TATLANDIRICILAR VE DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR
Öz
Amaç: Gıdalara şeker tadı veren, ancak şeker içermeyen ve onun gibi kalori sağlamayan, şeker ikamesi olarak da bilinen tatlandırıcılar gıda endüstrisine 1800'lü yıllarda girmişler ve şu anda gıda maddelerinin temel bileşeni haline gelmişlerdir. "Şekersiz", "keto", "düşük karbonhidrat" veya "diyet" olarak etiketlenen gıdalar genellikle şeker yerine tatlandırıcı içermektedirler. Bunlar tatlıdan vazgeçemeyip ama kalori almak istemeyen kişiler ve özellikle diyabet hastaları tarafından yaygın olarak tercih edilen bileşenlerdir. Bu derleme, tatlandırıcılar hakkındaki bilgi düzeyini artırarak, doğal ve sentetik tatlandırıcıların sağlık üzerindeki etkilerini daha iyi anlamayı amaçlamaktadır.
Sonuç ve Tartışma: Tatlandırıcılar, gıda endüstrisinde önemli bir yere sahip olmakla birlikte, kısa ve uzun vadeli etkileri üzerine yapılan araştırmalar halen tartışmalıdır. Mevcut olan klinik ve epidemiyolojik veriler, yapay tatlandırıcıların enerji dengesi, vücut ağırlığının korunması veya azaltılması ve diğer kardiyometabolik risk faktörleri ile ilgili olarak kalorili tatlandırıcıların yerini almasındaki faydaları hakkında kesin sonuçlara varmak için yetersizdir. Günümüzde optimum sağlık için hem şekerin hem de yapay tatlandırıcıların yalnızca asgari miktarda tüketilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Granda, M.D.L., Sinclair, A. (2009). Fatty acids and obesity. Current Pharmaceutical Design, 15(36), 4117-4125. [CrossRef]
- 2. Tandel, K.R. (2011). Sugar substitutes: Health controversy over perceived benefits. Journal of Pharmacology and Pharmacotherapeutics, 2(4), 236-243. [CrossRef]
- 3. Zygler, A., Wasik, A., Kot-Wasik, A., et al. (2011). Determination of nine high-intensity sweeteners in various foods by high-performance liquid chromatography with mass spectrometric detection. Analytical and Bioanalytical Chemistry, 400, 2159-2172. [CrossRef]
- 4. How sweet it is: All about sweeteners website. (2023). https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/how-sweet-it-all-about-sweeteners. Erişim tarihi: 10.03.2025.
- 5. Ali, A., More, T.A., Shaikh, Z. (2021). Artificial sweeteners and their health implications: A review. Biosciences Biotechnology Research Asia, 18(2), 227-237. [CrossRef]
- 6. Mejia, E., Pearlman, M. (2019). Natural alternative sweeteners and diabetes management. Current Diabetes Reports, 19, 1-10. [CrossRef]
- 7. Purohit, V., Mishra, S. (2018). The truth about artificial sweeteners-Are they good for diabetics? Indian Heart Journal, 70(1), 197-199. [CrossRef]
- 8. Weihrauch, M.R., Diehl, V. (2004). Artificial sweeteners-Do they bear a carcinogenic risk? Annals of Oncology, 15(10), 1460-1465. [CrossRef]
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Farmasotik Kimya
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
16 Mayıs 2026
Yayımlanma Tarihi
19 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
13 Mart 2025
Kabul Tarihi
6 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 2