Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu

Mükerrem Başli; Tuba Metin

EN TR

AN IMPORTANT CONCEPT IN NURSING: EXPERTISE IN NURSING AND THE CURRENT STATUS IN TURKEY

Öz

Expertise in nursing is defined as the ability to solve problems independently and to use professional knowledge and skills to evaluate results. As a result of the change in health system, the complexity of care and the increase in responsibilities because of technological developments, nurses want to act based on knowledge, which brings expertise. While academic expertise is expressed as a title obtained through the completion of graduate programs such as master's and doctorate, or certification programmes, Benner bases expertise on clinical experience. According to Benner, an expert nurse is a person who grasps the situation without unnecessary thinking and wasting of time for unhelpful diagnoses and solutions, and has an intuitive understanding to produce the correct diagnosis and solution. The expert nurse has the characteristics of speed, flexibility, experience, intuitiveness and ability to identify important elements. Nursing expertise comes in two dimensions: academic and clinical expertise. In order for nursing to become a more independent discipline, these two levels of expertise should not be considered separately. The purpose of this review is to address the concepts of expertise in nursing and to examine the current situation of expert nurses in our country.

Anahtar Kelimeler

Nursing, Expertise, Academic Expertise, Clinical Expertise, Benner

Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu

Öz

Hemşirelikte uzmanlık, sorunları bağımsız olarak çözebilme ve sonuçları değerlendirmek için mesleki bilgi ve becerileri kullanma becerisi olarak tanımlanmaktadır. Teknolojik gelişmeler ile sağlık sisteminin değişmesi, bakımın karmaşıklığının ve sorumlulukların artması sonucunda hemşireler bilgiye dayalı olarak hareket etmek istemekte, bu durum uzmanlaşmayı getirmektedir. Akademik uzmanlık, yüksek lisans ve doktora gibi lisansüstü programların veya sertifika programlarının tamamlanmasıyla elde edilen bir unvan olarak ifade edilirken, Benner uzmanlığı klinik deneyime dayandırmaktadır. Benner’e göre uzman hemşire, yararlı olmayan tanı ve çözümler için gereksiz yere düşünmeden ve zaman kaybetmeden durumu kavrayan, doğru tanı ve çözümü üretebilmek için sezgisel bir anlayışa sahip olan kişidir. Uzman hemşire, hız, esneklik, deneyim, sezgisellik ve önemli unsurları belirleyebilme özelliklerine sahiptir. Hemşirelikte uzmanlık, akademik ve klinik uzmanlık olmak üzere iki boyutta karşımıza çıkmaktadır. Hemşireliğin daha bağımsız bir disiplin haline gelebilmesi için bu iki uzmanlık seviyesi birbirinden ayrı düşünülmemelidir. Bu derlemenin amacı, hemşirelikte uzmanlık kavramlarının ele alınması ve ülkemizdeki uzman hemşirelerin mevcut durumunun incelenmesidir.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik, Hemşirelikte Uzmanlık, Akademik Uzmanlık, Klinik Uzmanlık, Benner

Kaynakça

Abu-Qamar, M. e. Z., Vafeas, C., Ewens, B., Ghosh, M., & Sundin, D. (2020). Postgraduate nurse education and the implications for nurse and patient outcomes: A systematic review. Nurse Education Today, 92, 104489. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2020.104489
Arslan, H., Çıtak, N., & Potur, D. (2004). Dünyada hemşirelik doktora programlarına genel bakış. Florence Nightingale Journal of Nursing, 13(53), 21-30. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/95384
Atalan, A., & Dönmez, C. Ç. (2018). Yüksek-Eğitimli Uzman Hemşire İstihdamı ile Acil Servis Kalitesinin Yükseltilmesi için Simülasyon Uygulaması: Türkiye Sağlık Sistemi. Marmara Fen Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.7240/marufbd.395255
Barnhill, D., McKillop, A., & Aspinall, C. (2012). The impact of postgraduate education on registered nurses working in acute care. Nursing Praxis in New Zealand, 28(2), 27-36. Benner, P. (1982). From novice to expert. American Journal of nursing, 82(3), 402-407. https://journals.lww.com/ajnonline/Citation/1982/82030/From_Novice_To_Expert.4.aspx
Benner, P. (2004). Using the Dreyfus Model of Skill Acquisition to Describe and Interpret Skill Acquisition and Clinical Judgment in Nursing Practice and Education. Bulletin of Science, Technology & Society, 24(3), 188-199. https://doi.org/10.1177/0270467604265061
Benner, P., Sutphen, M., Leonard, V., Day, L., & Shulman, L. S. (2009). Educating Nurses: A Call for Radical Transformation (Vol. 15). John Wiley & Sons,. https://books.google.com.tr/books?id=DE757IzAvFwC
Boltz, M., Capezuti, E., Wagner, L., Rosenberg, M.-C., & Secic, M. (2013). Patient safety in medical-surgical units: can nurse certification make a difference? Medsurg Nursing, 22(1).
Brykczynski, K.A. (2014). Patricia Benner: Caring, Clinical Wisdom, and Ethics in Nursing Practice. In: Alligood MR. (Ed). Nursing Theorists and Their Work (8th Edition), Elsevier Mosby, Missouri, 2014.
Conway, J. E. (1998). Evolution of the species' expert nurse'. An examination of the practical knowledge held by expert nurses. Journal of Clinical Nursing, 7(1), 75-82. https://doi.org/ https://doi.org/10.1046/j.1365-2702.1998.00127.x
Cuevas-Santos, C. (2019). Nursing Specialities and professional practice: current situation and future perspectives. Enferm Clin (Engl Ed), 29(6), 357-364. https://doi.org/10.1016/j.enfcli.2019.10.002

