Amaç: Çoklu ilaca dirençli mikroorganizmaların artışı ve artan antibiyotik direnci, solunum yolu hastalıklarının tedavisi ve önlenmesi için alternatif stratejiler keşfetme ihtiyacını artırmıştır. Hastalıkların tedavisinde bitkilerin kullanımı binlerce yıl öncesine dayandığı ve bitkisel kaynaklı bileşenlerin ilaç endüstrisinin temelini oluşturduğu bilinmektedir. Önemli bitkisel kaynaklardan uçucu yağlar, bitkilerin oda sıcaklığında buharlaşabilen aromatik sekonder metabolitleri olarak tanımlanmaktadır. Uçucu olmaları nedeniyle bu yağlar, solunum yollarına sistemik tedavilerden daha hızlı ulaşabilmektedir. Bu çalışmada, üç farklı Salvia türünden elde edilen uçucu yağların buhar fazlarının antimikrobiyal aktiviteleri, solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan mikroorganizmalara karşı değerlendirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Uçucu yağların buhar fazlarının antimikrobiyal aktivitesi buhar difüzyon yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Buhar fazının Minimum İnhibitör Konsantrasyonu (MİK) testi farklı konsantrasyonlardaki uçucu yağ buharıyla mikroorganizma temasını sağlayacak şekilde hazırlanan mikrotüplerde gerçekleştirilmiştir. Buhar difüzyonunun değerlendirilmesi sırasında Petri kapları hermetik olarak kapatılmamış dış ortama buhar fazının çıkışına izin verilmiştir, buhar fazı MİK deneylerinde, mikrotüplerin kapakları kapatılarak mikroorganizmaların sadece uçucu yağ buharıyla doğrudan teması sağlanmıştır.
Sonuç ve Tartışma: Yapılan testlerde en yüksek aktiviteyi Salvia aucheri subsp. canascens uçucu yağı göstermiştir. Bu uçucu yağın buhar difüzyon testinde S. aureus ATCC 29213 test bakterisine karşı 8±1 mm inhibisyon zonu çapı kaydedilmiştir. Buhar fazının MİK testinde ise K. pneumoniae ATCC 13883’e karşı 3.15 mg/ml'lik bir konsantrasyonda etki göstermiştir. Aynı uçucu yağın farklı bakterilerde yüksek etki göstermesi; deneyler sırasında ortam koşullarında bulunan buhar fazının değişkenliği ve oksijen seviyelerinin farklılığı ile açıklanabilir.
Objective: The rise of multidrug-resistant microorganisms and increasing antibiotic resistance have heightened the need to explore alternative strategies for the treatment and prevention of respiratory tract infections. The use of plants in disease treatment dates back thousands of years, and plant-derived compounds are known to form the basis of the pharmaceutical industry. Among significant plant-derived resources, essential oils are defined as aromatic secondary metabolites that can evaporate at room temperature. Because of their volatile properties, essential oils can penetrate the respiratory tract faster than systemic therapies. In this study, the antimicrobial activities of the vapor phases of essential oils obtained from three different Salvia species were evaluated against microorganisms responsible for respiratory tract infections.
Material and Method: The antimicrobial activity of the vapor phase of essential oils was determined using vapor diffusion method. The Minimum Inhibitory Concentration (MIC) test for the vapor phase was conducted in microtubes designed to ensure direct contact between microorganisms and essential oil’s vapors at different concentrations. During the evaluation of vapor diffusion, Petri dishes were not hermetically sealed, allowing the vapor phase to disperse into the external environment. However, in MIC experiments, microtube caps were closed to ensure that microorganisms were exposed solely to essential oil vapor.
Result and Discussion: The essential oil of Salvia aucheri subsp. canascens exhibited the highest activity. In vapor diffusion tests, inhibition zone diameters of 8±1 mm was recorded against Staphylococcus aureus ATCC 29213. In the vapor phase MIC test, the essential oil exhibited activity against Klebsiella pneumoniae ATCC 13883 at a concentration of 3.15 mg/ml. The high efficacy of the same essential oil against different bacteria may be explained by the variability of the vapor phase in environmental conditions and differences in oxygen levels during the experiments.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Farmasotik Mikrobiyoloji |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 6 Mart 2025 |
| Kabul Tarihi | 17 Haziran 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 14 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 14 Ocak 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 1 |
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler, konferans bildirileri ve toplantı özetleri supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.
Şablon (Türkçe) / Şablon (İngilizce)
Şablon (Türkçe) / Şablon (İngilizce) (2026'dan itibaren)
Yazım Kuralları (2026'dan itibaren)
Dergi ile işleme ve yayınlama ücretsizdir. Gönderilen veya kabul edilen makaleler için makale işleme ücreti veya gönderim ücreti yoktur.
