Orthurus Heterocarpus (Boiss.) Juz. Bitkisinin Kökleri Üzerinde Farmakognozik Ara ştırmalar*

Öz

Bu çalışmada, güney Anadoluda yaygı n olarak bulunan ve halk arasında "karanfil, karanfil kökü", gibi isimlerle tan ı nan Orthurus heterocarpus (Boiss.) Juz., bitkisinin toprakalt ı kısımlarında bulunan uçucu yağın bileşimi, gaz kromatografisi yard ımıyla ortaya konulmuştur. O .heterocarpus'un çiçekli ve meyval ı iken toplanıp, kurutulmuş toprakaltı kısımları ndan subuharı distilasyonu ile sırasıyla % 0.9 ve % 0.5 oranı nda sarı renkli, yakı cı lezzetli ve karanfil kokulu bir uçucu yağ elde edilmiştir. Uçucu yağda % 87.2 öjenol bulunmu ştur. Öjenol, alkali ekstraksiyon ve kolon kromatografisi yard ımı yla yağdan izole edilerek K.N., k ı rı lma indeksi, IR ve UV spektrumları ve pikrat türevinin haz ırlanması ile tanı nmış tır. Ayrıca köklerden tanen ve bundan da gallik asit elde edilmi ştir. Elde edilen gallik asidin E.N., UV ve IR spektrumlar ı ile saf olduğu anlaşılmıştır. Uçucu yağ ve tanene ek olarak bitkinin toprakalt ı kısımları nda % 1.80 glukoz, % 3.83 fruktoz, % 10.09 sakaroz ve % 0.11 arabinoz bulunmaktadır.

Pharmacognosic Researches On The Roots of Orthurus heterocarpus (Boiss.) Juz.

Öz

In this research, the composition of the volatile oil of the underground parts of Orthurus heterocarpus (Boiss.) Juz., which is widespread in south part of Anatolia, were investigated by means of gasliquid chromatography. This plant is known as "clove or root of clove" local people. The volatile oil is obtained by steam distillation from the air dried underground parts of O. heterocarpus which were collected either flowering or fruiting stage. The yields of volatile oil are 0.9 % and 0.5 % respectively. This oil has a yellow colour, pungent taste and clove—like odour. Volatile oil contains 87.2 % of eugenol. Eugenol is the main constituent of this oil which was isolated by using alcali extraction and the column chromatography and identified by means of boiling point, refractive index, IR, UV spectrums and also by preparing picrate derivative. The tannin was obtained from the roots and gallic acid was isolated from the tannin. Gallic acid was identified with melting point, UV and IR spectrums. The wesence of sugars and their percentages were indicated. Gluco3e (1.80 %), fructose (3.83 %), saccharose (10.09 %), arabinose (0.11 %) were found within the underground parts of 0.heterocarpus. As a result of our studies, we concluded that 0.heterocarpus may serve as a source of volatile oil rich in eugenol and it can be used to obtain tannin.