The Effect of Postpartum Stress on Breastfeeding Self-Efficacy in Vaginal Delivery and Cesarean Section

Öz

Aim: The aim of this study is to determine the effect of stress experienced by mothers in the postpartum period on breastfeeding self-efficacy. Materials and Method: The research is of analytical and cross-sectional types. The data of the study were collected by using a questionnaire in the pediatric outpatient clinics of a state hospital. The study was completed with 148 mothers. Descriptive statistical methods, Student t Test, Pearson Chi-Square test and Correlation t test were used in the analysis of the data. Results: Participants’ Postpartum Stress mean score is higher for women who are between the ages of 21-34, who are university graduates, who are working but are currently on unpaid leave, have a good income, live in a nuclear family, whose spouse is university graduate and whose spouse is not working. When the mean scores of the Breastfeeding Self-Efficacy Scale were examined, it was found that the scores of primigravidas, those with abortion and those with 3 or more living children, who had no planned pregnancy, had a vaginal delivery, and whose babies were born at 36 weeks or less were higher (p<0.05). In the study, it was determined that the mean score of the Postpartum Stress Scale was 18.33±5.92 and the mean score of the Breastfeeding Self-Efficacy Scale was 54.56±11.20. In the study, a weak negative correlation was found between women’s Postpartum Stress Scale and Breastfeeding Self-Efficacy Scale scores. Conclusion: In the study, breastfeeding self-efficacy scores were found to be higher in mothers who had vaginal delivery and had less postpartum stress. For a healthy and adequate breastfeeding process, it is recommended to determine the stress level of mothers, to intervene in stress, and to encourage vaginal delivery.

Anahtar Kelimeler

• Vaginal delivery
• cesarean section
• breastfeeding
• postpartum stress

Normal Doğum ve Sezaryende Doğum Sonu Stresin Emzirme Öz-yeterliliğine Etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı doğum sonu dönemde annelerin yaşadığı stresin emzirme öz-yeterliliğe etkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma analitik ve kesitsel tiptedir. Araştırmanın verileri bir devlet hastanesinin çocuk polikliniklerinde anket formu kullanılarak toplanmıştır. Çalışma 148 anne ile tamamlanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel metodları, Student t Test, Pearson Ki-Kare testi ve Korelasyon t testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların Doğum Sonu Stres Ölçeği puan ortalamaları 21-34 yaş aralığında, üniversite mezunu olan, çalışıp şuan ücretsiz izinde olan, gelir düzeyi iyi olan, çekirdek ailede yaşayan, eşi üniversite mezunu olan ve eşi çalışmayan kadınlarda daha yüksektir. Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği puan ortalamalarına bakıldığında ise, primigravidalarda, abortusu olanlarda ve 3 ve üzeri yaşayan çocuğu olan, gebeliği planlı olmayan, normal doğum yapan ve bebeği 36 hafta ve altında doğan kadınların puanları daha yüksek saptandı (p<0,05). Çalışmada gebelerin Doğum Sonu Stres Ölçeği puan ortalamalarının 18,33±5,92 ve Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği puan ortalamalarının 54,56±11,20 olduğu belirlendi. Çalışmada kadınların Doğum Sonu Stres Ölçeği ve Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği puanları arasında negatif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: Çalışmada normal doğum yapan, doğum sonu stres düzeyi az olan annelerin emzirme öz-yeterlilik puanı daha yüksek bulunmuştur. Sağlıklı ve yeterli bir emzirme süreci için annelerin stres düzeyinin belirlenmesi ve strese müdahale edilmesi, normal doğuma özendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Normal doğum
• sezaryen
• emzirme
• doğum sonu stres

Kaynakça

1. 1. Güleç D, Öztürk S, Sevil Ü, Kazandı M. Gebelerin Yaşadıkları Doğum Korkusu ile Algıladıkları Sosyal Destek Arasındaki İlişki. Turkiye Klinikleri J Gynecol Obst 2014; 24(1):36-41.
2. 2. Brummelte S, Galea LAM. Postpartum depression: Etiology, treatment and consequences for maternal care. Hormones and Behavior 2016; 77:153-166.
3. 3. Razuel C, Bruchon-Schweitzer M, Dupanloup A, Irion O, Epiney M. Stressful events, social support and coping strategies of primiparous women during the postpartum period: A qualitative study. Midwifery 2011; 27(2): 237-242.
4. 4. Grote NK, Bridge JA, Gavin AR, Melville JL, Iyengar S, Katon WJ. A metaanalysis of depression during pregnancy and the risk of preterm birth, low birth weight and intrauterine growth restriction. Archives of General Psychiatry 2010; 67(10): 1012-1024.
5. 5. Victora CG, Bahl R, Barros AJD, França, GVA, Horton S, Krasevec J, Rollins NC. Breastfeeding in the 21st century: Epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. The Lancet 2016; 387, 475–490.
6. 6. American Academy of Pediatrics, Section on Breastfeeding Breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics 2012;129:e827–e841. 7. Araban M, Karimian Z, Kakolaki ZK, McQueen KA, Dennis CL. Randomized controlled trial of a prenatal breastfeeding self-efficacy intervention in Primiparous women in Iran. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 2018; 47(2):173-183.
7. 8. Galipeau R, Baillot A, Trottier A, Lemire L. Effectiveness of interventions on breastfeeding self-efficacy and perceived insufficient milk supply: A systematic review and meta-analysis. Matern Child Nutr 2018; 14(3): e12607. doi: 10.1111/mcn.12607 9. Dennis CL, Fauz S. Development and psychometric testing of the Breastfeeding Self-Efficacy Scale. Research in Nursing & Health 1999; 22(5):399-409
8. 10. Yılmaz-Esencan T, Karabulut Ö, Demir-Yıldırım A, Ertuğrul-Abbasoğlu D, Külek H, Şimşek Ç ve ark. Doğuma hazırlık eğitimi alan gebelerin doğum şekli, ilk emzirme zamanı ve ten tene temas tercihleri. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi 2018; 26(1): 31-43.

