Amaç: Bu çalışma antihiperlipidemikler kaynaklı ilaç-ilaç etkileşimlerini (DDI), DDIs tespit etmede kullanılan programlar aracılığıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Kasım 2022 ile Nisan 2023 tarihleri arasında en az bir anti-hiperlipidemik ilaç ve farklı bir farmakolojik gruptan ilaç içeren 250 reçete, DDI açısından değerlendirildi. Değerlendirmeler, Van'daki bir serbest eczaneden alınan reçeteler üzerinden üç farklı DDI kontrol programı (RxMediaPharma®, Medscape ve Drugs.com) kullanılarak gerçekleştirildi.
Sonuç ve Tartışma: Reçetelerin 115'inde anti-hiperlipidemik ilaçlara bağlı DDI'lar tespit edilmiştir. DDI'lar 38 aktif madde çifti arasında meydana gelmiştir. Etkileşimlerin %85'inin atorvastatinden kaynaklandığı belirlendi. En sık DDI, atorvastatin ve pantoprazol arasında bulunmuştur. 38 farklı madde çiftinden yalnızca 7'si için, üç program da etkileşim sonucunu vermiştir. Anti-hiperlipidemik ilaçlara bağlı DDI'ların genellikle orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ancak, çalışmada kullanılan üç DDI kontrol programının DDI'ları tespit etmede farklı sonuçlar verdiği görülmüştür.
Antihiperlipidemikler gözlemsel çalışma ilaç-ilaç etkileşimleri serbest eczane
Objective: This study aimed to reveal drug-drug interactions (DDIs) due to antihyperlipidemic drugs through programs used to detect DDIs.
Material and Method: 250 prescriptions containing at least one anti-hyperlipidemic drug and a drug from a different pharmacological group were evaluated in terms of DDIs between November 2022 and April 2023. Evaluations were performed using three different DDI checking programs (RxMediaPharma®, Medscape, and Drugs.com) on prescriptions filled by a community pharmacy in Van.
Result and Discussion: Anti-hyperlipidemic drug-induced DDIs were detected in 115 of the prescriptions. DDIs occurred between 38 active ingredient pairs. It was determined that 85% of the interactions were caused by atorvastatin. The most common DDI was found between atorvastatin and pantoprazole. For only 7 of the 38 different ingredient pairs, all three programs yielded a result indicating an interaction. DDIs induced by anti-hyperlipidemic drugs were generally found to be at moderate levels. However, it is seen that the three DDI checking programs used in the study provide different results in detecting DDIs.
Antihyperlipidemics community pharmacy drug-drug interactions observational study
This study was conducted after Van Yüzüncü Yıl University Non-interventional Research Ethics Committee approved the study ethically (Date:18/11/2022, Decision No: 2022/11-30).
None
This study was created by expanding the graduation project that the first author completed at Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Pharmacy under the supervision of the corresponding author, and the shortest version of this study was presented at ISOPS-14. The authors would like to thank the corresponding community pharmacy for providing data.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Eczacılık İşletmeciliği |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 20 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 19 Kasım 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 27 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 49 Sayı: 4-14th International Symposium on Pharmaceutical Sciences (ISOPS-14) |
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler, konferans bildirileri ve toplantı özetleri supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.
Dergi ile işleme ve yayınlama ücretsizdir. Gönderilen veya kabul edilen makaleler için makale işleme ücreti veya gönderim ücreti yoktur.
Eğitim:
Doktora (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2009-2015, Türkiye’de Yetişen Bazı Ononis Türlerinin Taşıdığı Yara İyileştirici ve Antienflamatuvar Etkili Bileşiklerin Araştırılması
Yüksek Lisans (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2070-2009, Deniz Süngerlerinden Sarcotragus spinulosus’un Biyoaktif Etken Maddelerinin İzolasyonu ve Yapı Tayini
Lisans (Üniversite, Fakülte, Bölüm): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, 2003-2007
İş Deneyimi:
2009-(devam ediyor): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakognozi
Anabilim Dalı
Ceyda Tuba Şengel-Türk 1978 yılında Karabük’te doğmuştur. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nde Farmasötik Teknoloji alanında yüksek lisansını (2003), ardından doktorasını (2009) tamamlamıştır. 2014-2017 yılları arasında Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda yardımcı doçent olarak, 2017-2024 yılları arasında ise doçent olarak çalıştır. Ceyda Tuba Şengel-Türk, halen Ankara’da Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda profesör olarak görev yapmaktadır. Şengel-Türk’ün araştırmaları modifiye salım yapan katı dozaj formları, mikro ve nano boyutlu ilaç taşıyıcı sistemler, kolona yönelik dozaj formları ve kanser tedavisi için hedefli sistemler üzerine odaklanmaktadır.
