Amaç: Antimikrobiyal direnç (AMR), hastanelerde uygunsuz antibiyotik reçetelendirilmesinin önemli bir belirleyici faktör olarak kabul edildiği, küresel sağlık açısından en büyük tehditlerden birini oluşturmaktadır. Bu çalışma, COVID-19 pandemisi yıllarını da kapsayacak şekilde, 2017–2023 döneminde Bulgaristan’ın Varna kentinde bulunan “Prof. Dr. Dimitar Stamatov” Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi’nde antibiyotik tüketim eğilimlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Geriye dönük gözlemsel bir analiz, hastanenin tam antimikrobiyal kullanım veritabanı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Antibiyotikler, WHO ATC/DDD metodolojisine göre sınıflandırılmış ve dört klinik birimde (Yoğun Bakım Ünitesi, Jinekoloji Servisi, Doğum Servisi ve Yüksek Riskli Gebelik Servisi) 100 yatak-gün başına tanımlanmış günlük doz (DDD) olarak ifade edilmiştir. Antibiyotik kullanımı ayrıca WHO AWaRe çerçevesine göre Erişim, İzlem ve Rezerv gruplarına ayrılmıştır.
Sonuç ve Tartışma: Bulgular, sefalosporinler, florokinolonlar ve metronidazolün en sık reçete edilen ajanlar olduğunu göstermektedir. 2020 yılında, COVID-19 pandemisinin başlangıcına denk gelen dönemde antibiyotik kullanımında bir artış gözlenmiş, bunu ise kademeli bir azalma izlemiştir. Genel olarak antibiyotiklerin %58.37’si Erişim grubuna, %4.63’ü İzlem grubuna ait olup, Rezerv grubunda kullanım kaydedilmemiştir. Tutarlı olarak düşük ve düzenli antibiyotik tüketimi, sürveyansın, sıkı protokollerin ve kurumsal düzeyde akılcı antibiyotik kullanımına bağlılığın önemini vurgulamaktadır.
Antibiyotik tüketimi antimikrobiyal direnç COVID-19 hastane jinekoloji pratiği
Objective: Antimicrobial resistance (AMR) poses one of the greatest global health challenges, with inappropriate antibiotic prescribing in hospitals recognized as a major driver. This study aimed to evaluate antibiotic consumption trends in the Specialized Hospital for Obstetrics and Gynecology for Active Treatment “Prof. Dr. Dimitar Stamatov” (SHOGAT), Varna, Bulgaria, over a seven-year period (2017–2023), including the COVID-19 pandemic years.
Material and Method: A retrospective observational analysis was performed using the hospital’s complete antimicrobial usage database. Antibiotics were classified according to the WHO ATC/DDD methodology and expressed as defined daily doses (DDD) per 100 bed-days across four wards: Intensive Care Unit, Gynecology Ward, Maternity Ward, and High-Risk Pregnancy Ward. Classification of antibiotic use followed the WHO AWaRe framework into Access, Watch, and Reserve groups.
Result and Discussion: The results demonstrate that cephalosporins, fluoroquinolones, and metronidazole were the most commonly prescribed agents, with a peak in total antibiotic use during 2020, coinciding with the onset of the COVID-19 pandemic, followed by a gradual decline. Overall, 58.37% of antibiotics belonged to the Access group, while 41.63% were from the Watch group; no use of Reserve antibiotics was recorded. The consistently low and well-regulated consumption underscores the importance of surveillance, strict protocols, and institutional commitment to rational antibiotic use.
Аntibiotic consumption аntimicrobial resistance COVID-19 gynecology practice hospital
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Farmasotik Mikrobiyoloji |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 25 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 13 Kasım 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 26 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 49 Sayı: 4-14th International Symposium on Pharmaceutical Sciences (ISOPS-14) |
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler, konferans bildirileri ve toplantı özetleri supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.
Dergi ile işleme ve yayınlama ücretsizdir. Gönderilen veya kabul edilen makaleler için makale işleme ücreti veya gönderim ücreti yoktur.
Eğitim:
Doktora (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2009-2015, Türkiye’de Yetişen Bazı Ononis Türlerinin Taşıdığı Yara İyileştirici ve Antienflamatuvar Etkili Bileşiklerin Araştırılması
Yüksek Lisans (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2070-2009, Deniz Süngerlerinden Sarcotragus spinulosus’un Biyoaktif Etken Maddelerinin İzolasyonu ve Yapı Tayini
Lisans (Üniversite, Fakülte, Bölüm): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, 2003-2007
İş Deneyimi:
2009-(devam ediyor): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakognozi
Anabilim Dalı
Ceyda Tuba Şengel-Türk 1978 yılında Karabük’te doğmuştur. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nde Farmasötik Teknoloji alanında yüksek lisansını (2003), ardından doktorasını (2009) tamamlamıştır. 2014-2017 yılları arasında Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda yardımcı doçent olarak, 2017-2024 yılları arasında ise doçent olarak çalıştır. Ceyda Tuba Şengel-Türk, halen Ankara’da Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda profesör olarak görev yapmaktadır. Şengel-Türk’ün araştırmaları modifiye salım yapan katı dozaj formları, mikro ve nano boyutlu ilaç taşıyıcı sistemler, kolona yönelik dozaj formları ve kanser tedavisi için hedefli sistemler üzerine odaklanmaktadır.
