2026

Submission Date

September 30, 2025

Acceptance Date

November 26, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 2

APA
Eymir, Ö. (2026). Farklı defitinizasyon yöntemleriyle işlenmiş buğday kepeğinin genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalık üretiminde kullanımı ve ürün kalitesi üzerine etkileri. Food and Health, 12(2), 110-122. https://doi.org/10.3153/FH26010
AMA
1.Eymir Ö. Farklı defitinizasyon yöntemleriyle işlenmiş buğday kepeğinin genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalık üretiminde kullanımı ve ürün kalitesi üzerine etkileri. Food Health. 2026;12(2):110-122. doi:10.3153/FH26010
Chicago
Eymir, Öznur. 2026. “Farklı Defitinizasyon Yöntemleriyle Işlenmiş Buğday Kepeğinin Genleştirilmiş Tahıl Bazlı Atıştırmalık üretiminde Kullanımı Ve ürün Kalitesi üzerine Etkileri”. Food and Health 12 (2): 110-22. https://doi.org/10.3153/FH26010.
EndNote
Eymir Ö (April 1, 2026) Farklı defitinizasyon yöntemleriyle işlenmiş buğday kepeğinin genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalık üretiminde kullanımı ve ürün kalitesi üzerine etkileri. Food and Health 12 2 110–122.
IEEE
[1]Ö. Eymir, “Farklı defitinizasyon yöntemleriyle işlenmiş buğday kepeğinin genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalık üretiminde kullanımı ve ürün kalitesi üzerine etkileri”, Food Health, vol. 12, no. 2, pp. 110–122, Apr. 2026, doi: 10.3153/FH26010.
ISNAD
Eymir, Öznur. “Farklı Defitinizasyon Yöntemleriyle Işlenmiş Buğday Kepeğinin Genleştirilmiş Tahıl Bazlı Atıştırmalık üretiminde Kullanımı Ve ürün Kalitesi üzerine Etkileri”. Food and Health 12/2 (April 1, 2026): 110-122. https://doi.org/10.3153/FH26010.
JAMA
1.Eymir Ö. Farklı defitinizasyon yöntemleriyle işlenmiş buğday kepeğinin genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalık üretiminde kullanımı ve ürün kalitesi üzerine etkileri. Food Health. 2026;12:110–122.
MLA
Eymir, Öznur. “Farklı Defitinizasyon Yöntemleriyle Işlenmiş Buğday Kepeğinin Genleştirilmiş Tahıl Bazlı Atıştırmalık üretiminde Kullanımı Ve ürün Kalitesi üzerine Etkileri”. Food and Health, vol. 12, no. 2, Apr. 2026, pp. 110-22, doi:10.3153/FH26010.
Vancouver
1.Öznur Eymir. Farklı defitinizasyon yöntemleriyle işlenmiş buğday kepeğinin genleştirilmiş tahıl bazlı atıştırmalık üretiminde kullanımı ve ürün kalitesi üzerine etkileri. Food Health. 2026 Apr. 1;12(2):110-22. doi:10.3153/FH26010

16339
 

Journal is licensed under a

CreativeCommons Attribtion-ShareAlike 4.0 International Licence  14627 1331027042

Diamond Open Access refers to a scholarly publication model in which journals and platforms do not charge fees to either authors or readers.

Open Access Statement:

This is an open access journal which means that all content is freely available without charge to the user or his/her institution. Users are allowed to read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of the articles, or use them for any other lawful purpose, without asking prior permission from the publisher or the author. This is in accordance with the BOAI definition of open access.

Archiving Policy:

27222
 

Archiving is done according to ULAKBİM "DergiPark" publication policy (LOCKSS).