COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ?
Öz
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) infeksiyonu doğrulanmış veya şüphelenilenler de dahil olmak üzere tüm gebelerin kaliteli antenatal takip, doğum, ve lohusa takibi ve ruhsal sağlık hizmeti alma hakkına sahip olduğunu yayınladı. COVID-19’ un Dünya Sağlık Örgütü tarafından 11 Mart 2020 de pandemi olduğu ilanı 24 saat boyunca ve tatil günlerinden bağımsız kesintisiz doğum hizmeti veren, anne ve bebeği olarak iki ayrı hastanın sorumluluğunu taşıyan yegane brans olan kadın doğumun iş yükünü ve sorumluluğunu daha da ağırlaştırmıştır. Acili en fazla olan uzmanlık alanı olması yanında hem doğum hem de düşük gibi üreme ile ilgili durumların ve komplikasyonların kadın doğum hekimi ile gebenin çok yakın temas halinde ve uzun süre birarada bulunarak yönetildiği bilinmektedir. Doğumların %50’ sinden fazlasının sezaryen ile gerçekleştirilmesi ve cerrahinin getirdiği ek riskler, ultrasonografinin gebe muayenesinin bir parçası olarak kol boyundan daha kısa mesafeden uygulanması, 15-45 yaş aralığındaki gebe populayonda semptomatik dişında asemptomatik ya da presemptomatik (COVID-19) seyrinin sıklığı ve bulaş riski göz önüne alındığında kadın doğum hekimi mesleğini yüksek riskle uygulamaktadır. Bu nedenle erken dönemde gebelerin risk değerlendirmelerinin rahim içi gebelik doğrulandıktan sonra ilk trimesterde anne öyküsü ve karakteristik özellikleri ve biyofizik ve biyokimyasal testlerle yapılarak düşük risk grubu gebelerde 12, 20,37.ve doğum gerçekleşmemiş ise 41. gebelik haftasında ek sorunlar olmadığı takdirde muayenelerin yapılması, riskli grupta ise 12-34. haftalarda değerlendirmenin uzmanlarca gerçekleştirilmesi pandeminin yayılma hızına yetişme sıkıntısı çekebilecek olan sağlık sisteminin yükü ile birlikte, maternal ve perinatal komplikasyonları azaltabilecektir. Özellikle doğum ve düşük gibi işlemlerin ve zorunlu cerrahinin ertelenmesi mümkün olamayacağından düşük risk grubunda antenatal muayene aralıklarının açılması gerekmektedir. Bu nedenle, “yüksek riskli gebelik” kavramını öne çıkaran bir algoritmanın uygulanmasını hedeflemekteyiz. Bir taraftan da girişim gerektiren acil ve öncelikli hastalarda cerrahi ve sonrasında takip, infeksiyon koruma tedbirlerinin en üst düzeyde sağlandığı bir ortamda yapılmalıdır. Bu yazıda, obstetrik girişimlerin gebe ve sağlık çalışanı için güvenliliğin sağlandığı şartlarda gerçekleştirilebilmesi ve hem anne ve hem de fetusun güvenliliğini sağlayacak ve kadın doğum/perinatoloji ekibinin maksimum seviyede korunabilmesi için uygulanmasında yararlı olabilecek gebelikte “Yüksek risk algoritmasına” ilişkin bilgilendirme ve yönetim sunulmaktadır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Smith DL, Battle KE, Hay SI, Barker CM, Scott TW, McKenzie FE (2012) Ross, Macdonald, and a Theory for the Dynamics and Control of Mosquito-Transmitted Pathogens. PLoS Pathog 8(4): e1002588
- 2. Read JM et al: Novel coronavirus 2019-nCoV: early estimation of epidemiological parameters and epidemic prediction MedRxiv-doi: https://doi.org/10.1101/2020.01.23.20018549. Jan. 23, 2020.
- 3. Early Transmissibility Assessment of a Novel Coronavirus in Wuhan, China - Maimuna Majumder and Kenneth D. Mandl, Harvard University - Computational Health Informatics Program - Posted: 24 Jan 2020 Last revised: 27 Jan 2020
- 4. Report 3: Transmissibility of 2019-nCoV - 25 January 2020 - Imperial College London
- 5. World Health Organization.Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019(COVID-19) 16-24 February 2020 [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 Available from: https://www.who.int/docs/default- source/ coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final- report.pdf
- 6. Chan J, Yuan S, Kok K et al. A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster. Lancet 2020 doi: 10.1016/S0140- 6736(20)30154-9
- 7. Li Q, Guan X, Wu P, et al. Early transmission dynamics in Wuhan, China, of novel coronavirus-infected pneumonia. N Engl J Med 2020; doi:10.1056/NEJMoa2001316.
- 8. Liu J, Liao X, Qian S et al. Community transmission of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2, Shenzhen, China, 2020. Emerg Infect Dis 2020 doi.org/10.3201 /eid2606. 200239
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
25 Nisan 2020
Kabul Tarihi
28 Nisan 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 17 Sayı: 2
APA
Yapar Eyi, E. G., & Moraloğlu Tekin, Ö. (2020). COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ? Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 17(2), 388-393. https://doi.org/10.38136/jgon.726726
AMA
1.Yapar Eyi EG, Moraloğlu Tekin Ö. COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ? JGON. 2020;17(2):388-393. doi:10.38136/jgon.726726
Chicago
Yapar Eyi, Elif Gül, ve Özlem Moraloğlu Tekin. 2020. “COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ?”. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 17 (2): 388-93. https://doi.org/10.38136/jgon.726726.
EndNote
Yapar Eyi EG, Moraloğlu Tekin Ö (01 Haziran 2020) COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ? Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 17 2 388–393.
IEEE
[1]E. G. Yapar Eyi ve Ö. Moraloğlu Tekin, “COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ?”, JGON, c. 17, sy 2, ss. 388–393, Haz. 2020, doi: 10.38136/jgon.726726.
ISNAD
Yapar Eyi, Elif Gül - Moraloğlu Tekin, Özlem. “COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ?”. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 17/2 (01 Haziran 2020): 388-393. https://doi.org/10.38136/jgon.726726.
JAMA
1.Yapar Eyi EG, Moraloğlu Tekin Ö. COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ? JGON. 2020;17:388–393.
MLA
Yapar Eyi, Elif Gül, ve Özlem Moraloğlu Tekin. “COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ?”. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, c. 17, sy 2, Haziran 2020, ss. 388-93, doi:10.38136/jgon.726726.
Vancouver
1.Elif Gül Yapar Eyi, Özlem Moraloğlu Tekin. COVID 19 PANDEMİSİNDE YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLERİN BELİRLENMESİ VE YÖNETİMİ: ANTENATAL TAKİP PİRAMİDİNİ TERSİNE ÇEVİRME ZAMANI MI ? JGON. 01 Haziran 2020;17(2):388-93. doi:10.38136/jgon.726726