ADANA VE ANKARA AKTARLARINDA SATILAN CEVİZ YAPRAĞI (JUGLANDIS FOLIUM) ÜZERİNDE MORFOLOJİK VE ANATOMİK ÇALIŞMALAR :

Öz

Juglans regia L. (Ceviz) (Juglandaceae) 25 (-30) m boyunda, geniş yuvarlak taca sahip bir ağaçtır. Juglandis folium, J. regia türünün, rahisinden kurtarılmış yaprakçıklarından hazırlanan, taze veya kuru olarak kullanılan drogdur. Kaynaklarda ceviz yapraklarının, haricen deri hastalıklarının tedavisinde ve doğrudan kanamayı durdurmak için yara üzerine uygulandığı, dekoksiyonunun şeker düşürücü ve ishal kesici olarak dahilen kullanıldığı kayıtlıdır. Bu çalışmada Adana ve Ankara’da aktarlarda ceviz yaprağı adıyla satılan drogların teşhisi, kullanılışı, morfolojik ve anatomik özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, her iki ilde 5 değişik aktardan 10 ayrı numune alınmış ve kullanılışları araştırılmıştır. Bütün örneklerin morfolojik özellikleri tespit edilmiş ve fotoğrafları çekilmiştir. Drogların anatomik karakterlerinin belirlenmesi için hazırlanan preparatlar mikroskopta incelenmiştir. Ayrıca doğadan toplanan yaprakların da enine kesitleri ve tozu incelenmiş, aktarlardan alınan örnekler ile karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, Ceviz yapraklarının Adana’da dahilen şeker hastalığı tedavisinde ve baş ağrısında, haricen saç dökülmesinde; Ankara’da ise şeker ve kolesterol düşürücü, romatizma tedavisinde, uçuk tedavisinde ve iltihap kurutucu olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Foliol enine kesitinde epidermanın örtü ve salgı tüyleri taşıdığı, palizat parenkimasının orta damar boyunca devam ettiği ve mezofilin bol druz taşıdığı görülmüştür

Anahtar Kelimeler

• Juglans regia, Juglandaceae, yaprakçık, morfoloji, anatomi, aktar

MORPHOLOGICAL AND ANATOMICAL STUDIES ON JUGLANDIS FOLIUM WHICH SOLD IN HERBALISTS IN ADANA AND ANKARA

Öz

Juglans regia L. (Walnut) (Juglandaceae) is a tree with a broad, rounded crown, attaining 25(-30) m. Juglandis folium is a drug which consists of the leaflets freed from the rachis and used as fresh or dry. According to literatures, Juglandis folium is used mainly in treatment of skin diseases externally and applied directly to the wounds to stop bleeding. Also the decoction of the drug is used as an antidiarhoeal and hypoglysemic agent internally. The aim of this study is to determine the usage of drug and to identify morphological and anatomical characteristics of the materials sold under the name of Juglandis folium in herbalists of Ankara and Adana. For this purpose ten samples were collected from five herbalists in different locations of Ankara and Adana and their usages were investigated. The morphological characteristics of the whole samples were determined and their photographs were taken. The powdered samples were examined by using the microscope to determine their anatomical features. Furthermore the cross-sections and powder of the leaves which are collected from nature were investigated and compared with herbalist samples. As a result of this study, the usage of Juglandis folium in diabetes and headache internally and for hair lose externally were recorded in Adana. In Ankara, this drug is used to decrease blood sugar and cholesterol level, and as anti-inflamatory agent internally and externally to treat of the herpes diseases. In cross- section of leaflets glandular and eglandular hairs has been seen on epidermis. Also palisade parenchyma is not interrupted in the midrip and abundant cluster crystals of calcium oxalate (druse) were recorded

Anahtar Kelimeler

• Juglans regia, Juglandaceae, Foliol, morphology, anatomy, herbalist