Derleme

TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR

Cilt: 50 Sayı: 2 19 Mayıs 2026
PDF İndir
EN TR

TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR

Öz

Amaç: Gıdalara şeker tadı veren, ancak şeker içermeyen ve onun gibi kalori sağlamayan, şeker ikamesi olarak da bilinen tatlandırıcılar gıda endüstrisine 1800'lü yıllarda girmişler ve şu anda gıda maddelerinin temel bileşeni haline gelmişlerdir. "Şekersiz", "keto", "düşük karbonhidrat" veya "diyet" olarak etiketlenen gıdalar genellikle şeker yerine tatlandırıcı içermektedirler. Bunlar tatlıdan vazgeçemeyip ama kalori almak istemeyen kişiler ve özellikle diyabet hastaları tarafından yaygın olarak tercih edilen bileşenlerdir. Bu derleme, tatlandırıcılar hakkındaki bilgi düzeyini artırarak, doğal ve sentetik tatlandırıcıların sağlık üzerindeki etkilerini daha iyi anlamayı amaçlamaktadır.

Sonuç ve Tartışma: Tatlandırıcılar, gıda endüstrisinde önemli bir yere sahip olmakla birlikte, kısa ve uzun vadeli etkileri üzerine yapılan araştırmalar halen tartışmalıdır. Mevcut olan klinik ve epidemiyolojik veriler, yapay tatlandırıcıların enerji dengesi, vücut ağırlığının korunması veya azaltılması ve diğer kardiyometabolik risk faktörleri ile ilgili olarak kalorili tatlandırıcıların yerini almasındaki faydaları hakkında kesin sonuçlara varmak için yetersizdir. Günümüzde optimum sağlık için hem şekerin hem de yapay tatlandırıcıların yalnızca asgari miktarda tüketilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Granda, M.D.L., Sinclair, A. (2009). Fatty acids and obesity. Current Pharmaceutical Design, 15(36), 4117-4125. [CrossRef]
  2. 2. Tandel, K.R. (2011). Sugar substitutes: Health controversy over perceived benefits. Journal of Pharmacology and Pharmacotherapeutics, 2(4), 236-243. [CrossRef]
  3. 3. Zygler, A., Wasik, A., Kot-Wasik, A., et al. (2011). Determination of nine high-intensity sweeteners in various foods by high-performance liquid chromatography with mass spectrometric detection. Analytical and Bioanalytical Chemistry, 400, 2159-2172. [CrossRef]
  4. 4. How sweet it is: All about sweeteners website. (2023). https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/how-sweet-it-all-about-sweeteners. Erişim tarihi: 10.03.2025.
  5. 5. Ali, A., More, T.A., Shaikh, Z. (2021). Artificial sweeteners and their health implications: A review. Biosciences Biotechnology Research Asia, 18(2), 227-237. [CrossRef]
  6. 6. Mejia, E., Pearlman, M. (2019). Natural alternative sweeteners and diabetes management. Current Diabetes Reports, 19, 1-10. [CrossRef]
  7. 7. Purohit, V., Mishra, S. (2018). The truth about artificial sweeteners-Are they good for diabetics? Indian Heart Journal, 70(1), 197-199. [CrossRef]
  8. 8. Weihrauch, M.R., Diehl, V. (2004). Artificial sweeteners-Do they bear a carcinogenic risk? Annals of Oncology, 15(10), 1460-1465. [CrossRef]

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Farmasotik Kimya

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

16 Mayıs 2026

Yayımlanma Tarihi

19 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mart 2025

Kabul Tarihi

6 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Boz, A., & Tozkoparan, B. (2026). TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, 50(2), 529-554. https://doi.org/10.33483/jfpau.1657506
AMA
1.Boz A, Tozkoparan B. TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2026;50(2):529-554. doi:10.33483/jfpau.1657506
Chicago
Boz, Azime, ve Birsen Tozkoparan. 2026. “TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 50 (2): 529-54. https://doi.org/10.33483/jfpau.1657506.
EndNote
Boz A, Tozkoparan B (01 Mayıs 2026) TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 50 2 529–554.
IEEE
[1]A. Boz ve B. Tozkoparan, “TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR”, Ankara Ecz. Fak. Derg., c. 50, sy 2, ss. 529–554, May. 2026, doi: 10.33483/jfpau.1657506.
ISNAD
Boz, Azime - Tozkoparan, Birsen. “TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 50/2 (01 Mayıs 2026): 529-554. https://doi.org/10.33483/jfpau.1657506.
JAMA
1.Boz A, Tozkoparan B. TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2026;50:529–554.
MLA
Boz, Azime, ve Birsen Tozkoparan. “TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, c. 50, sy 2, Mayıs 2026, ss. 529-54, doi:10.33483/jfpau.1657506.
Vancouver
1.Azime Boz, Birsen Tozkoparan. TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR. Ankara Ecz. Fak. Derg. 01 Mayıs 2026;50(2):529-54. doi:10.33483/jfpau.1657506

Kapsam ve Amaç

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.