Derleme

KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ

Cilt: 48 Sayı: 1 20 Ocak 2024
PDF İndir
EN TR

KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Katekolaminler olarak adlandırılan monoamin yapısındaki 3,4-dihidroksifeniletilamin türevi dopamin, epinefrin ve norepinefrin, çok önemli biyolojik rolleri olan endojen bileşiklerdir. Katekol yapısı taşıyan bu biyomoleküllerin, kendine özgü reseptörleri uyararak, organizmadaki pek çok sistemi kontrol ettiği bilinmektedir. Özellikle bu endojen bileşiklerin, adrenerjik ve dopaminerjik sistem üzerinden uyarıcı etkilerinin olduğu görülmektedir. Pek çok biyolojik süreçte hormon veya nörotransmitter olarak yer alan bu bileşikler, terapötik önemleri nedeniyle sentetik olarak da elde edilerek klinikte kullanılmaktadır. Ayrıca, endojen katekolaminlerin farmakolojik ve farmasötik özelliklerini iyileştirmek amacıyla, kimyasal modifikasyonlar ile yeni pek çok türevi geliştirilmiştir. Klinikteki kullanımlarının geniş ve önemli olması, bu bileşikleri araştırmacılar için değerli kılmaktadır. Katekolamin ve türevi bileşiklerin aktivitelerinin incelenmesi kadar kimyasal yapılarının anlaşılması ve sentez yöntemlerinin araştırılması da yeni türevlerin geliştirilmesi açısından çok önemlidir. Sonuç ve Tartışma: Bu nedenle bu çalışmada klinik önemleri olan katekolamin türevlerinin yapıları ve özellikleri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda katekolaminlerin kimyasal özellikleri, biyosentezleri ve sentetik olarak elde edilme yöntemleri ile biyolojik aktiviteleri ve klinikteki kullanımları ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Nikolajsen, R.P.H., Hansen, A.M. (2001). Analytical methods for determining urinary catecholamines in healthy subjects. Analytica Chimica Acta, 449, 1-15. [CrossRef]
  2. 2. Nagatsu, T. (1973). Biochemistry of Catecholamines; the Biochemical Method, University Park Press, Baltimore, p. 362.
  3. 3. Doğan, P. (2005). Katekolamin biosentezi ve metabolik etkileri. Türkiye Klinikleri Dahili Tıp Bilimleri Dergisi, 1(3), 88-92.
  4. 4. Clark, C.R., Geffen, G.M., Geffen, L.B. (1987). Catecholamines and attention II: Pharmacological studies inormal humans. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 4, 353-364. [CrossRef]
  5. 5. Vieira, I.C., Fatibello-Filho, O. (1998). Spectrophotometric determination of methyldopa and dopamine in pharmaceutical formulations using a crude extract of sweet potato root (Ipomoea batatas (L.) Lam.) as enzymatic source. Talanta, 46(4), 559-564. [CrossRef]
  6. 6. Mete, S. Ders notu, Otonom Sinir Sistemine Giriş, Nevşehir Üniversitesi. Web site. Erişim adresi https://sistem.nevsehir.edu.tr/bizdosyalar/c2f433923e6615b388e1cca9a9777378/TTP%20Farmakoloji%202-Otonom%20sininr%20sistemi.pdf. Erişim tarihi: 04.05.2023.
  7. 7. Drugbank, Norepinefrin Web site. Erişim adresi https://go.drugbank.com/drugs/DB00368. Erişim tarihi: 04.05.2023.
  8. 8. Hardman, J.G., Limbird, L.E., Gilman, A.G. (2006). Goodman ve Gilman´s The Pharmacological Basis of Therapeutics, 11th ed, New York, p. 249.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eczacılık Bilimleri

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

30 Kasım 2023

Yayımlanma Tarihi

20 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

30 Eylül 2023

Kabul Tarihi

9 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 48 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tarı, Ö., & Kürtül, M. (2024). KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, 48(1), 366-383. https://doi.org/10.33483/jfpau.1369190
AMA
1.Tarı Ö, Kürtül M. KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2024;48(1):366-383. doi:10.33483/jfpau.1369190
Chicago
Tarı, Özden, ve Mustafa Kürtül. 2024. “KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 48 (1): 366-83. https://doi.org/10.33483/jfpau.1369190.
EndNote
Tarı Ö, Kürtül M (01 Ocak 2024) KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 48 1 366–383.
IEEE
[1]Ö. Tarı ve M. Kürtül, “KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ”, Ankara Ecz. Fak. Derg., c. 48, sy 1, ss. 366–383, Oca. 2024, doi: 10.33483/jfpau.1369190.
ISNAD
Tarı, Özden - Kürtül, Mustafa. “KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 48/1 (01 Ocak 2024): 366-383. https://doi.org/10.33483/jfpau.1369190.
JAMA
1.Tarı Ö, Kürtül M. KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2024;48:366–383.
MLA
Tarı, Özden, ve Mustafa Kürtül. “KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, c. 48, sy 1, Ocak 2024, ss. 366-83, doi:10.33483/jfpau.1369190.
Vancouver
1.Özden Tarı, Mustafa Kürtül. KLİNİKTE ÖNEMLİ OLAN KATEKOLAMİN VE TÜREVLERİNİN YAPILARININ İNCELENMESİ. Ankara Ecz. Fak. Derg. 01 Ocak 2024;48(1):366-83. doi:10.33483/jfpau.1369190

Kapsam ve Amaç

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.