Kurum Bilgileri: Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Analitik Kimya Anabilim Dalı Araştırma Alanları: Analitik Kimya, Atomik Kütle Spektrometrisi, Atomik ve Moleküler Spektroskopi, Ayırma Teknikleri, Biyoanalitik Yöntemler, Emisyon Spektroskopisi, Florimetri, Gıda Analizleri, Kemometri, Kromatografi, Kütle Spektroskopisi, Magnetik Rezonans Spektroskopisi, Mekanik Ayırma Yöntemleri, Spektroskopik Yöntemler, Volumetri, Sağlık Bilimleri
Eğitim Bilgileri
2003 - 2009Doktora
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Dr), Türkiye
2000 - 2003Yüksek Lisans
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Yl) (Tezli), Türkiye
1996 - 2000Lisans
Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Pr., Türkiye
Baş Editör: Prof. Dr. İlkay YILDIZ
Yardımcı Editörler:
Prof. Dr. Canan HASÇİÇEK
Doç. Dr. Işıl ÖZAKÇA GÜNDÜZ
Alan Editörleri:
Doç. Dr. İlker ATEŞ
Doç. Dr. Özgür ÜSTÜNDAĞ
Doç. Dr. Ceyda Tuba ŞENGEL TÜRK
Doç. Dr. Özge ÜLKER
Doç. Dr. Banu KAŞKATEPE
Doç. Dr. Kayhan BOLELLİ
Dr. Öğr. Üyesi Aslı KOÇ
Dr. Burçin ERGENE
Dr. Zuhal KILIÇ KURT
Dr. Muhammed Mesud HÜRKUL
Dr. Gizem GÜLPINAR
Dr. Berna GÜVEN
Dr. Derya ÇİÇEK POLAT
Dr. Ecem KAYA SEZGİNER
Dr. Aysu SELÇUK
Ecz. Melek KARACAOĞLU
Eğitim:
Doktora (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2009-2015, Türkiye’de Yetişen Bazı Ononis Türlerinin Taşıdığı Yara İyileştirici ve Antienflamatuvar Etkili Bileşiklerin Araştırılması
Yüksek Lisans (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2070-2009, Deniz Süngerlerinden Sarcotragus spinulosus’un Biyoaktif Etken Maddelerinin İzolasyonu ve Yapı Tayini
Lisans (Üniversite, Fakülte, Bölüm): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, 2003-2007
İş Deneyimi:
2009-(devam ediyor): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakognozi
Anabilim Dalı
Ceyda Tuba Şengel-Türk 1978 yılında Karabük’te doğmuştur. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nde Farmasötik Teknoloji alanında yüksek lisansını (2003), ardından doktorasını (2009) tamamlamıştır. 2014-2017 yılları arasında Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda yardımcı doçent olarak, 2017-2024 yılları arasında ise doçent olarak çalıştır. Ceyda Tuba Şengel-Türk, halen Ankara’da Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda profesör olarak görev yapmaktadır. Şengel-Türk’ün araştırmaları modifiye salım yapan katı dozaj formları, mikro ve nano boyutlu ilaç taşıyıcı sistemler, kolona yönelik dozaj formları ve kanser tedavisi için hedefli sistemler üzerine odaklanmaktadır.
Kurum Bilgileri: Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Analitik Kimya Anabilim Dalı Araştırma Alanları: Analitik Kimya, Atomik Kütle Spektrometrisi, Atomik ve Moleküler Spektroskopi, Ayırma Teknikleri, Biyoanalitik Yöntemler, Emisyon Spektroskopisi, Florimetri, Gıda Analizleri, Kemometri, Kromatografi, Kütle Spektroskopisi, Magnetik Rezonans Spektroskopisi, Mekanik Ayırma Yöntemleri, Spektroskopik Yöntemler, Volumetri, Sağlık Bilimleri
Eğitim Bilgileri
2003 - 2009Doktora
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Dr), Türkiye
2000 - 2003Yüksek Lisans
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Yl) (Tezli), Türkiye
1996 - 2000Lisans
Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Pr., Türkiye
Sibel A. ÖZKAN, 1986 yılından beri Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nde Analitik Kimya Profesörü olarak görev yapmaktadır.
Türkiye Kimya Derneği adına Avrupa Kimya Derneği-DAC üyesidir. Avrupa Farmakopesi-EDQM-Kromatografi Bölümü üyesidir. Ayrıca Uluslararası Elektrokimya Derneği (ISE) ve Amerikan Kimya Derneği (ACS) üyesidir.