9. 11. Annagür BB, Annagür A. Doğum Sonrası Ruhsal Durumun Emzirme ile İlişkisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2012; 4(3):279-292
10. 12. Şahbaz G. Doğum Sonu Stres Etkenleri Ölçeği Türkçe Geçerlilik ve Güvenilirliği. Ordu: Ordu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi; 2019.
11. 13. Aluş-Tokat M, Okumuş H. Translation and psychometric assessment of the Breast-feeding Self-Efficacy Scale-Short Form among pregnant and postnatal women in Turkey. Midwifery 2010; 26:101-108.
12. 14. Güleç D, Kavlak O, Sevil Ü. Ebeveynlerin Doğum Sonu Yaşadıkları Duygusal Sorunlar ve Hemşirelik Bakımı. HEAD 2014; 11(1): 54-60.
13. 15. Akdolun Balkaya N. Postpartum dönemde annelerin bakım gereksinimleri ve ebe- hemşirenin rolü. C. Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 2002; 6(2):42-49.
14. 16. Erdem Ö, Bucaktepe PGE. Postpartum depresyon görülme sıklığı ve tarama yöntemleri. Dicle Tıp Dergisi 2012; 39(3): 458-461.
15. 17. Yıldırım A, Hacıhasanoğlu R, Karakurt P. Postpartum depresyon ile sosyal destek arasındaki ilişki ve etkileyen faktörler. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi 2011; 8(1): 31-46.
16. 18. Üst ZD, Pasinlioğlu T. Primipar ve Multipar Gebelerde Doğum ve Doğum Sonu Döneme İlişkin Endişelerin Belirlenmesi, Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 2015; 2(3): 306.
17. 19. Figueiredo B, Conde A. Anxiety and depression symptoms in women and men from early pregnancy to 3-months postpartum: parity differences and effects. J Affect Disord 2011; 132(1-2):146-157.
18. 20. Dipietro JA, Novak MF, Costigan KA, Atella LD, Reusing SP. Maternal psychological distress during pregnancy in relation to child development at age two. Child Dev 2006; 77(3):573-587.
19. 21. Akkoyun S, Taş Arslan F. İlk Altı Ay Boyunca Emziren Annelerin Emzirme Öz-Yeterlilikleri. J Pediatr Res 2016;3(4):191-5
20. 22. Blyth R, Creedy DK, Dennis CL, Moyle W, Pratt J, De Vries SM. Effect of Maternal Confidence on Breastfeeding Duration: an Application of Breastfeeding Self-Efficacy Theory. Birth 2002; 29(4):278-284.
21. 23. Wu YH, Ho YJ, Han JP, Chen SY. The Influence of Breastfeeding Self-Efficacy and Breastfeeding Intention on Breastfeeding Behavior in Postpartum Women. Hu Li Za Zhi 2018; 65(1): 42-50.
22. 24. Aydın D, Aba YA. Sağlık Okuryazarlığı ve Emzirme Öz-Yeterliliği İlişkisi. DEUHFED 2019; 12(1): 31-39.
23. 25. Küçükoğlu S, Çelebioğlu A. Hasta Yenidoğanların Annelerinin Emzirme Özyeterlilik Düzeyi ve Emzirme Başarılarının İncelenmesi. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2014; 2(1): 1-11.
24. 26. Küçükoğlu S, Aytekin A. Ateşeyan S. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Bebeği Yatan Annelerin Bebeklerine Anne Sütü Verme Eğilimleri İle Emzirme Öz Yeterliliklerinin Karşılaştırılması. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi 2015; 4(2):71-78.
25. 27. İnce T, Aktaş G, Aktepe N, Aydın A. Annelerin emzirme öz yeterlilikleri ve emzirme başarılarını etkileyen özelliklerin değerlendirilmesi. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi 2017;7(3): 183-190.
26. 28. Arslan GC. Doğum sonu dönemde emzirme öz yeterliliği ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi; 2011.
27. 29. Erkal Aksoy Y, Ünal F, İnçke G, Çil G, Oruç K, Yılmaz T ve ark. Postpartum Depresyonun Emzirme Üzerine Etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016; 5(3): 90-96.
28. 30. Bölükbaşı H, Şanlıer N. Postpartum Depresyonun Annelerin Emzirme Başarısı, Öz Yeterliliği ve Anne Sütüne Etkileri. Turkiye Klinikleri J Nutr Diet-Special Topics 2017; 3(2):111-6.
29. 31. Dennis CL, McQueen K. Does maternal post partum depressive symptomatology influence infant feeding outcomes? ActaPediatrica 2007; 96(4): 590-94.
30. 32. Özkan H, Üst ZD, Gündoğdu A, Çapık A, Şahin SA. Erken postpartum dönemde emzirme ve depresyon arasındaki ilişki. Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni 2014; 48(2): 124-31.
31. 33. Tokat MA, Okumuş H. Emzirme öz-yeterlilik algısını güçlendirmeye temelli antenatal eğitimin emzirme özyeterlilik algısına ve emzirme başarısına etkisi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2013; 10(1): 21-9.