Orthurus heterocarpus (Boiss.) Juz. Bitkisinin Kökleri Üzerinde Farmakognozik Araştırmalar

Öz

Bu çalışmada, güney Anadoluda yaygın olarak bulunan ve halk arasında "karanfil", "karafil kökü" gibi isimlerle tanınan Orthurus heterocarpus (Boiss.) Juz. bitkisi ve toprakaltı kısımları morfolojik ve anatomik açıdan incelendi. Bitkinin morfolojik, kök ve rizomların anatomik özelikleri eczacılıkta drog olarak kullanılmış olan G. urbanum ile karşılaştırıldı. Rosaceae familyasından olan bu bitki, bir çok botanikçi tarafından bir Geum türü olarak tanımlanmış (1, 2, 6) ise de; stilusun düz, sepallerin petallerden uzun oluşu ve meyvanın daha az sayıda aken taşımasıyla Geum cinsinden kolaylıkla ayırdedilebilmektedir. Türkiye'de dört Geum türü (G. aleppicum Jacq., G. coccineum Sm., G. rivale L., G. urbanum L.) bulunduğu halde, en sık rastlanılanı ve Avrupa'da eskiden drog olarak kullanılmış olanı G. urbanum'dur. 0. heterocarpus bitkisi, G. urbanum'dan morfolojik yönden olduğu gibi, kök ve rizomlarının anatomik özelikleri bakımından da kolayca ayrılmaktadır. 0. heterocarpus'un kök ve rizomlarında sekonder floemin etrafında halka şeklinde basit billur dizilerinin ve çok miktarda uçucu yağ damlalarının bulunmasına karşın G. urbanum'da bol miktarda nişastaya rastlanmaktadır.

Pharmacognosic Researches on the Roots of Orthurus heterocarpus (Boiss.) Juz.

Öz

In this research, the underground parts of Orthurus heterocarpus (Boiss.) Juz. which is widespread in south part of Anatolia is known as "clove" or "root of clove" locally, were investigated. Morphological and histological details of 0. heterocarpus and the underground parts are presented in this paper. Macroscopical and microscopical characteristics of the roots of 0. heterocarpus are compared with that of G. urbanum which is used in pharmacy. This plant which belongs to Rosaceae family has been accepted as a Geum species by many botanists (1, 2, 6), on the other hand, having a flat stylus, sepals which are longer than petals and bearing fewer achenes in the fruit. The genus is easily distinguished from the genus Geum. Although there are four Geum species in Turkey (G. aleppicum Jacq., G. coccineum Sm. G. rivale L., G. urbanum L.) The most widespread and the one formerly used as a drug in Europe is G. urbanum. O. heterocarpus is easily distinguished from G. urbanum both morphologically and by anatomical properties of the roots and the rhizomes. In the roots and rhizomes of 0. heterocarpus, there are prismatic crystals in circular rows around the secondary floem and a large amount of volatile oil droplets, whereas a large amount of starch is present in G. urbanum.