Eğitim:
Doktora (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2009-2015, Türkiye’de Yetişen Bazı Ononis Türlerinin Taşıdığı Yara İyileştirici ve Antienflamatuvar Etkili Bileşiklerin Araştırılması
Yüksek Lisans (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2070-2009, Deniz Süngerlerinden Sarcotragus spinulosus’un Biyoaktif Etken Maddelerinin İzolasyonu ve Yapı Tayini
Lisans (Üniversite, Fakülte, Bölüm): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, 2003-2007
İş Deneyimi:
2009-(devam ediyor): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakognozi
Anabilim Dalı
Ceyda Tuba Şengel-Türk 1978 yılında Karabük’te doğmuştur. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nde Farmasötik Teknoloji alanında yüksek lisansını (2003), ardından doktorasını (2009) tamamlamıştır. 2014-2017 yılları arasında Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda yardımcı doçent olarak, 2017-2024 yılları arasında ise doçent olarak çalıştır. Ceyda Tuba Şengel-Türk, halen Ankara’da Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda profesör olarak görev yapmaktadır. Şengel-Türk’ün araştırmaları modifiye salım yapan katı dozaj formları, mikro ve nano boyutlu ilaç taşıyıcı sistemler, kolona yönelik dozaj formları ve kanser tedavisi için hedefli sistemler üzerine odaklanmaktadır.
Kurum Bilgileri: Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Analitik Kimya Anabilim Dalı Araştırma Alanları: Analitik Kimya, Atomik Kütle Spektrometrisi, Atomik ve Moleküler Spektroskopi, Ayırma Teknikleri, Biyoanalitik Yöntemler, Emisyon Spektroskopisi, Florimetri, Gıda Analizleri, Kemometri, Kromatografi, Kütle Spektroskopisi, Magnetik Rezonans Spektroskopisi, Mekanik Ayırma Yöntemleri, Spektroskopik Yöntemler, Volumetri, Sağlık Bilimleri
Eğitim Bilgileri
2003 - 2009Doktora
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Dr), Türkiye
2000 - 2003Yüksek Lisans
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Yl) (Tezli), Türkiye
1996 - 2000Lisans
Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Pr., Türkiye
Baş Editör: Prof. Dr. İlkay YILDIZ
Yardımcı Editörler:
Prof. Dr. Canan HASÇİÇEK
Doç. Dr. Işıl ÖZAKÇA GÜNDÜZ
Alan Editörleri:
Doç. Dr. İlker ATEŞ
Doç. Dr. Özgür ÜSTÜNDAĞ
Doç. Dr. Ceyda Tuba ŞENGEL TÜRK
Doç. Dr. Özge ÜLKER
Doç. Dr. Banu KAŞKATEPE
Doç. Dr. Kayhan BOLELLİ
Dr. Öğr. Üyesi Aslı KOÇ
Dr. Burçin ERGENE
Dr. Zuhal KILIÇ KURT
Dr. Muhammed Mesud HÜRKUL
Dr. Gizem GÜLPINAR
Dr. Berna GÜVEN
Dr. Derya ÇİÇEK POLAT
Dr. Ecem KAYA SEZGİNER
Dr. Aysu SELÇUK
Ecz. Melek KARACAOĞLU
Eğitim:
Doktora (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2009-2015, Türkiye’de Yetişen Bazı Ononis Türlerinin Taşıdığı Yara İyileştirici ve Antienflamatuvar Etkili Bileşiklerin Araştırılması
Yüksek Lisans (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2070-2009, Deniz Süngerlerinden Sarcotragus spinulosus’un Biyoaktif Etken Maddelerinin İzolasyonu ve Yapı Tayini
Lisans (Üniversite, Fakülte, Bölüm): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, 2003-2007
İş Deneyimi:
2009-(devam ediyor): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakognozi
Anabilim Dalı
Ceyda Tuba Şengel-Türk 1978 yılında Karabük’te doğmuştur. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nde Farmasötik Teknoloji alanında yüksek lisansını (2003), ardından doktorasını (2009) tamamlamıştır. 2014-2017 yılları arasında Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda yardımcı doçent olarak, 2017-2024 yılları arasında ise doçent olarak çalıştır. Ceyda Tuba Şengel-Türk, halen Ankara’da Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda profesör olarak görev yapmaktadır. Şengel-Türk’ün araştırmaları modifiye salım yapan katı dozaj formları, mikro ve nano boyutlu ilaç taşıyıcı sistemler, kolona yönelik dozaj formları ve kanser tedavisi için hedefli sistemler üzerine odaklanmaktadır.
Kurum Bilgileri: Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Analitik Kimya Anabilim Dalı Araştırma Alanları: Analitik Kimya, Atomik Kütle Spektrometrisi, Atomik ve Moleküler Spektroskopi, Ayırma Teknikleri, Biyoanalitik Yöntemler, Emisyon Spektroskopisi, Florimetri, Gıda Analizleri, Kemometri, Kromatografi, Kütle Spektroskopisi, Magnetik Rezonans Spektroskopisi, Mekanik Ayırma Yöntemleri, Spektroskopik Yöntemler, Volumetri, Sağlık Bilimleri
Eğitim Bilgileri
2003 - 2009Doktora
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Dr), Türkiye
2000 - 2003Yüksek Lisans
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Yl) (Tezli), Türkiye
1996 - 2000Lisans
Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Pr., Türkiye
Sibel A. ÖZKAN, 1986 yılından beri Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nde Analitik Kimya Profesörü olarak görev yapmaktadır.