Kurum Bilgileri: Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Analitik Kimya Anabilim Dalı Araştırma Alanları: Analitik Kimya, Atomik Kütle Spektrometrisi, Atomik ve Moleküler Spektroskopi, Ayırma Teknikleri, Biyoanalitik Yöntemler, Emisyon Spektroskopisi, Florimetri, Gıda Analizleri, Kemometri, Kromatografi, Kütle Spektroskopisi, Magnetik Rezonans Spektroskopisi, Mekanik Ayırma Yöntemleri, Spektroskopik Yöntemler, Volumetri, Sağlık Bilimleri
Eğitim Bilgileri
2003 - 2009Doktora
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Dr), Türkiye
2000 - 2003Yüksek Lisans
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Yl) (Tezli), Türkiye
1996 - 2000Lisans
Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Pr., Türkiye
Baş Editör: Prof. Dr. İlkay YILDIZ
Yardımcı Editörler:
Prof. Dr. Canan HASÇİÇEK
Doç. Dr. Işıl ÖZAKÇA GÜNDÜZ
Alan Editörleri:
Doç. Dr. İlker ATEŞ
Doç. Dr. Özgür ÜSTÜNDAĞ
Doç. Dr. Ceyda Tuba ŞENGEL TÜRK
Doç. Dr. Özge ÜLKER
Doç. Dr. Banu KAŞKATEPE
Doç. Dr. Kayhan BOLELLİ
Dr. Öğr. Üyesi Aslı KOÇ
Dr. Burçin ERGENE
Dr. Zuhal KILIÇ KURT
Dr. Muhammed Mesud HÜRKUL
Dr. Gizem GÜLPINAR
Dr. Berna GÜVEN
Dr. Derya ÇİÇEK POLAT
Dr. Ecem KAYA SEZGİNER
Dr. Aysu SELÇUK
Ecz. Melek KARACAOĞLU
Eğitim:
Doktora (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2009-2015, Türkiye’de Yetişen Bazı Ononis Türlerinin Taşıdığı Yara İyileştirici ve Antienflamatuvar Etkili Bileşiklerin Araştırılması
Yüksek Lisans (Üniversite-Enstitü, Yılı, Tez Adı): Ankara Üniversitesi- Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2070-2009, Deniz Süngerlerinden Sarcotragus spinulosus’un Biyoaktif Etken Maddelerinin İzolasyonu ve Yapı Tayini
Lisans (Üniversite, Fakülte, Bölüm): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, 2003-2007
İş Deneyimi:
2009-(devam ediyor): Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakognozi
Anabilim Dalı
Ceyda Tuba Şengel-Türk 1978 yılında Karabük’te doğmuştur. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nde Farmasötik Teknoloji alanında yüksek lisansını (2003), ardından doktorasını (2009) tamamlamıştır. 2014-2017 yılları arasında Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda yardımcı doçent olarak, 2017-2024 yılları arasında ise doçent olarak çalıştır. Ceyda Tuba Şengel-Türk, halen Ankara’da Ankara Üniversitesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı’nda profesör olarak görev yapmaktadır. Şengel-Türk’ün araştırmaları modifiye salım yapan katı dozaj formları, mikro ve nano boyutlu ilaç taşıyıcı sistemler, kolona yönelik dozaj formları ve kanser tedavisi için hedefli sistemler üzerine odaklanmaktadır.
Kurum Bilgileri: Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Analitik Kimya Anabilim Dalı Araştırma Alanları: Analitik Kimya, Atomik Kütle Spektrometrisi, Atomik ve Moleküler Spektroskopi, Ayırma Teknikleri, Biyoanalitik Yöntemler, Emisyon Spektroskopisi, Florimetri, Gıda Analizleri, Kemometri, Kromatografi, Kütle Spektroskopisi, Magnetik Rezonans Spektroskopisi, Mekanik Ayırma Yöntemleri, Spektroskopik Yöntemler, Volumetri, Sağlık Bilimleri
Eğitim Bilgileri
2003 - 2009Doktora
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Dr), Türkiye
2000 - 2003Yüksek Lisans
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya (Yl) (Tezli), Türkiye
1996 - 2000Lisans
Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Pr., Türkiye
Sibel A. ÖZKAN, 1986 yılından beri Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nde Analitik Kimya Profesörü olarak görev yapmaktadır.
