ENDEMİK ALYSSUM PATERI SUBSP. PATERI’NİN ANATOMİSİ

Öz

Amaç: Alyssum pateri Nyár. subsp. pateri Türkiye'de "kanatlı kevke" olarak bilinen endemik bir bitkidir. Bitki çok yıllık ve yarı çalı formundadır. Bitki geleneksel olarak Bingöl (Türkiye)’de romatizma tedavisinde haricen kullanılmaktadır. Bitkilerin anatomik yapılarının mikroskobik analizi, taksonomik sınıflandırma için yararlı bilgiler sağlayabilir. Işık mikroskobu analizi, tıbbi bitkilerin tanımlanmasında yaygın olarak kullanılan ve etkili bir yöntemdir. Bu çalışmada A. pateri subsp. pateri'nin anatomik yapıları incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bitki materyali Ankara (Türkiye)'dan toplandı. Numuneler %70 alkol içinde korunmuştur. Enine ve yüzey kesitleri jilet yardımıyla elle kesilerek mikroskobik preparat formuna getirildi. Anatomik analiz ve mikro fotoğraflar için Leica DM 4000B mikroskop kullanıldı. Sonuç ve Tartışma: Alyssum pateri subsp. pateri'nin yaprak, yaprak sapı ve gövdesinin anatomik karakterleri ortaya konulmuştur. Yaprak dorsiventraldir ve 1-2 sıra palizat parankiması içerir. Crucifer tip stomalar ve stellat tüyler alt epidermiste bulunur. Yaprak sapının enine kesiti sulkattır ve epidermal tabakada stellat tüyler görülür. Ana damar yay şeklindedir ve buna yan damarlar eşlik eder. Gövde disk şeklindedir. Gövde epidermisi stellat tüyler içerir. İletim demetlerinin ksilem şeritleri arasındaki interfasiküler doku odunlaşmış hücrelerden oluşur. İletim demetleri, perisiklik bir sklerenkimatik başlık ile sarılıdır.

Anahtar Kelimeler

• Alyssum pateri subsp. pateri
• bitki anatomisi
• Brassicaceae
• farmasötik botanik
• tıbbi bitkiler

ANATOMY OF THE ENDEMIC ALYSSUM PATERI SUBSP. PATERI

Öz

Objective: Alyssum pateri Nyár. subsp. pateri is an endemic plant known as "kanatlı kevke" in Türkiye. The plant is perennial and in semi-shrub form. The plant is traditionally used externally in the treatment of rheumatism in Bingöl (Türkiye). Microscopic analysis of the anatomical structures of plants can provide useful information for taxonomic classification. Light microscopy analysis is a widely used and effective method for the identification of medicinal plants. In this study, the anatomical features of the A. pateri subsp. pateri were examined. Material and Method: The plant material was collected from Ankara (Türkiye). The samples were protected in 70% alcohol. The cross and surface sections were cut by hand with a razor blade into microscopic preparation form. A Leica DM 4000B microscope was used for anatomical analysis and micro photographs. Result and Discussion: The anatomical characters of the leaf, petiole and stem of the Alyssum pateri subsp. pateri were revealed. The leaf is dorsiventral and contains 1-2 rows of palisade parenchyma. Cruciferous stomata and stellate hairs are located on the lower epidermis. The petiole cross-section is sulcate and stellate hairs are observed in the epidermal layer. The main vein is arc-shaped and is accompanied by lateral veins. The stem is disc-shaped. Stem epidermis contains stellate hairs. The interfascicular tissue between the xylem strands of the vascular bundles is composed lignified cells. Vascular bundles are surrounded by a pericyclic sclerenchymatous cap.

Anahtar Kelimeler

• Alyssum pateri subsp. pateri
• Brassicaceae
• medicinal plants
• pharmaceutical botany
• plant anatomy

Kaynakça

1. 1. Davis, P.H. (1965). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, vol. 1, Edinburgh University Press, Edinburgh. p.399-400.
2. 2. POWO (2023). Plants of the World Online. Facilitated by the Royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet; http://www.plantsoftheworldonline.org. Accessed date: 14.07.2023.
3. 3. Evans, W. (1999). Trease and Evans pharmacognosy, WB Saunders. p.28.
4. 4. Shankar, S., Segaran, G., Sundar, R.D.V., Settu, S., Sathiavelu, M. (2019). Brassicaceae-A classical review on its pharmacological activities. International Journal of Pharmaceutical Sciences Review and Research, 55(1), 107-113.
5. 5. Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., Babaç, M.T. (2012). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler), Nezahat Gökyigit Botanik Bahçesi Yayınları, Flora Dizisi I.
6. 6. Polat, R., Cakilcioglu, U., Satıl, F. (2013). Traditional uses of medicinal plants in Solhan (Bingöl-Turkey). Journal of Ethnopharmacology, 148(3), 951-963. [CrossRef]
7. 7. Polat, R., Satıl, F. (2012). An ethnobotanical survey of medicinal plants in Edremit Gulf (Balıkesir-Turkey). Journal of Ethnopharmacology, 139(2), 626-641. [CrossRef]
8. 8. Kültür, Ş. (2007). Medicinal plants used in Kırklareli province (Turkey). Journal of Ethnopharmacology, 111(2), 341-364. [CrossRef]

9. 9. Hürkul, M.M., Yayla, Ş. (2021). Leaf anatomy of Quercus macranthera subsp. syspirensis (K. Koch) Menitsky. Biyolojik Çeşitlilik ve Koruma, 14(3), 405-410. [CrossRef]
10. 10. Hürkul, M.M, Yayla, Ş. (2023). The anatomical features of Cirsium caucasicum (Adams) Petr. (Asteraceae): Root, stem, leaf and phyllary. Journal of Research in Pharmacy, 27(1). [CrossRef]
11. 11. Hürkul, M.M. (2021). Leaf, stem and root anatomy of Consolida thirkeana (Boiss.) Bornm. (Ranunculaceae). Journal of Research in Pharmacy, 25(4), 415-419. [CrossRef]
12. 12. İlhan, M., Hürkul, M.M. (2022). Comparative anatomy of flowering and sterile shoot leaf of Hedera helix L. (Araliaceae). Biyolojik Çeşitlilik ve Koruma, 15(1), 22-29. [CrossRef]
13. 13. TF (2017). Türk Farmakopesi, genel monograflar I, Ankara, Türkiye: T.C. Sağlık Bakanlığı.
14. 14. Metcalfe, C.R., Chalk, L. (1965). Anatomy of the dicotyledons. Vol. II. Oxford Press.