Premenopozal ve Postmenopozal Kadınların Aşıya Karşı Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Kesitsel Analizi

Öz

Giriş: Erişkin aşılaması, bulaşıcı hastalıkların ve enfeksiyonla ilişkili bazı kanserlerin önlenmesinde önemli bir halk sağlığı stratejisidir. Bununla birlikte, erişkin dönemde önerilen aşılara yönelik farkındalık ve aşılama oranları birçok ülkede yetersiz düzeydedir. Kadınların erişkin dönemde uygun şekilde aşılanması, hem kendi sağlıklarının korunması hem de doğurganlık çağında bebeklerinin korunması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, premenopozal ve postmenopozal kadınlarda erişkin aşılara ilişkin bilgi, tutum ve davranışların değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Bu kesitsel ve tanımlayıcı çalışma, Ağustos 2024–Mart 2026 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri toplam 1003 kadın dahil edildi. Katılımcılar; demografik özellikler, kronik hastalık varlığı, obstetrik öykü, erişkin aşılama durumu ile aşılar hakkındaki bilgi ve tutumları değerlendiren 40 maddelik çevrim içi anketi doldurdu. Premenopozal ve postmenopozal kadınlar arasındaki kategorik değişkenler ki-kare testi ile karşılaştırıldı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 36,2 ± 13,0 yıl idi. En sık uygulanan aşı COVID-19 (%90,4) olup, bunu hepatit B (%46,8), Td/Tdap (%45,8) ve influenza (%33,0) aşıları izledi. En düşük aşılama oranları insan papilloma virüsü (HPV) (%15,0) ve pnömokok (%12,0) aşılarında saptandı. Premenopozal kadınlarda tetanoz ve HPV aşılanma oranları postmenopozal kadınlara kıyasla anlamlı derecede daha yüksekti (sırasıyla p=0,031 ve p=0,009). Ayrıca premenopozal kadınların, erişkin aşılarının gerekli olduğu ve sağlık profesyonellerinin önerisiyle aşı yaptırabilecekleri yönündeki ifadelere daha yüksek oranda katıldıkları görüldü. Sonuç: Kadınlarda erişkin aşılamasına yönelik farkındalık ve aşılama oranları halen yetersizdir. Özellikle postmenopozal kadınlar, daha düşük farkındalık ve bazı aşılarda daha düşük aşılama oranları nedeniyle riskli bir grup olarak görünmektedir. Bu popülasyonda hedeflenmiş aşılama stratejileri, farkındalığın artırılması ve sağlık profesyonellerinin danışmanlık rolünün güçlendirilmesi aşılama oranlarının artırılmasına katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

• bağışıklama
• menopoz
• kadın sağlığı

Destekleyen Kurum

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Proje Numarası

25-10.2T/12

Etik Beyan

Etik Beyan Bu çalışma, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Karar No: 25-10.2T/12, Tarih: 30/10/2025). Araştırma Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Çalışmaya katılan tüm bireylerden araştırma öncesinde elektronik ortamda bilgilendirilmiş gönüllü olur onamı alınmıştır. Katılımcıların kişisel verilerinin gizliliği korunmuş ve elde edilen veriler yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılmıştır.

Teşekkür

Bu çalışmaya gönüllü olarak katılan tüm katılımcılara katkılarından dolayı teşekkür ederiz. Ayrıca çalışmanın yürütülmesi sürecinde destek veren kurum ve kişilere şükranlarımızı sunarız.

Knowledge, Attitudes, and Practices Regarding Vaccination Among Premenopausal and Postmenopausal Women

Öz

Background: Adult vaccination is an important public health strategy for preventing infectious diseases and certain infection-related cancers. However, awareness of recommended adult vaccines and vaccination uptake remain suboptimal in many countries. Women should be appropriately vaccinated during adulthood to protect both themselves and, during reproductive years, their infants. This study aimed to evaluate knowledge, attitudes, and behaviors regarding adult vaccination among premenopausal and postmenopausal women. Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted between August 2024 and March 2026. A total of 1003 women aged 18 years and older were included. Participants completed a 40-item online questionnaire assessing demographic characteristics, chronic diseases, obstetric history, adult vaccination status, and knowledge and attitudes toward vaccines. Categorical variables were compared between premenopausal and postmenopausal women using the chi-square test. Results: The mean age of participants was 36.2 ± 13.0 years. The most frequently received vaccine was COVID-19 (90.4%), followed by hepatitis B (46.8%), Td/Tdap (45.8%), and influenza (33.0%). The lowest vaccination rates were observed for human papillomavirus (HPV) (15.0%) and pneumococcal vaccines (12.0%). Premenopausal women had significantly higher tetanus and HPV vaccination rates compared with postmenopausal women (p=0.031 and p=0.009, respectively). In addition, premenopausal women were more likely to agree that adult vaccines are necessary and that they would be vaccinated if recommended by healthcare professionals. Conclusions: Awareness and uptake of adult vaccination among women remain insufficient. Postmenopausal women appear to be a particularly vulnerable group with lower awareness and lower vaccination uptake for certain vaccines. Targeted vaccination strategies, improved awareness, and stronger healthcare professional counseling may help increase vaccination coverage in this population.

Anahtar Kelimeler

• immunization,
• menapouse
• woman's health

Destekleyen Kurum

Ege university Faculty of Medicine

Proje Numarası

25-10.2T/12

Etik Beyan

Ethics Statement This study was approved by the Ege University Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee (Approval No: 25-10.2T/12, Date: 30/10/2025). The study was conducted in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki. Electronic informed consent was obtained from all participants prior to enrollment. Participant confidentiality was maintained, and all data were used solely for scientific purposes.

Teşekkür

The authors would like to thank all participants who voluntarily took part in this study for their valuable contributions. We also express our gratitude to all individuals and institutions who supported the conduct of this research.

Kaynakça

1. World Health Organization. Immunization agenda 2030: a global strategy to leave no one behind. Geneva: WHO; 2020.