Çelik, S., Keçeci, A., & Bulduk, S. (2011). Is nursing a profession in Turkey? Hospital topics, 89(2), 43-50.
Dikmen, Y., Karatas, H., Arslan, G. G., & Ak, B. (2016). The Level of Professionalism of Nurses Working in a Hospital in Turkey. J Caring Sci, 5(2), 95-102. https://doi.org/10.15171/jcs.2016.010
Ge, S., Xi, X., & Guo, G.-F. (2015). A systematic review of the impact of master's-educated nurses on inpatient care. International Journal of Nursing Sciences, 2(4), 414-421. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2015.10.003
Greene, M. Z., Fitzpatrick, M. K., Romano, J., Aiken, L. H., & Richmond, T. S. (2017). Clinical fellowship for an innovative, integrated BSN-PhD program: An academic and practice partnership. Journal of Professional Nursing, 33(4), 282-286. https://doi.org/10.1016/j.profnurs.2016.12.001
Hoffman, K. (2007). A comparison of decision-making by “expert” and “novice” nurses in the clinical setting, monitoring patient haemodynamic status post abdominal aortic aneurysm surgery. PhD Thesis, https://opus.lib.uts.edu.au/bitstream/10453/21800/2/02Whole.pdf
Kocaman, G., & Yürümezoğlu, A. (2015). Türkiye’de hemşirelik eğitiminin durum analizi: sayılarla hemşirelik eğitimi (1996-2015). Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 5, 255-262. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1712183
Koç, Z., Çınarlı, T., Şener, A., & Kızıltepe, S. K. (2018). Patricia Benner: hemşirelik uygulamalarında klinik bilgelik ve beceri edinimi. ACU Sağlık Bilimleri Dergisi, 9, 1-12. http://acibadem.dergisi.org/uploads/pdf/pdf_AUD_416.pdf
Korkmaz, F. (2011). Meslekleşme ve ülkemizde hemşirelik. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 18(2), 59-67. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/88499
Kostak, M. A., Tuğçe, A., & Akarsu, Ö. (2012). Hemşirelik Öğrencilerinin Gözünden Klinik Hemşirelerin Eğitimlerine Katkı Sağlama Durumları. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi, 1(2), 39-46. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cumunuj/issue/4317/57773
Lyneham, J., Parkinson, C., & Denholm, C. (2009). Expert nursing practice: a mathematical explanation of Benner’s 5th stage of practice development. Journal of Advanced Nursing, 65(11), 2477-2484. https://doi.org/https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2009.05091.x
McHugh, M. D., & Lake, E. T. (2010). Understanding clinical expertise: Nurse education, experience, and the hospital context. Research in Nursing & Health, 33(4), 276-287. https://doi.org/10.1002/nur.20388
Meran, H. E. P., & Şahin, N. H. (2014). Kadın sağlığı alanında uzman hemşirelik eğitimi ve uzman hemşirelik rolleri: Amerika Birleşik Devletleri örneği. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 1(1), 1-14. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/207488
Morrison, S. M., & Symes, L. (2011). An Integrative Review of Expert Nursing Practice. Journal of Nursing Scholarship, 43(2), 163-170. https://doi.org/10.1111/j.1547-5069.2011.01398.x
Nelson, A. M. (2020). The evolution of professional obstetric nursing in the United States (1880′s-present): Qualitative content analysis of specialty nursing textbooks. International Journal of Nursing Studies Advances, 2, 100010. https://doi.org/10.1016/j.ijnsa.2020.100010
Oktay, S., Coşkun, A., & Şen, S. (2015). Türkiye'de hemşireliğin durumunun raporu. Florence Nightingale Journal of Nursing, 7(33), 1-16. https://dergipark.org.tr/en/pub/fnjn/issue/9045/112784
Ovayolu, N., Kaplan, Ö., & Ovayolu, Ö. (2009). Hemşirelikte kanıta dayalı uygulama. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 6(1-2), 11-16. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/423070
Ozdemir, N. G. (2019). The development of nurses’ individualized care perceptions and practices: Benner’s novice to expert model perspective. International Journal of Caring Sciences, 12(2), 1279-1285.
Özcan, H. (2014). Doğum stajına çıkan öğrencilerin gözüyle; okul hastane işbirliği. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 21(3), 78-83. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/196954
Özlük, B., & Sur, H. (2017). Türkiye’de hemşireliğin profesyonelleşmesi kapsamında değerlendirilmesi ve Avrupa Birliğine uyum süreci: Niteliksel bir çalışma. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 3(4), 98-106.
Quick, J. (2016). From Novice to Expert: A Surgical Care Practitioner's Reflection on Their Role Development. Journal of Perioperative Practice, 26(10), 225-228. https://doi.org/10.1177/175045891602601003
Shoghi, M., Sajadi, M., Oskuie, F., Dehnad, A., & Borimnejad, L. (2019). Strategies for bridging the theory-practice gap from the perspective of nursing experts. Heliyon, 5(9), e02503. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2019.e02503
Şendir, M., Çelik, S., Dişsiz, M., Güney, R., Açıksöz, S., Kolcu, M., Kabuk, A., Yıldırım, A., & Bektemür, G. (2018). Hemşirelik eğitimi ve uygulamasında yeni bir yaklaşım: Hemşirelik eğitimi ve uygulamasının bütünleşmesi. Hemşirelik Akademik Araştırma Dergisi JAREN, 4(2), 92-99. https://pdfs.semanticscholar.org/63bb/66324a352df58de0ec82c0325aba5ab7cca9.pdf
Thomas, C. M., & Kellgren, M. (2017). Benner’s Novice to Expert Model: An Application for Simulation Facilitators. Nursing Science Quarterly, 30(3), 227-234. https://doi.org/10.1177/0894318417708410
Topuksak, B., & Kublay, G. (2010). Florence Nightingale’den günümüze hemşirelik eğitiminde neler değişti. Avrupa ve Türkiye’de modern hemşirelik eğitimi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Sempozyum Özel Sayısı, 298-305.
Türk Dil Kurumu Sözlükleri. (2021). Genel Türkçe Sözlük, Uzman kelimesi tanımı. https://sozluk.gov.tr
Türkmen, E. (2015). Hemşire istihdamının hasta ve hemşire sonuçları ile organizasyonel çıktılara etkisi: Yataklı tedavi kurumlarında hemşire insan gücünü planlama. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2(3), 69-80. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/330835
Ünal, A. (2008). Hastanelerde çalışan hemşirelerin hemşirelik dışı birimlerde istihdamı ve nedenlerinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 3(1), 23-29. https://core.ac.uk/download/pdf/199388539.pdf
Walker, J. (2008). The nursing expert in clinical practice. Journal of Orthopaedic Nursing, 12(1), 5-12. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.joon.2007.08.016
Wong, F. K. Y. (2018). Development of advanced nursing practice in China: Act local and think global. International Journal of Nursing Sciences, 5(2), 101-104. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2018.03.003
Yavuz, Ö. S., & Kocaman, E. (2017). Hemşirelik Piyasaları ve Analizi. . International Anatolia Academic Online Journal Health Sciences, 1(2), 10-23. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/367804
Yüksek Öğretim Kurumu. (2017). Hemşirelik lisans eğitimi çalıştay raporu 2017. Yüksek Öğretim Kurumu. https://www.yok.gov.tr
Zeng, J., Zhu, J.-C., & Zhao, X.-Y. (2016). The concept and characteristics of clinical practice ability in Master Degree of Nursing (specialty). Chinese Nursing Research, 3(3), 97-100. https://doi.org/10.1016/j.cnre.2016.06.009

