Derleme

Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme

Cilt: 6 Sayı: 2 25 Ağustos 2024
PDF İndir
TR EN

Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme

Öz

Sürdürülebilir diyetler biyolojik çeşitlilik ve ekosistemleri koruyucu, beslenme açısından yeterli, erişilebilir, ekonomik olarak adil ve uygun fiyatlı diyetlerdir. Aynı zamanda kültürel olarak kabul edilebilir, güvenli ve sağlıklı olmalı; doğal kaynakları ve insan kaynaklarını en iyi şekilde kullanmalıdırlar. Sürdürülebilir diyet modelleri; Akdeniz diyeti, Nordik diyetleri, Vegan, Vejeteryan ve Peskateryan Diyetleri, Gezegen diyeti (semi vejeteryan diyet)’dir. Depresyon bir duygudurum bozukluğudur ve sıradan ruh hali dalgalanmalarından ve günlük hayattaki zorluklara verilen kısa süreli duygusal reaksiyonlardan farklıdır. Özellikle tekrarlayan ve orta şiddette veya şiddetli depresyon önemli bir sağlık sorunu durumuna gelebilir. Bitkisel kaynaklı sürdürülebilir diyet modellerinin depresif semptomlar ile ilişkili olduğu görülmektedir. Akdeniz diyetinin B vitaminlerinden zengin olması sebebiyle homosistein döngüsünü devam ettirmesi, depresif semptomlar üzerinde pozitif etkiler göstermektedir. Akdeniz diyetinde fazla miktarda bulunan omega-3 yağ asitlerinin nörendokrin modülasyonu ve omega-3 yağ asitlerinin anti-inflamatuar etkileri depresyon üzerindeki iyileştirici mekanizmalarıdır. Vegan-vejeteryan diyetlerin B12 vitamin, çinko, omega-3 gibi besin öğeleri içeriğinin yetersiz olması depresif semptomlara neden olabilir. Nordik (İskandinav) ve Gezegen diyetinin depresif semptomlar üzerindeki etkileriyle ilgili daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilir beslenme, Sürdürülebilir diyet, Depresyon, Akdeniz diyeti, Vejeteryan.

Kaynakça

  1. Abbaszadeh, A., Saharkhiz, M., Khorasanchi, Z., Karbasi, S., Askari, M., Hoseini, Z. S., ... & Bahrami, A. (2021). Impact of a Nordic diet on psychological function in young students. Nutrition and Health, 27(1), 97-104. https://doi.org/10.1177/026010602096498
  2. Aguliar-Valles, A., Kim, J., Jung, S., Woodside, B., & Luheshi, G. N. (2014). Role of brain transmigrating neutrophils in depression-like behavior during systemic infection. Molecular psychiatry, 19(5), 599-606. https://doi.org/10.1038/mp.2013.137
  3. Almeida, O. P., Ford, A. H., & Flicker, L. (2015). Systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials of folate and vitamin B12 for depression. International Psychogeriatrics, 27(5), 727-737. https://doi.org/10.1017/S1041610215000046
  4. Askari, M., Daneshzad, E., Darooghegi Mofrad, M., Bellissimo, N., Suitor, K., & Azadbakht, L. (2020). Vegetarian diet and the risk of depression, anxiety, and stress symptoms: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 62(1), 261-271. https://doi.org/10.1080/10408398.2020.1814991
  5. Bains N, Abdijadid, S. Major Depressive Disorder. [Updated 2022 Jun 1]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559078/
  6. Bazan, N. G., Molina, M. F., & Gordon, W. C. (2011). Docosahexaenoic acid signalolipidomics in nutrition: significance in aging, neuroinflammation, macular degeneration, Alzheimer’s, and other neurodegenerative diseases. Annual review of nutrition, 31, 321. https://doi.org/ 10.1146/annurev.nutr.012809.104635
  7. Bazan, N. G., Eady, T. N., Khoutorova, L., Atkins, K. D., Hong, S., Lu, Y., ... & Belayev, L. (2012). Novel aspirin-triggered neuroprotectin D1 attenuates cerebral ischemic injury after experimental stroke. Experimental neurology, 236(1), 122-130. https://doi.org/10.1016/j.expneurol.2012.04.007
  8. Beaglehole, R. (2003). The world health report 2003: shaping the future. World Health Organization. https://books.google.com.tr/books?id=Vv-rOQZs_e0C&lpg=PR7&ots=2BpZdT52h8&lr&pg=PR7#v=onepage&q&f=false
  9. Bjelland, I., Tell, G. S., Vollset, S. E., Refsum, H., & Ueland, P. M. (2003). Folate, vitamin B12, homocysteine, and the MTHFR 677C→ T polymorphism in anxiety and depression: the Hordaland Homocysteine Study. Archives of general psychiatry, 60(6), 618-626. https://doi.org/ 10.1001/archpsyc.60.6.618
  10. Burlingame, B., & Dernini, S. (2012). Biodıversity and Sustainable Diets Unıted Against Hunger 3–5 November 2010 FAO Headquarters, Rome. https://ensser.org/wp-content/uploads/fileadmin/files/2012_FAO.pdf

Kaynak Göster

APA
Tokpunar, M. (2024). Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2), 346-363. https://izlik.org/JA63CM44CR
AMA
1.Tokpunar M. Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme. JGEHES. 2024;6(2):346-363. https://izlik.org/JA63CM44CR
Chicago
Tokpunar, Merve. 2024. “Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 6 (2): 346-63. https://izlik.org/JA63CM44CR.
EndNote
Tokpunar M (01 Ağustos 2024) Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 6 2 346–363.
IEEE
[1]M. Tokpunar, “Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme”, JGEHES, c. 6, sy 2, ss. 346–363, Ağu. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63CM44CR
ISNAD
Tokpunar, Merve. “Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 6/2 (01 Ağustos 2024): 346-363. https://izlik.org/JA63CM44CR.
JAMA
1.Tokpunar M. Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme. JGEHES. 2024;6:346–363.
MLA
Tokpunar, Merve. “Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 2, Ağustos 2024, ss. 346-63, https://izlik.org/JA63CM44CR.
Vancouver
1.Merve Tokpunar. Sürdürülebilir Diyet Modellerinin Depresyon ile İlişkisi: Derleme. JGEHES [Internet]. 01 Ağustos 2024;6(2):346-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63CM44CR