ANKARA BÖLGESİNDE SON KULLANMA TARİHİ GEÇMİŞ VE KULLANILMAMIŞ İLAÇLARIN YAYGINLIĞININ ARAŞTIRILMASI

Öz

Amaç: İlaç Pazar payının artması ve bilinçsizce kullanılan ilaçlardan dolayı, kullanılmayan veya son kullanım tarihi geçmiş ilaçlar çevreye zarar verecek şekilde atılıyor. Bu çalışmada atık ilaçları kaynağından azaltma amacı ile hangi ilaçların evsel atık olarak toplama noktalarına getirildiğini incelemektir Gereç ve Yöntem: Ankara bölgesinde, düşük ve yüksek gelir düzeyinde görev yapan spontan olarak seçilen 12 adet eczanede toplanan ilaçlar, bir yıl boyunca farklı dönemlerde kayıt altına alınıp, sonuçları istatiksel olarak değerlendirilmiştir. 4852 adet atık ilaç tasnif edilmiş ve farmasötik dosaj formu ve endikasyonuna göre sınıflandırılmıştır Sonuç ve Tartışma: 521 adet ilaç hiç açılmadan atılmıştır. Ayrıca sosyo-ekonomik açıdan hangi ilaç grupların atık oluşturduğu görülmüştür. Çevreye verilen zararın yanında bütçede açık oluşturan ilaç atığını engellemek için bir ön görü oluşturmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Akılcı ilaç kullanımı
• atık ilaç
• çevre bilinci
• farmasötik dozaj form

INVESTIGATION OF THE PREVALENCE OF EXPIRED AND UNUSED PHARMACEUTICALS IN THE ANKARA REGION

Öz

Objective: Due to the increase in the market share of pharmaceuticals and the unconscious use of medicines, unused or expired medicines are being discarded in a way that harms the environment. This study aims to examine which medicines are brought to collection points as household waste in order to reduce waste medicines from the source. Material and Method: The medicines collected in 12 spontaneously selected pharmacies operating in low and high income levels in the Ankara region were recorded at different periods during one year and the results were statistically evaluated. 4852 waste medicines were sorted and classified according to pharmaceutical dosage form and indication Result and Discussion: Unopened 521 medicines were discarded. In addition, it was seen which drug groups create waste in socio-economic terms. In addition to the damage to the environment, it has created a foresight to prevent drug waste that creates a deficit in the budget.

Anahtar Kelimeler

• Environmental awareness
• pharmaceutical dosage form
• rational drug use
• waste medicines

Etik Beyan

no need for ethical aprovement

Teşekkür

Pharma Botanica Atık İlaç Yönetim Sistemi başkanı Mehmet Saydam'a eczane seçiminde yardımlarından ve uzmanlığını paylaştığı için şükranlarımı sunuyorum.

Kaynakça

1. 1. Saroa, A., Singh, A., Jindal, N., Kumar, R., Singh, K., Guleria, P., Boopathy, R., Kumar, V. (2023). Nanotechnology-assisted treatment of pharmaceuticals contaminated water. Bioengineered, 14, 2260919. [CrossRef]
2. 2. Ruhoy, I.S., Daughton, C.G. (2008). Beyond the medicine cabinet: An analysis of where and why medications accumulate. Environment International, 34, 1157-1169. [CrossRef]
3. 3. Rivera-Utrilla, J., Sanchez-Polo, M., Ferro-Garcia, M.A., Prados-Joya, G., Ocampo-Perez, R. (2013). Pharmaceuticals as emerging contaminants and their removal from water. Chemosphere, 93, 1268-1287. [CrossRef]
4. 4. Jureczko, M., Kalka, J. (2020). Cytostatic pharmaceuticals as water contaminants. European Journal of Pharmacology, 866, 172816. [CrossRef]
5. 5. Kumkar, P., Verma, C.R., Hysek, S., Pise, M., Zoltowska, S., Gosavi, S.M., Mercl, F., Bozik, M., Praus, L., Hankova, K., Rinn, R., Kloucek, P., Petrtyl, M., Kalous, L. (2023). Contaminants and their ecological risk assessment in beach sediments and water along the Maharashtra coast of India: A comprehensive approach using microplastics, heavy metal(loid)s, pharmaceuticals, personal care products and plasticisers. The Science of Total Environment, 892, 164712. [CrossRef]
6. 6. Officinal Newspaper Web site. (2019). Retrieved April 24, 2023, Zero waste regulation Number: 30829, from https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/07/20190712-9.htm. Accessed date: 12.07.2019.
7. 7. Shabani, T., Jerie, S. (2023). A review of the applicability of environmental management systems in waste management in the medical sector of Zimbabwe. Environmental Monitoring and Assessment, 195, 789. [CrossRef]