Türkiye Kimya Derneği adına Avrupa Kimya Derneği-DAC üyesidir. Avrupa Farmakopesi-EDQM-Kromatografi Bölümü üyesidir. Ayrıca Uluslararası Elektrokimya Derneği (ISE) ve Amerikan Kimya Derneği (ACS) üyesidir.
COST Eylem Yönetim Komitesi: PortASAP: - Taşınabilir, uygun fiyatlı ve basit analitik platformların tanıtımı için Avrupa ağı: Cost Action CA 16215'in temel grubu. Çalışma Grubu 4. (2022'de tamamlandı).
COST Eylem Yönetim Komitesi: WATERTOP: - Kaynak ve içme suyu sorunlarının erken teşhisinde tat ve koku (WATERTOP) COST Eylem CA18225'in temel grubu - Çalışma Grubu 1 - Su T&O'nun duyusal analizinde ilerlemeler (2023'te tamamlandı).
COST Eylem Yönetim Komitesi: LUCES: - Çevresel Güvenlik için Supramoleküler Lüminesanslı Kemosensörler (LUCES) CA22131, (2024-Devam Ediyor). (MC Cair: Rodriguez Laura)
TÜBİTAK tarafından desteklenen 2 adet devam eden Üniversite-İlaç Sanayi Projesi bulunmaktadır. 2 adet HORIZON ve 1 adet ikili anlaşma projesi (Çin ile) bulunmaktadır.
LC yöntemleri, ayırma teknikleri, yeşil kimya, kiral ayırma, ilaç analizi, elektrokimyasal biyosensörler, nanosensörler, nanobiyosensörler, MIP sensörleri, DNA biyosensörleri, enzim biyosensörleri, biyobelirteçler, çevresel sensörler, yöntem geliştirme ve ilaç analizlerinin validasyonu ile ilgili çeşitli analitik kimya projelerinde yer almıştır.
500'den fazla orijinal ve derleme makalesi yayınlamış, h-indeksi 54'tür (ISI-WoS'de indekslenmiştir) ve 12 bilimsel kitabın ve yaklaşık 70 kitap bölümünün editörüdür.
Birçok uluslararası ve ulusal ödülü bulunmaktadır.
Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis (SCI-Elsevier) dergisinin editörü, Essential Chem (Taylor&Francis) dergisinin Analitik ve Çevresel Bölüm Editörü ve Current Pharmaceutical Analysis (SCI-Bentham) dergisinin Avrupa Bölümü Editörüdür. Ayrıca, Talanta (SCI), Trends in Analytical Chemistry, Chromatographia (SCI), Biosensors & Bioelectronics X, Critical Reviews in Analytical Chemistry, Electrochimica Acta, Analytical & Bioanalytical Chemistry, Advanced Sample Prep., Green Analytical Chemistry vb. dergilerin Editör Kurulu üyesidir.
Bezhan Chankvetadze is Full Professor for Physical Chemistry and director of the Institute of Physical and Analytical Chemistry at the Tbilisi State University in Tbilisi, Georgia. Between 1991-2005 B. Chankvetadze held research and teaching positions at the Institute of Pharmaceutical and Medicinal Chemistry, University of Münster, Germany and at the Department of Applied Chemistry, Graduate School of Engineering, Nagoya University, Japan.
B. Chankvetadze has published over 250 research papers in peer reviewed journals, over 30 review papers and book chapters and holds several patents of the former Soviet Union, USA, Germany and Japan. B. Chankvetadze has published one monograph (Capillary Electrophoresis in Chiral Analysis, Wiley&Sons, Chichester, UK, 1997), co-authored one book (Quantitative Determination of Antiepileptic Drugs in Biological Fluids, Tbilisi University Press, Tbilisi, Georgia, 1993) and edited one multiautored book (Chiral Separations, Elsevier Science, 2001). He has edited and co-edited many special issues of the journals Journal of Chromatography A, Journal of Chromatography O, Electrophoresis, Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis and Journal of Separation Science on various topics of separation science.
B. Chankvetadze has given over 300 presentations as plenary, invited or oral speaker on the international conferences in fields of chirality, electromigration techniques and separation science. Together with editing the Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis (Elsevier, Amsterdam, Netherlands) B. Chankvetadze is a member of the editorial boards of:
Electrophoresis (Wiley-VCH)
Journal of Chromatography A (Elsevier)
Journal of Chromatography O (Elsevier)
Journal of Separation Science (Wiley-VCH)
Chirality (Wiley)
Acta Chromatographica (Academia Kiado)
and several other international journals.
B. Chankvetadze is the recipient of “Journal of Chromatography Top Cited Article Awards” in 2005, 2006 and 2010, the recipient of “2006 Belgian Society of Pharmaceutical Science Award of Recognition” and and Csaba Horvath Memorial Award of the Hungarian Chemical Society and Connecticut Separation Science Council (USA) (2017).
Prof. B. Chankvetadze is Full Member of the Georgian National Academy of Sciences.
Kapsam ve Amaç
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.