Araştırma Makalesi

Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri

Cilt: 8 Sayı: 1 26 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri

Öz

Bu araştırmada hemodiyaliz tedavisi alan hastaların ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kaliteleri incelendi. Araştırma verileri yasal ve etik izinler alındıktan sonra yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Evreni 86 hasta oluşturdu, çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 77 hasta (%89,53) örneklemi oluşturdu. Veri toplama araçları olarak sosyodemografik bilgi formu ve Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği (ASİYK) kullanıldı. Ölçeğin Cronbach alfa değeri 0,92 olarak bulundu. Veriler SPSS 24.0 programında değerlendirildi. Hemodiyaliz hastalarının ASİYK puan ortalaması 45,39±7,08 olup, yaş, eğitim düzeyi, kserostomi varlığı ve günlük diş temizleme sıklığı ile anlamlı ilişkiler bulundu (p<0,05). Katılımcıların %63,63’ü kserostomi yaşadığını, %72,72’si düzenli diş muayenesine gitmediğini ve %38,96’sı günde bir kez dişlerini temizlediğini belirtti. Bulgular, ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesinin yaş, eğitim düzeyi, ağız hijyen alışkanlığı ve hastalığa bağlı semptomlardan etkilendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, hemodiyaliz tedavisi alan hastaların ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kaliteleri orta düzeydedir. Hastaların ağız sağlığının korunması ve sürdürülmesine yönelik eğitimlerin hemodiyaliz hemşireleri tarafından verilmesi ve düzenli diş hekimi kontrollerinin teşvik edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Hemodiyaliz, Ağız Sağlığı, Yaşam Kalitesi.

Kaynakça

  1. Akyol, D., Seçgin, R., & Tokem, Y. (2022). Hemodiyaliz hastalarında bulantı-kusma yönetiminde yaklaşımlar. Nefro Hem Dergi, 17(2), 66–74. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2022.55
  2. Bülbül, E., & Demiroğlu, S. (2023). The relationship between health literacy and adherence to treatment in patients receiving hemodialysis treatment. Karya Journal of Health Science, 4(1), 1–5. https://doi.org/10.52831/kjhs.1166286
  3. Chang, A., Chung, Y., & Kang, M. (2021). Effects of the combination of auricular acupressure and a fluid-restriction adherence program on salivary flow rate, xerostomia, fluid control, interdialytic weight gain, and diet-related quality of life in patients undergoing hemodialysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(19), 10520. https://doi.org/10.3390/ijerph181910520
  4. Ingram, K., Hayes, M. J., Irving, M., & Wallace, J. (2021). What informs oral health and chronic disease policy development in Australia: A citation analysis. Journal of Public Health Policy, 42(4), 635–646. https://doi.org/10.1057/s41271-021-00313-x
  5. Joshi, N. P., Shrestha, A., Bhagat, T., Agrawal, S. K., & Chhetri, R. (2024). The oral health condition of patients on hemodialysis at a tertiary healthcare facility in Eastern Nepal. International Journal of Dentistry, 3776702. https://doi.org/10.1155/2024/3776702
  6. Kızıltan, B., & Şendir, M. (2018). Diyaliz hastalarında ağız bakımının önemi ve hemşirenin rolü. Türk Nefroloji, Diyaliz ve Transplantasyon Hemşireleri Derneği Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 1(13), 10–16. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hemsire/issue/34384/341373
  7. Kumsar Karakoç, A., & Taşkın Yılmaz, F. (2018). Oral health of patients with type 2 diabetes and the quality of life regarding oral health. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 26(2), 103–113. https://doi.org/10.26650/FNJN290472
  8. Mumcu, G., Inanç, N., Ergun, T., Ikiz, K., Gunes, M., Islek, U., … Direskeneli, H. (2006). Oral health related quality of life is affected by disease activity in Behçet’s disease. Oral Diseases, 12(2), 145–151. https://doi.org/10.1111/j.1601-0825.2005.01173.x
  9. Nanditha Kumar, M., Raghavendra Swamy, K. N., Thippeswamy, H. M., Kamath, G., & D, D. (2021). Prevalence of xerostomia in patients on haemodialysis: A systematic review and meta-analysis. Gerodontology, 38(3), 235–241. https://doi.org/10.1111/ger.12526
  10. Navia-Jutchenko, M. F., Muñoz-López, E. E., & López-Soto, O. P. (2013). Relación del estado de salud bucal y condiciones socioeconómicas en el paciente con enfermedad renal crónica en tratamiento [The relationship between the oral health and socioeconomic characteristics of chronic kidney disease patients undergoing haemodialysis treatment or kidney transplant]. Revista de Salud Pública (Bogotá, Colombia), 15(6), 878–888. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25124351/

Kaynak Göster

APA
İlter, S. M. (2026). Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(1), 64-74. https://izlik.org/JA24HA55EH
AMA
1.İlter SM. Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri. JGEHES. 2026;8(1):64-74. https://izlik.org/JA24HA55EH
Chicago
İlter, Sümeyra Mihrap. 2026. “Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 8 (1): 64-74. https://izlik.org/JA24HA55EH.
EndNote
İlter SM (01 Nisan 2026) Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 8 1 64–74.
IEEE
[1]S. M. İlter, “Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri”, JGEHES, c. 8, sy 1, ss. 64–74, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24HA55EH
ISNAD
İlter, Sümeyra Mihrap. “Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 8/1 (01 Nisan 2026): 64-74. https://izlik.org/JA24HA55EH.
JAMA
1.İlter SM. Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri. JGEHES. 2026;8:64–74.
MLA
İlter, Sümeyra Mihrap. “Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, Nisan 2026, ss. 64-74, https://izlik.org/JA24HA55EH.
Vancouver
1.Sümeyra Mihrap İlter. Hemodiyaliz Hastalarının Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kaliteleri. JGEHES [Internet]. 01 Nisan 2026;8(1):64-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24HA55EH