Derleme

GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 48 Sayı: 3 10 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Amaç: Sentetik gıda boyaları, endüstriyel ve ticari ürünlerin görünümünü iyileştiren ve lezzetini artıran önemli bileşenlerden biridir. Ancak, çoğunlukla azo fonksiyonel gruplar ve aromatik halkalar içeren kimyasal yapılarından dolayı, bu maddelerin insan sağlığına potansiyel olarak zararlı olabileceği konusunda endişeler bulunmaktadır. Birçok çalışma, azo grubuna dahil olan boyaların aşırı duyarlılık reaksiyonlarına neden olabilen nitro türevleri olduğunu, bağırsak mikroflorası tarafından oluşan metabolitlerin mutajenez ve karsinojenez çalışmalarının odak noktasında yer aldığını belirtmiştir. Çeşitli çalışmalar, azo boyaların erkek reprodüktif sistemi üzerinde, özellikle de sperm parametrelerinde olumsuz etkileri olduğunu göstermiştir. Bu etkilere serum testosteron konsantrasyonundaki azalma da eşlik etmiştir. Sonuç ve Tartışma: Gıda azo boyalarıyla ilgili çalışmalara olan ilginin artarak devam etmesi olası toksisite mekanizmalarını aydınlatma ihtiyacını beraberinde getirmiştir. Bu derlemede yaygın kullanılan gıda azo boyalarıyla ilgili genel bilgiler sunulmuş ve erkek reprodüktif sistem üzerindeki olumsuz etkilerine dair yapılan in vivo çalışmalar sonuçlarıyla değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Burrows, J.D. (2009). Palette of our palates: A brief history of food coloring and its regulation. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 8(4), 394-408. [CrossRef]
  2. 2. Zeece, M. (2020). Food colorants. In: M. Zeece (Ed.), Introduction to the Chemistry of Food, (pp. 313-344). Cambridge: Academic Press. [CrossRef]
  3. 3. Lehto, S., Buchweitz, M., Klimm, A., Straßburger, R., Bechtold, C., Ulberth, F. (2017). Comparison of food colour regulations in the EU and the US: A review of current provisions. Food Additives & Contaminants, 34(3), 335-355. [CrossRef]
  4. 4. Ramos-Souza, C., Bandoni, D.H., Bragotto, A.P.A., De Rosso, V.V. (2023). Risk assessment of azo dyes as food additives: Revision and discussion of data gaps toward their improvement. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 22(1), 380-407. [CrossRef]
  5. 5. Majcen-Le Marechal, A., Slokar, Y.M., Taufer, T. (1997). Decoloration of chlorotriazine reactive azo dyes with H2O2/UV. Dyes and Pigments, 33(4), 281-298. [CrossRef]
  6. 6. Chequer, F.M.D., Dorta, D.J., de Oliveira, D.P. (2011). Azo dyes and their metabolites: Does the discharge of the azo dye into water bodies represent human and ecological risks. Advances in Treating Textile Effluent, 48, 28-48. [CrossRef]
  7. 7. Yamjala, K., Nainar, M.S., Ramisetti, N.R. (2016). Methods for the analysis of azo dyes employed in food industry-A review. Food Chemistry, 192, 813-824. [CrossRef]
  8. 8. König, J. (2015). Food colour additives of synthetic origin. In: M.J. Scotter (Ed.), Colour Additives for Foods and Beverages, (pp. 35-60). Woodhead Publishing. [CrossRef]

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Farmasotik Toksikoloji

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

7 Ağustos 2024

Yayımlanma Tarihi

10 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

10 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

3 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 48 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Korkut Çelikateş, B., & Baysal, M. (2024). GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, 48(3), 1236-1247. https://doi.org/10.33483/jfpau.1481724
AMA
1.Korkut Çelikateş B, Baysal M. GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2024;48(3):1236-1247. doi:10.33483/jfpau.1481724
Chicago
Korkut Çelikateş, Büşra, ve Merve Baysal. 2024. “GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 48 (3): 1236-47. https://doi.org/10.33483/jfpau.1481724.
EndNote
Korkut Çelikateş B, Baysal M (01 Eylül 2024) GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 48 3 1236–1247.
IEEE
[1]B. Korkut Çelikateş ve M. Baysal, “GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ”, Ankara Ecz. Fak. Derg., c. 48, sy 3, ss. 1236–1247, Eyl. 2024, doi: 10.33483/jfpau.1481724.
ISNAD
Korkut Çelikateş, Büşra - Baysal, Merve. “GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 48/3 (01 Eylül 2024): 1236-1247. https://doi.org/10.33483/jfpau.1481724.
JAMA
1.Korkut Çelikateş B, Baysal M. GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2024;48:1236–1247.
MLA
Korkut Çelikateş, Büşra, ve Merve Baysal. “GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, c. 48, sy 3, Eylül 2024, ss. 1236-47, doi:10.33483/jfpau.1481724.
Vancouver
1.Büşra Korkut Çelikateş, Merve Baysal. GIDA AZO BOYALARININ ERKEK REPRODÜKTİF TOKSİSİTESİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Ecz. Fak. Derg. 01 Eylül 2024;48(3):1236-47. doi:10.33483/jfpau.1481724

Cited By

Kapsam ve Amaç

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.