COST Eylem Yönetim Komitesi: PortASAP: - Taşınabilir, uygun fiyatlı ve basit analitik platformların tanıtımı için Avrupa ağı: Cost Action CA 16215'in temel grubu. Çalışma Grubu 4. (2022'de tamamlandı).
COST Eylem Yönetim Komitesi: WATERTOP: - Kaynak ve içme suyu sorunlarının erken teşhisinde tat ve koku (WATERTOP) COST Eylem CA18225'in temel grubu - Çalışma Grubu 1 - Su T&O'nun duyusal analizinde ilerlemeler (2023'te tamamlandı).
COST Eylem Yönetim Komitesi: LUCES: - Çevresel Güvenlik için Supramoleküler Lüminesanslı Kemosensörler (LUCES) CA22131, (2024-Devam Ediyor). (MC Cair: Rodriguez Laura)
TÜBİTAK tarafından desteklenen 2 adet devam eden Üniversite-İlaç Sanayi Projesi bulunmaktadır. 2 adet HORIZON ve 1 adet ikili anlaşma projesi (Çin ile) bulunmaktadır.
LC yöntemleri, ayırma teknikleri, yeşil kimya, kiral ayırma, ilaç analizi, elektrokimyasal biyosensörler, nanosensörler, nanobiyosensörler, MIP sensörleri, DNA biyosensörleri, enzim biyosensörleri, biyobelirteçler, çevresel sensörler, yöntem geliştirme ve ilaç analizlerinin validasyonu ile ilgili çeşitli analitik kimya projelerinde yer almıştır.
500'den fazla orijinal ve derleme makalesi yayınlamış, h-indeksi 54'tür (ISI-WoS'de indekslenmiştir) ve 12 bilimsel kitabın ve yaklaşık 70 kitap bölümünün editörüdür.
Birçok uluslararası ve ulusal ödülü bulunmaktadır.
Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis (SCI-Elsevier) dergisinin editörü, Essential Chem (Taylor&Francis) dergisinin Analitik ve Çevresel Bölüm Editörü ve Current Pharmaceutical Analysis (SCI-Bentham) dergisinin Avrupa Bölümü Editörüdür. Ayrıca, Talanta (SCI), Trends in Analytical Chemistry, Chromatographia (SCI), Biosensors & Bioelectronics X, Critical Reviews in Analytical Chemistry, Electrochimica Acta, Analytical & Bioanalytical Chemistry, Advanced Sample Prep., Green Analytical Chemistry vb. dergilerin Editör Kurulu üyesidir.
Bezhan Chankvetadze is Full Professor for Physical Chemistry and director of the Institute of Physical and Analytical Chemistry at the Tbilisi State University in Tbilisi, Georgia. Between 1991-2005 B. Chankvetadze held research and teaching positions at the Institute of Pharmaceutical and Medicinal Chemistry, University of Münster, Germany and at the Department of Applied Chemistry, Graduate School of Engineering, Nagoya University, Japan.
B. Chankvetadze has published over 250 research papers in peer reviewed journals, over 30 review papers and book chapters and holds several patents of the former Soviet Union, USA, Germany and Japan. B. Chankvetadze has published one monograph (Capillary Electrophoresis in Chiral Analysis, Wiley&Sons, Chichester, UK, 1997), co-authored one book (Quantitative Determination of Antiepileptic Drugs in Biological Fluids, Tbilisi University Press, Tbilisi, Georgia, 1993) and edited one multiautored book (Chiral Separations, Elsevier Science, 2001). He has edited and co-edited many special issues of the journals Journal of Chromatography A, Journal of Chromatography O, Electrophoresis, Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis and Journal of Separation Science on various topics of separation science.
B. Chankvetadze has given over 300 presentations as plenary, invited or oral speaker on the international conferences in fields of chirality, electromigration techniques and separation science. Together with editing the Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis (Elsevier, Amsterdam, Netherlands) B. Chankvetadze is a member of the editorial boards of:
Electrophoresis (Wiley-VCH)
Journal of Chromatography A (Elsevier)
Journal of Chromatography O (Elsevier)
Journal of Separation Science (Wiley-VCH)
Chirality (Wiley)
Acta Chromatographica (Academia Kiado)
and several other international journals.
B. Chankvetadze is the recipient of “Journal of Chromatography Top Cited Article Awards” in 2005, 2006 and 2010, the recipient of “2006 Belgian Society of Pharmaceutical Science Award of Recognition” and and Csaba Horvath Memorial Award of the Hungarian Chemical Society and Connecticut Separation Science Council (USA) (2017).
Prof. B. Chankvetadze is Full Member of the Georgian National Academy of Sciences.
Kapsam ve Amaç
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.