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Mükerrem Başli ^*
0000-0002-5490-916X
Türkiye

Tuba Metin
0000-0001-5052-0141
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Ağustos 2022

Gönderilme Tarihi

13 Ekim 2021

Kabul Tarihi

3 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA69HC22CY

APA

Başli, M., & Metin, T. (2022). Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(2), 187-196. https://izlik.org/JA69HC22CY

AMA

1.Başli M, Metin T. Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu. JGEHES. 2022;4(2):187-196. https://izlik.org/JA69HC22CY

Chicago

Başli, Mükerrem, ve Tuba Metin. 2022. “Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 4 (2): 187-96. https://izlik.org/JA69HC22CY.

EndNote

Başli M, Metin T (01 Ağustos 2022) Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 4 2 187–196.

IEEE

[1]M. Başli ve T. Metin, “Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu”, JGEHES, c. 4, sy 2, ss. 187–196, Ağu. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69HC22CY

ISNAD

Başli, Mükerrem - Metin, Tuba. “Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 4/2 (01 Ağustos 2022): 187-196. https://izlik.org/JA69HC22CY.

JAMA

1.Başli M, Metin T. Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu. JGEHES. 2022;4:187–196.

MLA

Başli, Mükerrem, ve Tuba Metin. “Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 2, Ağustos 2022, ss. 187-96, https://izlik.org/JA69HC22CY.

Vancouver

1.Mükerrem Başli, Tuba Metin. Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu. JGEHES [Internet]. 01 Ağustos 2022;4(2):187-96. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69HC22CY

Genel Sağlık Bilimleri Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

AN IMPORTANT CONCEPT IN NURSING: EXPERTISE IN NURSING AND THE CURRENT STATUS IN TURKEY

Öz

Anahtar Kelimeler

Hemşirelikte Önemli Bir Kavram: Hemşirelikte Uzmanlık ve Ülkemizdeki Mevcut Durumu

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster