HESPERİDİN VE NÖRODEJENERATİF HASTALIKLAR: ALZHEİMER VE PARKİNSON’A YÖNELİK NÖROPROTEKTİF ETKİLER
Öz
Amaç: Bu çalışma, hesperidinin Alzheimer ve Parkinson hastalıkları üzerindeki nöroprotektif etkilerini inceleyerek, oksidatif stres, nöroinflamasyon ve hücresel apoptoz üzerindeki rollerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Sonuç ve Tartışma: Literatür taraması yapılarak, hesperidinin amiloid beta (Aβ) plakları, dopaminerjik nöronlar ve mitokondriyal fonksiyonlar üzerindeki etkilerini değerlendiren çalışmalar incelenmiştir. Güvenlik profili ve yan etkileri de ele alınmıştır. Hesperidin, anti-oksidan ve anti-inflamatuar özellikleriyle nörodejeneratif hastalıkların patofizyolojisinde önemli bir rol oynar. Alzheimer hastalığında Aβ plaklarını azaltarak bilişsel işlevleri korurken, Parkinson hastalığında dopaminerjik nöronları destekleyerek motor fonksiyonları iyileştirir. Mevcut çalışmalar, yüksek dozlarda bile güvenli olduğunu göstermektedir. Ancak, biyoyararlanımı, optimal dozajı ve klinik etkinliği üzerine daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Li, X., Feng, X., Sun, X., et al. (2022). Global, regional, and national burden of Alzheimer’s disease and other dementias, 1990-2019. Frontiers in Aging Neuroscience, 14, 937486. [CrossRef]
- 2. Bloem, B.R., Okun, M.S., Klein, C. (2021). Parkinson’s disease. The Lancet, 397, 2284-2303. [CrossRef]
- 3. Yıldırım, E.R., Güzeldemirci, N.U. (2023). Recent advances of cholinesterase inhibitors playing a critical role in the treatment of Alzheimer’s disease (2020-2022). Sağlık Bilimlerinde İleri Araştırmalar Dergisi, 6, 197-209. [CrossRef]
- 4. Zhang, Y., Chen, H., Li, R., et al. (2023). Amyloid β-based therapy for Alzheimer’s disease: Challenges, successes and future. Signal Transduction and Targeted Therapy, 8, 248. [CrossRef]
- 5. Hasan, S., Khatri, N., Rahman, Z.N., et al. (2023). Neuroprotective potential of flavonoids in brain disorders. Brain Sciences, 13, 1258. [CrossRef]
- 6. Liu, S., Dai, H., Wang, R., et al. (2024). Dietary flavonoids: Role in preventing neurodegenerative diseases caused by brain aging by modulating the gut microbiota. Food Bioscience, 61, 104965. [CrossRef]
- 7. Ayaz, M., Sadiq, A., Junaid, M., et al. (2019). Flavonoids as prospective neuroprotectants and their therapeutic propensity in aging associated neurological disorders. Frontiers in Aging Neuroscience, 11, 155. [CrossRef]
- 8. Kopalli, S.R., Behl, T., Kyada, A., et al. (2025). Synaptic plasticity and neuroprotection: The molecular impact of flavonoids on neurodegenerative disease progression. Neuroscience, 569, 161-183. [CrossRef]
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Farmasotik Botanik, Klinik Farmakoloji ve Terapötikler, Tıbbi Farmakoloji
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
14 Mayıs 2026
Yayımlanma Tarihi
19 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
30 Ocak 2025
Kabul Tarihi
6 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 2