Türkiye Kimya Derneği adına Avrupa Kimya Derneği-DAC üyesidir. Avrupa Farmakopesi-EDQM-Kromatografi Bölümü üyesidir. Ayrıca Uluslararası Elektrokimya Derneği (ISE) ve Amerikan Kimya Derneği (ACS) üyesidir.
COST Eylem Yönetim Komitesi: PortASAP: - Taşınabilir, uygun fiyatlı ve basit analitik platformların tanıtımı için Avrupa ağı: Cost Action CA 16215'in temel grubu. Çalışma Grubu 4. (2022'de tamamlandı).
COST Eylem Yönetim Komitesi: WATERTOP: - Kaynak ve içme suyu sorunlarının erken teşhisinde tat ve koku (WATERTOP) COST Eylem CA18225'in temel grubu - Çalışma Grubu 1 - Su T&O'nun duyusal analizinde ilerlemeler (2023'te tamamlandı).
COST Eylem Yönetim Komitesi: LUCES: - Çevresel Güvenlik için Supramoleküler Lüminesanslı Kemosensörler (LUCES) CA22131, (2024-Devam Ediyor). (MC Cair: Rodriguez Laura)
TÜBİTAK tarafından desteklenen 2 adet devam eden Üniversite-İlaç Sanayi Projesi bulunmaktadır. 2 adet HORIZON ve 1 adet ikili anlaşma projesi (Çin ile) bulunmaktadır.
LC yöntemleri, ayırma teknikleri, yeşil kimya, kiral ayırma, ilaç analizi, elektrokimyasal biyosensörler, nanosensörler, nanobiyosensörler, MIP sensörleri, DNA biyosensörleri, enzim biyosensörleri, biyobelirteçler, çevresel sensörler, yöntem geliştirme ve ilaç analizlerinin validasyonu ile ilgili çeşitli analitik kimya projelerinde yer almıştır.
500'den fazla orijinal ve derleme makalesi yayınlamış, h-indeksi 54'tür (ISI-WoS'de indekslenmiştir) ve 12 bilimsel kitabın ve yaklaşık 70 kitap bölümünün editörüdür.
Birçok uluslararası ve ulusal ödülü bulunmaktadır.
Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis (SCI-Elsevier) dergisinin editörü, Essential Chem (Taylor&Francis) dergisinin Analitik ve Çevresel Bölüm Editörü ve Current Pharmaceutical Analysis (SCI-Bentham) dergisinin Avrupa Bölümü Editörüdür. Ayrıca, Talanta (SCI), Trends in Analytical Chemistry, Chromatographia (SCI), Biosensors & Bioelectronics X, Critical Reviews in Analytical Chemistry, Electrochimica Acta, Analytical & Bioanalytical Chemistry, Advanced Sample Prep., Green Analytical Chemistry vb. dergilerin Editör Kurulu üyesidir.
Bezhan Chankvetadze is Full Professor for Physical Chemistry and director of the Institute of Physical and Analytical Chemistry at the Tbilisi State University in Tbilisi, Georgia. Between 1991-2005 B. Chankvetadze held research and teaching positions at the Institute of Pharmaceutical and Medicinal Chemistry, University of Münster, Germany and at the Department of Applied Chemistry, Graduate School of Engineering, Nagoya University, Japan.
B. Chankvetadze has published over 250 research papers in peer reviewed journals, over 30 review papers and book chapters and holds several patents of the former Soviet Union, USA, Germany and Japan. B. Chankvetadze has published one monograph (Capillary Electrophoresis in Chiral Analysis, Wiley&Sons, Chichester, UK, 1997), co-authored one book (Quantitative Determination of Antiepileptic Drugs in Biological Fluids, Tbilisi University Press, Tbilisi, Georgia, 1993) and edited one multiautored book (Chiral Separations, Elsevier Science, 2001). He has edited and co-edited many special issues of the journals Journal of Chromatography A, Journal of Chromatography O, Electrophoresis, Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis and Journal of Separation Science on various topics of separation science.
B. Chankvetadze has given over 300 presentations as plenary, invited or oral speaker on the international conferences in fields of chirality, electromigration techniques and separation science. Together with editing the Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis (Elsevier, Amsterdam, Netherlands) B. Chankvetadze is a member of the editorial boards of:
Electrophoresis (Wiley-VCH)
Journal of Chromatography A (Elsevier)
Journal of Chromatography O (Elsevier)
Journal of Separation Science (Wiley-VCH)
Chirality (Wiley)
Acta Chromatographica (Academia Kiado)
and several other international journals.
B. Chankvetadze is the recipient of “Journal of Chromatography Top Cited Article Awards” in 2005, 2006 and 2010, the recipient of “2006 Belgian Society of Pharmaceutical Science Award of Recognition” and and Csaba Horvath Memorial Award of the Hungarian Chemical Society and Connecticut Separation Science Council (USA) (2017).
Prof. B. Chankvetadze is Full Member of the Georgian National Academy of Sciences.
Kapsam ve Amaç
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.